DANIŞTAY
ALTINCI DAİRE
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR): 1- ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
Dava konusu istem: Ankara ili, Yenimahalle ilçesi, ... mahallesi, ... ada, ... sayılı parselin kentsel rekreasyon alanı kullanımından ticari rekreasyon alanı kullanımına dönüştürülmesine ilişkin Yenimahalle Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla uygun görülüp Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile anılan parselin imar uygulamaları ve planlarına uygun şekilde kamu ortaklık parseli-kamu alanı-kentsel rekreasyon alanına dönüştürülmesi amacıyla yapılan 28.12.2018 tarihli başvurunun Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığınca zımnen reddine yönelik işlem ile aynı içerikli başvurunun Yenimahalle Belediye Başkanlığınca reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, Ankara ili, Yenimahalle ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... sayılı parselin bulunduğu alanın kentsel rekreasyon alanı kullanımından ticari rekreasyon alanı kullanımına dönüştürülmesine ilişkin Yenimahalle Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla uygun görülen ve Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve .. sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin, üst kademe planların kararları ile uyumlu olmadığı, 1995 ve 1996 onanlı planların bütünlüğü ile nüfus ve sosyal donatı dengesinin bozulduğu, şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına, kamu yararına ve hukuka aykırı olduğu; dava konusu ... ada, ... sayılı parselin bulunduğu alanın imar uygulamaları ve planlarına uygun şekilde kamu ortaklık parseli-kamu alanı-kentsel rekreasyon alanına dönüştürülmesi amacıyla yapılan 28.12.2018 tarihli başvurunun, Ankara Büyükşehir Belediyesince zımnen reddine yönelik işlem ve aynı içerikli başvurunun Yenimahalle Belediye Başkanlığınca reddine yönelik ... tarih ve ... sayılı işlemin şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına, kamu yararına ve hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; Yenimahalle Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla uygun görülüp Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile dava konusu alanın imar uygulamaları ve planlarına uygun şekilde kamu ortaklık parseli-kamu alanı-kentsel rekreasyon alanına dönüştürülmesi amacıyla yapılan 28.12.2018 tarihli başvurunun Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığınca zımnen reddine yönelik işlem yönünden; imar mevzuatı uyarınca, alt ölçekli planların üst ölçekli planlarda belirlenen planlama ana ilkelerine, stratejilerine ve kararlarına uyumlu olmasının zorunlu olduğu, planların kademeli birlikteliği ve planlama hiyerarşisi olarak da adlandırılan bu ilke gereği alt ölçekli planın hukuki denetiminin üst ölçekli plana göre yapılması gerektiği, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planının dayanağı 1/5000 ölçekli nazım imar planının netice itibariyle yürürlükte olduğu ve taşınmazın bulunduğu alana yönelik sonradan yapılan bir planlamanın da bulunmadığı göz önünde bulundurulduğunda, yargısal incelemenin öncelikle bu husus çerçevesinde gerçekleştirilmesi gerektiği, dava konusu taşınmazın, üst ölçekli nazım imar planında, kentsel rekreasyon alanı kullanımında kaldığı kabul edilmesi halinde, rekreasyon alanı ile ticari rekreasyon alanı kavramlarının farklı olduğu, Yönetmelikte ticari rekreasyon lejantının bulunmadığı hususları dikkate alındığında, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile öngörülen "ticari rekreasyon alanı" kullanım kararının, dayanağı 1/5000 ölçekli imar planı ile öngörülen "kentsel rekreasyon alanı" yönünden, planların kademeli birlikteliği ilkesine aykırı olduğunun kabulü gerektiği; dava konusu taşınmazın, üst ölçekli nazım imar planında, "sosyo- kültürel tesis alanı" kullanımında kaldığı kabul edilmesi halinde ise, uyuşmazlık konusu ticari rekreasyon kullanım kararının, üst ölçekli nazım imar planı kararına aykırı olduğu; plansız bir bölgede öncelikle nazım imar planının yapılması gerektiği, bu plan yapılmaksızın alanda uygulama imar planı yapılmasının hukuken mümkün olmadığı, planın onay tarihinde, 1/5000 ölçekli nazım imar planına yönelik nihai bir yargı kararının da bulunmadığı dikkate alındığında, dava konusu işlemde bu yönüyle de hukuka uygunluk görülmediği; taşınmazın işlevinin "kentsel rekreasyon alanından", "ticari rekreasyon alanına" çevrilmesine ilişkin yapılan değerlendirmeye yönelik olarak; imar mevzuatı hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun Ek 1. maddesi uyarınca, mülkiyet hakkının kullanılmasına engel teşkil edecek kısıtlılığı ortadan kaldıracak şekilde imar planı değişikliğinin idarelerce yapılabilmesinin mümkün olduğu, sosyal altyapı alanı kullanımı kapsamında bulunan eğitim, sağlık, dini, kültürel ve idari tesisler, açık ve kapalı spor tesisleri kullanımına yönelik tesislerin kamu veya özel sektör tarafından yapılabilmesi mümkün olmakla birlikte, başına özel ibaresi getirilerek özel sektör tarafından gerçekleştirilebilen "Kreş + Anaokulu, İlköğretim, Ortaöğretim, Sağlık Tesisi, Kültürel Tesis, Sosyal Tesis Alanları" kullanımlarının asgari donatı standartları içinde yer alacağının mevzuatta belirtildiği, bu nitelikteki kullanımların başına "özel" ibaresi getirilmesine yönelik imar planı değişiklikleri sonucunda, donatı standartlarında bir değişiklik