1-Axa Sigorta AŞ vekili Av....
2-... vekili
Avukat ...
3-...Turizm Taşımacılık ve İnşaat Tic. Taah. Ltd .Şti. vekili
Avukat ...
4-... vekili Avukat ...
Taraflar arasında görülen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince kararın bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı asıl ve birleşen dosya davalı ..., birleşen dosya davalısı Ray Sigorta A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; asıl ve birleşen dosya davalısı ... yönünden kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
Asıl davada davacı vekili; yaya olan müvekkiline, davalı ...Ş.'ne Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) ile sigortalı, davalı ...'in sürücüsü olduğu ve davalı ...Turizm A.Ş.'ne ait aracın 03.12.2011 tarihinde çarpması neticesinde davacının yaralandığını, iş gücü ve kazanç kaybına uğradığını, davacının aylık 2.000,00 TL geliri olduğunu ve uzun süredir iş yerini açamadığını, kaza nedeni ile elem ve keder yaşadığını beyanla belirsiz alacak davası olarak ikame ettikleri davada şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, 40.000,00 TL manevi tazminatın 03.12.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ve ...Turizm Taşımacılık ve İnşaat Tic Taah. Ltd Şti.'den müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.
Davacı vekili açıklama dilekçesi ile maddi tazminat miktarının 50,00 TL 'sinin kazanç kaybı, 950,00 TL'sinin ise iş gücü kaybı olduğu belirtilmiş.
Birleşen davada davacı vekili; yaya olan müvekkiline, davalı ... şirketine kaskolu ve İhtiyari Mali Mesuliyet sigortası bulunan ve davalı İzmir Büyükşehir Belediyesi İzmir ve Su ve Kanalizasyon idaresi Genel Müdürlüğü'ne 30 ay süre ile kiralanarak 06.10.2009 tarihinde teslim edilen aracın 03.12.2011 tarihinde çarpması neticesinde davacının yaralandığını, iş gücü ve kazanç kaybına uğradığını, davacının uzun süredir iş yerini açamadığını, kaza nedeni ile elem ve keder yaşadığını beyanla, belirsiz alacak davası olarak ikame ettikleri davada şimdilik 50,00 TL kazanç kaybı, 950,00 TL iş gücü kaybı olmak üzere toplam 1.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, 40.000,00 TL manevi tazminatın 03.12.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.
Asıl davada davalı ...Turizm Taş. ve İnş. Tic Taah. Ltd. Şti. vekili; kazaya neden olan aracın 30 aylığına İzmir Büyük Şehir Belediyesi İZSU Genel Müdürlüğüne kiralandığını, öncelikle husumet yönünden haklarında ret kararı verilmesi gerektiğini, kusurun ve zararın kanıtlanması gerektiğini, manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.
Asıl davada davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; davadan önce kendilerine başvuru yapılmadığını, tedavi giderlerinden sorumlu olmadıklarını, geçici iş göremezlik teminatının tedavi gideri içinde değerlendirilmesi gerektiğini, kusuru kabul etmediklerini kusur oranlarının ve maluliyet oranının belirlenmesi maksadı ile rapor alınmasını talep ettiklerini, temerrüte düşmediklerini savunarak davanın reddini talep etmiştir.
Birleşen dosyada davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; davaya konu aracın kendilerinde 31.12.2010-31.12.2011 tarihleri arasında kasko poliçesi ile sigortalı olduğunu, manevi zarara karşı 75.000,00 TL teminat bulunduğunu, manevi tazminat miktarının hakkaniyete uygun olması gerektiğini, ancak dosyada şartları bulunmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.
