DANIŞTAY
ALTINCI DAİRE
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR): 1- ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
Dava konusu istem: Hazineye ait, Tekirdağ ili, Marmaraereğlisi ilçesi, ... Mahallesi, ... parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda yapılan Marmaraereğlisi Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla kabul edilen ve Tekirdağ Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan 1/1.000 ölçekli revizyon uygulama imar planının iptali istenilmiştir.
... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dosyadaki bilgi ve belgeler ile bilirkişi raporunun birlikte incelenmesinden, planlama konusu alandaki mevcut demografik gelişme trendi ve mekânsal–işlevsel örüntü, bölge şartları dikkate alındığında revizyon imar planı ile getirilen nüfus ve yapılaşma önerilerinin makul ve kabul edilebilir olmadığı, dava konusu imar planının planların kademeli birlikteliği ilkesine aykırı olduğu, taşınmaza imar planı ile getirilen fonksiyonun yoğunluk kararları bakımından uygun olmadığı ve çevresel etkiler ile yapılaşma durumu açısından sosyal ve teknik altyapı hizmetlerine olumlu etkisinin olmayacağı, demografik, mekânsal ve işlevsel gelişme dinamikleri bakımından fazla nüfus öngörüsüne dayandığı, bu öngörülere ilişkin bilimsel–nesnel ve teknik gerekliliklerin ortaya konulamadığı, eğitim, sağlık, kültürel, ibadet tesisleri olmak üzere kentsel sosyal donatıların mevzuatta öngörülen standartların altında oluşturulduğu, nüfusa göre yeterli sosyal ve teknik altyapı alanlarının oluşturulmadığı ve revizyon imar planı yapım gerekçelerinin karşılanmadığı anlaşıldığından, dava konusu revizyon uygulama imar planının şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararı açısından uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka aykırı bulunarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; dava konusu imar planının Tekirdağ Büyükşehir Belediye Meclisinin 03.02.2021 tarihli kararıyla onandığı, 09.02.2021 ile 09.03.2021 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı, davacı tarafından 03.03.2021 tarihinde plana itiraz edildiği ve Marmaraereğlisi Belediye Meclisince bu itirazın 17.05.2021 tarihinde reddedildiği, 03.08.2021 tarihinde davacıya tebliğ edildiği ve bu kararların Tekirdağ Büyükşehir Belediye Meclisinin 14.07.2021 tarihli işlemiyle onaylandığı, internet ortamında yapılan araştırmalarda bu plana karşı ... parsel sayılı taşınmaz maliki olan dava dışı 3. kişi tarafından yapılan itiraz sonucunda Tekirdağ Büyükşehir Belediye Meclisince ... tarih ve ... sayılı kararın alındığı ve bu meclis kararında, ... parsel sayılı taşınmaza ilişkin olarak ... tarih ve ... sayılı Marmaraereğlisi Belediye Meclisi kararıyla kabul edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu uyarınca onaylanması talebi ile ilgili olarak bahse konu parselin batısındaki 3 adanın istikametinin birlikte düzenlenmesi için bölgesel çalışma yapılabilmesi amacıyla söz konusu talebin İlçe Belediyesine iadesine karar verildiği ve planlama sürecine ilişkin işlemlerin bu tarih itibarıyla devam ettiği görüldüğünden 24.09.2021 tarihinde açılan davanın süresinde olduğu sonucuna ulaşıldığı, istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun bu açıklama ile reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI: Temyize konu kararda esas alınan bilirkişi raporunun hatalı değerlendirmeler içerdiği, bilirkişilerce plan yapımını zorunlu kılan bir durum bulunmadığına dair tespitlerin hukuki dayanağının bulunmadığı, revizyon imar planı kararı ile uygulanamaz durumda bulunan planın uygulanabilirliğinin sağlandığı, dava konusu uygulama imar planında üst ölçekli plan olan nazım imar planının ulaşım kararları doğrultusunda ulaşım kademelenmesinin yapıldığı, eski plana kıyasla dava konusu planla hem nüfusun azaldığı hem de kişi başına düşen donatının arttığı, bu anlamda dava konusu işlemin yoğunluk artırıcı olduğunun kabulünün hatalı olduğu, dava konusu plan ile planlama alanına yeni bir nüfusun önerilmediği, bu nedenle usul ve hukuka aykırı olduğu bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY:
Uyuşmazlık konusu, Hazineye ait olan Tekirdağ ili, Marmaraereğlisi ilçesi, ... Mahallesi, ... parsel sayılı taşınmazı kapsayan alana ilişkin 1/1.000 ölçekli revizyon uygulama imar planının Marmaraereğlisi Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla kabul edilerek Tekirdağ Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylandığı, 09/02/2021-09/03/2021 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı, davacı tarafından askı süresi içerisinde, 03/03/2021 tarihinde itiraz edildiği, bu itirazın Marmaraereğlisi Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile reddedildiği ve bu işleminin 03/08/2021 tarihinde davacıya tebliği üzerine 24/09/2021 tarihinde anılan 1/1.000 ölçekli revizyon uygulama imar planının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Dava Açma Süresi" başlıklı 7. maddesinde dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay'da ve idare mahkemelerinde altmış gün olduğu; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı; ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açılabileceği, yine aynı Kanunun "Üst Makamlara Başvurma" başlıklı 11. maddesinde işlem tarihinde, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, altmış gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı hükmü yer almaktadır.
