Mahkûmiyet
Bartın İcra Ceza Mahkemesinin 06.10.2021 tarihli ve 2021/66 Esas, 2021/199Karar sayılı kararı ile sanık ...'ın çekle ilgili karşılıksızdır işlemi yapılmasına sebebiyet verme suçundan 5941 sayılı Çek Kanunu'nun 5/1. maddesi gereğince 18.330,00 Türk lirası adlî para cezası ile cezalandırılmasına, sanık hakkında çek düzenleme ve çek hesabı açmaktan yasaklanmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309/1. maddesi uyarınca, 21.06.2022 tarihli evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 07.07.2022 tarihli ve KYB-2022/93635 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:
I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 07.07.2022 tarihli ve KYB-2022/93635 sayılı kanun yararına bozma isteminin; “...Benzer bir olay sebebiyle Yargıtay 19. Ceza Dairesinin 17.10.2019 tarihli ve 2019/31481 esas, 2019/12992 karar sayılı ilâmında yer alan "Kabahatli H.Y.'ın, çek hesabı sahibi ... Zeytin Yağı Gıda Turizm İnşaat Nakliyat Sanayi ve İthalat Ltd. Şti'ni temsile yetkili kişi olduğu, 03/02/2012 tarihli ve 28193 (mükerrer) sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 6273 sayılı
Çek Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 3. maddesi ile değişik 5941 sayılı Çek Kanunu'nun 5/1. maddesinde yer alan “.... çek hesabı sahibi gerçek veya tüzel kişi hakkında ....her bir çekle ilgili olarak çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kararı verilir...” şeklindeki ve karar tarihinde yürürlükte olan düzenleme uyarınca sanık hakkında idarî yaptırım kararı verilemeyeceği anlaşılmakla; ...kabahatli hakkında verilen çek düzenleme ve çek hesabı açmaktan yasaklanma kararının KALDIRILMASINA..." şeklindeki açıklamalar nazara alındığında, somut olayda çek hesabının Bartın Konak Tekstil İnşaat Ticaret ve Sanayi Limidet Şirketi'ne ait olduğunun anlaşılması karşısında; şirket temsilcisi olarak çeki imzalayan ve çek hesabının sahibi olmayan sanık ... hakkında, çek düzenleme ve çek hesabı açmaktan yasaklanması kararı verilemeyeceği gözetilmeksizin, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir.” yönündeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.
5941 sayılı Kanun'un 5/1. maddesinin '' (Değişik: 15.7.2016-6728/63 md.) Üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihine göre kanuni ibraz süresi içinde ibrazında, çekle ilgili olarak “karşılıksızdır” işlemi yapılmasına sebebiyet veren kişi hakkında, hamilin şikâyeti üzerine, her bir çekle ilgili olarak, binbeşyüz güne kadar adlî para cezasına hükmolunur. Ancak, hükmedilecek adlî para cezası; çek bedelinin karşılıksız kalan miktarı, (…)[8] az olamaz...'' hükmünü,
6102 sayılı Kanun'un 796. maddesinin '' (1) Bir çek, düzenlendiği yerde ödenecekse on gün; düzenlendiği yerden başka bir yerde ödenecekse bir ... içinde muhataba ibraz edilmelidir.
(2) Ödeneceği ülkeden başka bir ülkede düzenlenen çek, düzenlenme yeri ile ödeme yeri aynı kıtada ise bir ... ve ayrı kıtalarda ise üç ... içinde muhataba ibraz edilmelidir. Bu bakımdan, bir Avrupa ülkesinde düzenlenip de Akdenize sahili bulunan bir ülkede ödenecek olan ve aynı şekilde Akdenize sahili olan bir ülkede düzenlenip bir Avrupa ülkesinde ödenmesi gereken çekler aynı kıtada düzenlenmiş ve ödenmesi şart kılınmış sayılır.
(3) Birinci ve ikinci fıkralarda yazılı süreler, çekte yazılı olan düzenlenme tarihinin ertesi günü başlar.'' hükümlerini amir olduğu, somut olay da ise şikâyete konu çeke ait bilgiler uyarınca, ödeme için yapılan ibrazın kanuni ibraz süresi içerisinde olup olmadığı yönünden de kanun yararına bozma isteminde bulunulup bulunulmayacağına ilişkin Adalet Bakanlığından görüş istenilmesine karar vermek gerekmiştir.
Gerekçe bölümünde tespit edilen husus yönünden kanun yararına bozma isteminde bulunulup bulunulmayacağının takdiri için dava dosyasının, Adalet Bakanlığına sunulmak üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, oy birliğiyle, 14.02.2024 tarihinde karar verildi.