olmayacağının öngörüldüğü, Yönetmeliğin eki EK-2 Tablo Açıklamalarının 8. maddesinde yer verilen kullanım kararlarının kendisinde bir değişiklik yapılmaksızın, sadece hizmeti gerçekleştirecek yatırımcı kuruluşun kamu sektörü mü yoksa özel sektör mü olacağının belirlenmesine yönelik bu kullanımların başına "özel" ibaresi getirilmesi yönündeki imar planı değişiklikleri için söz konusu olabileceği, dava konusu imar planı değişikliğine konu rekreasyon alanı fonksiyonunun, Yönetmeliğin eki EK-2 Tablo Açıklamalarının 8. maddesinde yer verilen, başına özel ibaresi getirilerek, asgari donatı standartları içinde yer alabilecek kullanımlar arasında yer almadığı, dava konusu imar planı değişikliği ile öngörülen kullanım kararının, plan genelindeki asgari donatı standardı içinde sayılması mümkün olmadığından, bunun sonucunda alandaki sosyal donatı dengesinin bozulmayacağının doğrudan kabulüne olanak bulunmadığı, her ne kadar davalı idarece parseldeki mülkiyet kısıtlılığının kaldırılması gerekçesiyle dava konusu işlem tesis edilmiş ise de; yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda, söz konusu imar planının hazırlık aşamasında, plan değişikliğinin sosyal ve teknik altyapı standartlarını düşüren niteliğinin bulunup bulunmadığı, kaldırılan kullanım kararının donatı dengesine olan etkisi, eşdeğer alan ayrılmasına gerek olup olmadığı, bölgede bu hizmete ihtiyaç bulunup bulunmadığı, ihtiyaç bulunuyor ise bu ihtiyacın neden özel sektör tarafından karşılanması gerektiği, şayet hizmet özel sektör tarafından gerçekleştirilecekse, bunun o bölgedeki demografik ve sosyolojik yapıya etkisi, bu hizmete ihtiyaç bulunmuyor ise kullanım kararının neden özel bir kullanım olarak belirlendiği hususlarını ortaya koyacak bilimsel etüt ve analizlerin gerçekleştirilmesi gerektiği, dava konusu taşınmaz, plan değişikliği ile "rekreasyon alanı" kullanımından "ticari rekreasyon alanı" kullanımına dönüştürülmüş ise de; davalı idare tarafından da söz konusu plan değişikliği öncesinde, yukarıda belirtilen hususlara yönelik bilimsel veri ve analizlerin yapıldığına ilişkin açıklama raporu ya da diğer herhangi bir bilgi ve belgeye dosyada yer verilmediği, yeterli teknik ve nesnel gerekçelere dayanmadığı anlaşılan dava konusu imar planı değişikliğinde şehircilik ilkelerine ve planlama esaslarına uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle Yenimahalle Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla uygun görülüp Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile dava konusu alanın imar uygulamaları ve planlarına uygun şekilde kamu ortaklık parseli-kamu alanı-kentsel rekreasyon alanına dönüştürülmesi amacıyla yapılan 28.12.2018 tarihli başvurunun Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığınca zımnen reddine yönelik işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı; parselin kamu ortaklık parseli-kamu alanı-kentsel rekreasyon alanına dönüştürülmesi talebiyle yapılan başvurunun Yenimahalle Belediye Başkanlığınca reddine yönelik ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemi yönünden; dava konusu imar planında değişiklik yapılması talebiyle yapılan başvurunun Yenimahalle Belediyesi İmar ve Şehircilik Dairesi Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemi ile reddedildiği, 3194 sayılı İmar Kanununun 8. madde hükmü uyarınca, imar planı, imar planı revizyonu ve imar planı değişlikliklerini onaylama yetkisinin belediye meclisine ait olduğu, belediyelere yapılan imar planı değişikliği tekliflerinin karara bağlanmak üzere belediye meclisine sunulması gerektiği, imar planında değişiklik yapılması talebiyle yapılan başvurunun, belediye meclisine sunulmaksızın doğrudan belediye başkanlığınca reddedildiği, bu itibarla, taşınmazın kamu ortaklık parseli-kamu alanı-kentsel rekreasyon alanına dönüştürülmesi talebiyle yapılan başvurunun Yenimahalle Belediye Başkanlığınca reddine yönelik ... tarih ve ... sayılı işlemde yetki unsuru yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY: Dosyanın incelenmesinden, Ankara ili, Yenimahalle ilçesi, ... mahallesi, ... ada, ... sayılı parselin, Yenimahalle Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla uygun görülüp Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile kentsel rekreasyon alanı kullanımından ticari rekreasyon alanı kullanımına dönüştürüldüğü, anılan parselin imar uygulamaları ve planlarına uygun şekilde kamu ortaklık parseli-kamu alanı-kentsel rekreasyon alanına dönüştürülmesi istemiyle davacı tarafından yapılan 28.12.2018 tarihli başvurunun Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığınca zımnen, Yenimahalle Belediye Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemiyle reddi üzerine anılan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığının zımnen, Yenimahalle Belediye Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Dava konusu imar planında değişiklik yapılması istemiyle yapılan başvurunun Yenimahalle Belediyesi İmar ve Şehircilik Dairesi Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemi yönünden;
Bölge İdare Mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
İdare Mahkemesi kararının bu bölümüne karşı davacılar tarafından yapılan istinaf başvurusunun gerekçe eklenmek suretiyle reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararı hukuk ve usule uygun olup bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmamaktadır.