Mahkemenin 06.05.2016 tarihli ve 2012/45 Esas, 2016/211Karar sayılı kararıyla; İstanbul Adli Tıp Kurumu'ndan alınan rapor ile davacının %2.3 oranında maluliyetinin bulunduğunun belirlendiği, davalı ...Turizm vekilinin aracın diğer davalı İZSU Genel Müdürlüğü'ne kiralandığını beyan etmesi üzerine celp edilen sözleşmelerin incelenmesi ile dava konusu araç ile birlikte toplam 46 aracın davalı kuruma kiraya verildiği ve 24.10.2009 tarihinde teslim edildiğinin anlaşıldığı, bu nedenle ...Turizm hakkında husumetten ret kararı verilmesi gerektiği, davalı İZSU Genel Müdürlüğü'ne aracın kiralanması nedeni ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun (KTK) 3 ve 85 inci maddesi uyarınca işleten olarak sorumlu olacağı, davacının 1.000,00 TL maddi tazminat isteminden davalı sürücü, işleten ve sigorta şirketlerinin sorumlu olduğu, davacının manevi tazminat isteminde bulunduğu, maluliyet durumu ve kusur oranı dikkate alınınca 20.000,00 TL manevi tazminat miktarının davalı İZSU Genel Müdürlüğü, ... ve kasko sigortacısının sorumlu olduğu gerekçesi ile asıl davada davalı ...Turizm Taşımacılık ve İnşaat Ticaret Taahhüt Limited Şirketi aleyhine açtığı maddi ve manevi tazminat davasının husumet yokluğu nedeni ile reddine, asıl ve birleşen 2013/601 Esas sayılı dosyasında 1.000,00 TL (kazanç kaybı ve iş görmezlik ödeneği) maddi tazminatın davalılar Kadir Üzmez ve İZSU Genel Müdürlüğü bakımından kaza tarihi, Ray Sigorta A.Ş. bakımından 02.12.2013, davalı ...Ş. bakımından 01.02.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin hakkın saklı tutulmasına, asıl ve birleşen 2013/601 Esas sayılı dosyasında davacının manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile 20.000,00 TL manevi tazminatın davalılar İzsu Genel Müdürlüğü, ... bakımından kaza tarihinden itibaren ve Ray Sigorta A.Ş. bakımından 02.12.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı ... vekili ve davalı İZSU Genel Müdürlüğü vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 27.05.2019 tarih ve 2016/14946 Esas, 2019/6793 Karar sayılı ilamı ile; Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde ve özellikle, ceza yargılaması sırasında alınan bilirkişi raporundaki kusur dağılımının oluşa uygun olması sebebiyle benimsenmesinde ve uzman bilirkişice düzenlenen maddi tazminata ilişkin raporun (aşağıdaki 2 nolu bendin kapsamı dışında) hükme esas alınmasında, manevi tazminatın takdirinde Borçlar Kanunu'nun (BK) 47 nci maddesindeki özel haller dikkate alınarak hak ve nasafet kuralları çerçevesinde karar verilmesinde bir usulsüzlük bulunmamasına göre asıl ve birleşen dava davacısı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair; asıl dava davalısı ... vekilinin ve birleşen dava davalısı İZSU Genel Müdürlüğü vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine karar verilerek "Davacı vekili, dava dilekçesinde, kaza tarihi itibariyle müvekkilinin kendisine ait dükkanda lastik tamir işi yaptığını ve aylık gelirinin 2.000,00 TL civarinda olduğunu belirtmiştir. Mahkemece davacının zararının hesaplanması için aldırılan ilk raporda davacının geliri asgari ücret kabul edilerek hesaplama yapılmış, mahkemece de gerekçede bu hesaplamaya itibar edilmiştir. Davacı vekilinin kök rapora itirazı üzerine İzmir Oto Tamircileri Esnaf ve Sanatkarlar Odası'na davacının aylık ortalama geliri sorulmuş, verilen cevabi yazılarda, davacının basit usulde vergi mükellefi olması nedeniyle 2015 yılı aylık yasal gelir sınırının asgari 2.225,00 TL azami 6.416,00 TL, 2011 yılı için ise azami 5.333,00 TL olduğu bildirilmiştir. Mahkemece yaptırılan 2012 tarihli sosyal ekonomik durum araştırmasında ise davacının 3.000,00 TL gelir elde ettiği tespit edilmiştir. Eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru değildir. Davacının kendisine ait dükkanda lastik tamiri işi yaptığı ve basit usulde vergi mükellefi olduğu dosya kapsamı ile sabittir. O halde mahkemece, davacının bağlı olduğu vergi dairesinden kaza tarihi ve öncesine ait gelir beyannameleri getirtilerek, işyeri kapasitesi ve davacı vekilinin dava dilekçesinde 2.000,00 TL'lik gelir ile kendisini bağlaması da dikkate alınarak davacının gerçek gelirinin tespiti ile aynı bilirkişiden ek rapor alınarak karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir. Kabule göre de, kaza tarihinde araç maliki olan asıl dava davalısı ...Tur. Ltd. Şti’nin işletenlik sıfatının bulunmadığı yargılama sırasında anlaşılarak hakkındaki dava husumet yokluğundan reddedilmiştir. Bu halde, davacının araç maliki davalıya araç tescil kaydına göre dava açmasına göre davalı ...Tur. Ltd. Şti. yararına vekalet ücretine hükmolunmaması gerekirken hükmün 7.bendinde yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir." gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ceza yargılamasında alınan kusur raporu ile davalı sürücünün kazada asli kusurlu olduğunun belirlendiği, maluliyet raporu ile davacının %2.3 oranında kaza nedeni ile malul kaldığı, kaza yapan aracın davalı ...Turizm tarafından davalı İZSU Genel Müdürlüğü'ne kiraya verilmesi nedeni ile ...Turizm şirketi hakkında husumetten ret kararı verilmesi gerektiği, davacının gelirinin tespiti ile tescil kaydına güvenerek davanın açılması nedeni ile davalı ...Turizm şirketi lehine vekalet ücreti verilmesinin doğru olmadığının belirtildiği, bozma kararına uyulduğu, yargılama sırasında davacı vekilinin 22.09.2021 tarihli dilekçesi ile maddi tazminat taleplerinin karşılanmış olması nedeni ile maddi tazminat isteminin konusuz kaldığını, manevi tazminat yönünden davaya devam ettiklerini beyan ettiği gerekçesi ile asıl dava ve birleşen davada davalı ...Turizm Taşımacılık ve İnşaat Tic. Taah. Ltd. Şti. aleyhine açılan maddi ve manevi tazminat davasının husumet yokluğundan reddine, asıl dava ve birleşen 2013/601 Esas sayılı davada maddi tazminat talebinin konusuz kaldığı anlaşılmakla bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, asıl ve birleşen 2013/601 Esas sayılı dosyasında davacının manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile 20.000,00 TL manevi tazminatın davalılar İzsu Genel Müdürlüğü ve ... bakımından kaza tarihinden itibaren ve Ray Sigorta A.Ş. bakımından 02.12.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
1. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu, maddi tazminat talebinden sorumlu olmadıklarını, ...Turizm Taşımacılık ve İnşaat Tic. Taah. Ltd. Şti. açısından ret kararı verildiğini, bu nedenle sigorta şirketi olarak kendileri açısından da husumetten red kararı verilmesi gerektiğini belirtmiştir.
2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; sürücünün kendi çalışanları olmadığını, manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu belirtmiştir.
Uyuşmazlık, davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ve Kasko poliçesi ile teminat altına alınan aracın, davacı yayaya 03.12.2011 tarihinde çarpması sonucu davacının yaralanması nedeniyle uğradığı zarar nedeniyle sürekli iş göremezlik tazminatı, kazanç kaybı ve manevi tazminat talebine ilişkindir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 ve 56'ncı maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85,89,90 ve 99 uncu maddeleri.
1. Davalı ... AŞ vekilinin temyizi yönünden
Dosya kapsamına göre; davalı ...Ş.'nin mahkemenin 06.05.2016 tarihli kararını temyiz etmediği, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 27.05.2019 tarih, 2016/14946 Esas ve 2019/6793 Karar sayılı ilamıyla davalılar ... ve Davalı ... vekilinin temyiz nedenlerinin reddine, davacı vekilinin ise davacı gelirinin tespiti ve davalı ...Turizm Taşımacılık ve İnşaat Tic. Taah. Ltd. Şti. lehine vekalet ücreti verilmemesi noktasında bozulduğu, bozma kararı üzerine mahkemenin 14.04.2022 tarihli kararını davalı ...Ş.'nin temyiz ettiği gözetildiğinde; mahkeme tarafından verilen ilk kararı temyiz etmeyen ve kendisi bakımından daha lehe olan 14.04.2022 tarihli kararı temyiz eden davalının, temyiz yoluna başvurmakta hukuki yararı bulunmadığından, temyiz dilekçesinin hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.
2. Davalı ... vekilinin temyizi yönünden;
Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığının anlaşılmasına göre davalı ... vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Açıklanan sebeplerle;
1. Değerlendirme bölümünün (1) nolu bendinde açıklanan nedenlerle davalı ...Ş. vekilinin temyiz dilekçesinin hukuki yarar yokluğundan reddine,
2. Davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalı ...'ne yükletilmesine,
Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalı ...Ş.'ye iadesine,
Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
14.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.