Özel Kanun olan 3194 sayılı İmar Kanununun, "Planların Hazırlanması ve Yürürlüğe Konulması" başlıklı 8. maddesinin (b) bendinde ise işlem tarihinde, "İmar Planları; Nazım İmar Planı ve Uygulama İmar Planından meydana gelir. Mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planları ilgili belediyelerce yapılır veya yaptırılır. Belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe girer. Bu planlar onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde bir ay süre ile ilan edilir. Bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebilir. Belediye Başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazları ve planları belediye meclisinin on beş gün içinde inceleyerek kesin karara bağlar" düzenlemesi mevcuttur.
Yukarıda anılan maddelerin birlikte değerlendirilmesinden, işlem tarihi itibarıyla imar planlarına karşı, bir aylık askı süresi içinde 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi kapsamında başvuruda bulunulması ve bu başvuruya idari dava açma süresinin başlangıç tarihi olan son ilan tarihinden itibaren 60 gün içinde cevap verilmeyerek isteğin reddedilmiş sayılması halinde, bu tarihi takip eden 60 günlük dava açma süresi içinde veya son ilan tarihini izleyen 60 gün içinde cevap verilmek suretiyle isteğin reddedilmesi halinde bu cevap tarihinden itibaren 60 günlük dava açma süresi içinde idari dava açılabileceği sonucuna varılmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, Hazineye ait olan Tekirdağ ili, Marmaraereğlisi ilçesi, ... Mahallesi, ... parsel sayılı taşınmazı kapsayan alana ilişkin 1/1.000 ölçekli revizyon uygulama imar planının Marmaraereğlisi Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla kabul edilerek Tekirdağ Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylandığı, 09/02/2021-09/03/2021 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı, davacı tarafından askı süresi içerisinde, 03/03/2021 tarihinde itiraz edildiği, bu itirazın Marmaraereğlisi Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile reddedildiği ve bu işleminin 03/08/2021 tarihinde davacıya tebliği üzerine 24/09/2021 tarihinde anılan 1/1.000 ölçekli revizyon uygulama imar planının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı, son ilan tarihinden itibaren 60 gün içinde cevap verilmeyerek itirazın zımnen reddedilmiş sayıldığı, 09/05/2021 tarihinden itibaren 60 günlük dava açma süresi içerisinde en geç 07/07/2021 tarihine kadar dava açılması gerekirken, 24/09/2021 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenme olanağı bulunmamaktadır.
Öte yandan, davaya konu revizyon uygulama imar planı, davacı parseli bakımından zımnen ret süresi sonunda kesinleştiğinden davalı idarenin bu sürelerden sonra tesis edilen davacının itirazının reddine ilişkin işleminin, davacıya tebliğinin ya da dava dışı üçüncü kişiye ait parsele ilişkin olarak yapılan itiraza büyükşehir belediyesi tarafından dava dışı üçüncü kişinin talebinin ilçe belediyesine iadesi yönünde verilen cevabın, 2577 sayılı Yasanın 11. maddesi uyarınca işlemeye başlayan dava açma süresini canlandırmayacağı açıktır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptaline ilişkin mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun açıklamalı reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalıların temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun açıklamalı reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 03/12/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.