Yenimahalle Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla uygun görülüp Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile dava konusu alanın imar uygulamaları ve planlarına uygun şekilde kamu ortaklık parseli-kamu alanı-kentsel rekreasyon alanına dönüştürülmesi istemiyle yapılan 28.12.2018 tarihli başvurunun Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığınca zımnen reddine yönelik işlem yönünden;
3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinde nazım imar planı; varsa bölge planlarının mekâna ilişkin genel ilkelerine ve varsa çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklüklerini, nüfus yoğunlukları ve eşiklerini, ulaşım sistemlerini göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, plan hükümleri ve raporuyla beraber bütün olan plan olarak, uygulama imar planı ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.
3194 sayılı İmar Kanunu'nun, “Planların hazırlanması ve yürürlüğe konulması” başlıklı 8. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde, "İmar Planları; Nazım İmar Planı ve Uygulama İmar Planından meydana gelir. Mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planları ilgili belediyelerce yapılır veya yaptırılır. Belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe girer. Bu planlar onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir
ay süreyle eş zamanlı olarak ilan edilir. Bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebilir. Belediye başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazlar ve planları belediye meclisi onbeş gün içinde inceleyerek kesin karara bağlar. Onaylanmış planlarda yapılacak değişiklikler de yukarıdaki usullere tabidir ." hükmüne yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen kanun hükümlerine göre imar planı, imar planı revizyonu ve imar planı değişlikliklerini onaylama yetkisi belediye meclisine ait olduğundan, belediyelere yapılan imar planı değişikliği tekliflerinin karara bağlanmak üzere belediye meclisine sunulması gerekmektedir. İmar planı değişikliği tekliflerinin belediye meclisine sunulmaksızın doğrudan Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Dairesi Başkanlığınca reddedilmesi yetki unsuru yönünden hukuka aykırıdır.
Uyuşmazlıkta, davacının imar plan değişikliği teklifinin belediye meclisi tarafından görüşülüp karara bağlanması gerekirken, söz konusu teklifin belediye meclisine sunulmaksızın Yenimahalle Belediyesi İmar ve Şehircilik Dairesi Başkanlığı işlemiyle reddedilmesinde yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı, ancak davacının anılan isteminin Yenimahalle Belediye Meclisince görüşülüp karara bağlanacağından bu aşamada henüz anılan isteme ilişkin yetkili organ olan belediye meclisince bu isteme ilişkin iradesi belli olmadığından Yenimahalle Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla uygun görülüp Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile dava konusu alanın imar uygulamaları ve planlarına uygun şekilde kamu ortaklık parseli-kamu alanı-kentsel rekreasyon alanına dönüştürülmesi istemiyle yapılan 28.12.2018 tarihli başvurunun Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığınca zımnen reddine yönelik işlem yönünden işin esası yönünden bir inceleme yapılmasına hukuken bir imkan bulunmamaktadır.
Olayda, belediye başkanlığı işleminin iptali sonucunda dava konusu planda değişiklik yapılması istemini içeren davacı başvurusunun yetkili organ olan belediye meclisince incelenmesi sırasında dava konusu imar planı ve bu planda değişiklik yapılması isteminin birlikte değerlendirilmesi suretiyle karar verileceğinden, imar planı hakkında bu aşamada karar verilmesine yer olmadığı yönünde karar verilmesi gerekirken iptali yolunda verilen mahkeme kararının bu kısmında yasal isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalıların temyiz istemlerinin kısmen kabulüne, dava konusu imar planında değişiklik yapılması istemiyle yapılan başvurunun Yenimahalle Belediyesi İmar ve Şehircilik Dairesi Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemi yönünden dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararının bu kısmına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının bu kısmının ONANMASINA,
2. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalıların temyiz istemlerinin kısmen reddine, Yenimahalle Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla uygun görülüp Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile dava konusu alanın imar uygulamaları ve planlarına uygun şekilde kamu ortaklık parseli-kamu alanı-kentsel rekreasyon alanına dönüştürülmesi istemiyle yapılan 28.12.2018 tarihli başvurunun Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığınca zımnen reddine yönelik işlem yönünden, dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararının bu kısmına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının bu kısmının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 02/12/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.