DANIŞTAY
ALTINCI DAİRE
TEMYİZ EDEN (DAVALI): ... Belediye Başkanlığı -...
Dava konusu istem: İzmir İli, Konak İlçesi, ... Caddesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazda (... Stadyumu) ruhsatsız imalatlar yapıldığından bahisle, Konak Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararı ile davacıya verilen 283.514,00 TL para cezasının iptali istemiyle açılan davada ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı karar ile belediye encümeni kararının iptaline karar verilmesi üzerine, yargı kararının uygulaması doğrultusunda, 3194 sayılı İmar Kanununun 42/2. maddesi uyarınca davacıya 181.241,45 TL para cezası verilmesine ilişkin ... tarihli ve ... sayılı Konak Belediye Encümeni kararının iptali istenilmiştir.
... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; İzmir ili, Konak ilçesi, ... Caddesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde ruhsatsız imalatlar yapıldığının 14/02/2017 tarihli yapı tatil zaptı ile tespit edildiği, ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı karar ile; kapalı kullanım alanı oluşturan ve sabit yapı niteliği taşıyan imalatların ruhsata tabi olduğu halde ruhsat alınmaksızın inşa edildiği ve bu durumun davalı idarece usulüne uygun olarak düzenlenen ve bir örneği yapı yerine asılan, diğer örneği ise mahalle muhtarlığına bırakılan yapı tatil zaptı ile tespit edildiği ve yargı kararının uygulanması amacı ile kararın gerekçelerinde belirtilen hususlara uygun olarak davacının, mevzuatta yer alan kriterlere uygun olarak yapının sınıfı, grubu, ruhsata aykırılıktan etkilenen toplam inşaat alanı ve öngörülen arttırım hükümleri baz alınarak belirlenmek suretiyle imar para cezası ile cezalandırılmasında herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
Danıştay Altıncı Dairesinin 02/03/2023 tarih ve E: 2021/10895, K: 2023/2181 sayılı kararında özetle; yapı tatil tutanağında A, B, C, D, E, F blok ve kantin olarak adlandırılan ve eğitim tesisi olarak kullanılan yedi adet ruhsatsız yapı, eğitim tesisine ait bölgeden geçişi bulunan yaklaşık 305 m² ebadında, yaklaşık 25,87 m² ve yaklaşık 125,95 m² ebatlarında üç adet ruhsatsız yapı ve iki adet ruhsatsız havuz imalatı bulunduğunun belirtildiği, ancak yedi adet ruhsatsız yapı ve iki adet ruhsatsız havuzun alanına ilişkin herhangi bir ölçüm bulunmadığı, tutanakta bu hususların belirsiz olduğu, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla 283.514,00 TL para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Konak Belediye Encümeni kararının iptaline karar verildiği, anılan dosyada yer alan bilirkişi raporunda, 1.835,50 m² alan üzerinden 3-A yapı sınıfı, 63,19 m² alan üzerinden 1-A yapı sınıfı ile 256,80 m² alan üzerinden 1-B yapı sınıfı tespit edilerek 3194 sayılı Kanunun 42/2. maddesine göre para cezasının toplam 181.241,45 TL olarak hesaplandığının görüldüğü, dava konusu ... tarihli ve ... sayılı Konak Belediye Encümeni kararıyla 3194 sayılı İmar Kanununun 42/2. maddesi uyarınca davacıya 181.241,45 TL para cezası verildiği, ruhsatsız yapılan yapılardaki aykırılıkların net bir şekilde tutanakta ortaya konulamadığı, söz konusu tutanağın 3194 sayılı Kanunun 32. maddesi hükmünde belirtilen "Yapı Tatil Tutanağı"nın ihtiva etmesi gereken unsurları taşımadığı, öte yandan III. Sınıf, A grubu yapı olarak tespit edilen, ana yapıya aykırı şekilde yapılan ve yapı tatil tutanağında bahsedilen iki adet havuz imalatının bilirkişi raporunda 1-B sınıfı yapı olarak, çelik merdivenlerin ise 1-A sınıfı yapı olarak kabul edildiği, oysa bu yapıların ana yapının kullanım alanına dahil, aynı kullanım bütünlüğü içerisinde yer alan, konuttan ayrı ve bağımsız olarak değerlendirilebilmesine olanak bulunmayan bir nitelik arz ettiği, bu durumda ana yapıyla bağlantılı dava konusu imalatlardan havuzun ve çelik merdivenin de ana yapının sınıfı ve grubuna tabi olduğu, dolayısıyla ana yapı ile bağlantılı kabul edilen eklentiler için de ana yapının sınıfı ve grubu için öngörülen birim ceza miktarının esas alınması suretiyle para cezasının hesaplanması gerektiği gerekçesiyle ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.
... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; bozma kararına uyularak davacının istinaf başvurusunun kabulüne, idare mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Dava konusu işlemin ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı doğrultusunda tesis edildiği, dava konsu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile temyize konu idari dava dairesi kararının aşağıda belirtilen gerekçeyle onanmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY:
Davalı belediye görevlileri tarafından düzenlenen 14/02/2017 tarih tarihli yapı tatil tutanağı ile; "Y:... ada, ... parselin (E:... ada, ... parsel) güney doğusundaki alanda; 1) A blok (1 katlı) B (1 katlı), C (1 katlı), D (2 katlı), E blok (2 katlı), F blok (2 katlı) ve kantin (1 katlı) olarak adlandırılan ve eğitim tesisi olarak kullanılan ruhsatsız 7 adet yapı, 2) eğitim tesisine ait bölgeden geçişi bulunan yaklaşık 305,00 m², 25,87 m² ve yaklaşık 125,95 m² ebatlarında üç adet ruhsatsız yapı ve iki adet ruhsatsız havuz imalatı bulunmakta olup, kullanılıyor durumda" olduğu tespit edilmiştir.
14/02/2017 tarih tarihli yapı tatil tutanağına istinaden, ... tarih ve ... sayılı belediye encümeni kararı ile, ruhsatsız yapı yapıldığından bahisle mülkiyet sahibi olan Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü'nün 30/05/1995 tarihli protokolünden yap-işlet-devret modeline göre yapı sahibi olduğundan bahisle davacı Vakfa 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca hesaplanan para cezasına (c) bendinin 5., 8. ve 12. alt bentleri uygulanarak “kapalı alanlar” için 184.046,02 TL, imalatlar için ise, aynı maddenin (b) bendi uyarınca 99.468,96 TL olmak üzere 283.514,00 TL para cezası verilmiştir.
Davacı vakıf adına 283.514,00 TL para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Konak Belediye Encümeni kararının iptali istemiyle açılan davada; dava konusu işlemin iptali yolunda ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, Dairemizin 27/01/2022 tarih ve E: 2019/21061, K: 2022/888 sayılı kararıyla, yedi adet ruhsatsız yapı ve iki adet ruhsatsız havuzun alanına ilişkin yapı tatil tutanağında herhangi bir ölçüm bulunmadığı, tutanakta bu hususların belirsiz olduğu, ruhsatsız yapılan yapılardaki aykırılıkların net bir şekilde tutanakta ortaya konulamadığı ve yapı tatil tutanağının usulüne uygun düzenlenmediği, ... tarih ve ... sayılı belediye encümeni kararının iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle onanmasına karar verilmiştir.
Anılan yargı kararıyla ... tarih ve ... sayılı belediye encümeni kararının iptaline karar verilmesi üzerine, 14/02/2017 tarih tarihli yapı tatil tutanağına dayanılarak, yargı kararının uygulanması amacıyla dava konusu ... tarih ve ... sayılı Konak Belediye Encümeni kararı ile ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında yer alan bilirkişi raporunda belirtilen miktar olan 181.241,45 TL tutarında para cezası verilmiştir.
Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.
3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrasında; ruhsat alınmaksızın veya ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere veya imar mevzuatına aykırı olarak yapılan yapının sahibine, yapı müteahhidine veya aykırılığı altı iş günü içinde idareye bildirmeyen ilgili fenni mesullere yapının mülkiyet durumuna, bulunduğu alanın özelliğine, durumuna, niteliğine ve sınıfına, yerleşmeye ve çevreye etkisine, can ve mal emniyetini tehdit edip etmediğine ve aykırılığın büyüklüğüne göre, beşyüz Türk Lirasından az olmamak üzere, fıkrada belirtildiği şekilde hesaplanan idari para cezalarının uygulanacağı hüküm altına alınmış, anılan fıkranın devamında temel ceza miktarının hesaplanmasına ve cezaya uygulanacak artırımların belirlenmesine ilişkin esaslar hükme bağlanmış ve 2. fıkranın (ç) bendinde ise; bu fıkra uyarınca idari para cezası verilmesini gerektiren aykırılığa konu alan ile bu alanın bulunduğu arsa veya arazinin emlak vergisine esas asgari metrekare birim değerinin çarpımı ile bulunan bedel kadar idari para cezası yukarıdaki bentlere göre aykırılıktan sorumlu olan yapı sahibine ve yapı müteahhidine verilen para cezalarına ayrıca ilave edileceği, bu fıkraya göre verilen idari para cezasının ilgilisine tebliğinden itibaren bir ay içinde aykırılığın giderilmesi ve yapının mevzuata uygun hale getirilmesi halinde bu bent uyarınca ilave edilen para cezasının tahsil edilmeyeceği belirtilmiştir.
Ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı olarak yapılan yapılar nedeniyle verilecek para cezası miktarının belirlenmesinde dikkate alınacak temel ölçütün; yapı sınıfı ve grubu ile ruhsatsız veya ruhsata aykırı imalat alanının ve varsa aykırılıktan etkilenen alanın katılması suretiyle bulunacak alan olduğu, bu nedenle, para cezasının miktarının belirlenebilmesi için öncelikle; bu hususların yapı tatil tutanağı ile tespitinin yapılması gerektiği, bunun için de, para cezasına esas alınan yapı tatil tutanağında, ruhsatsız veya ruhsata aykırı imalat alanının ve varsa aykırılıktan etkilenen alanın nasıl belirlendiğinin ortaya konulması, para cezasının yargısal denetiminin yapılabilmesi için ruhsata aykırılıkların neler olduğunun ve aykırılıkların ölçümünün yapı tatil tutanağında açık bir şekilde belirtilmesi gerektiği, dolayısıyla, para cezasına esas alınan yapı tatil tutanağında, ruhsatsız veya ruhsata aykırı imalat alanının ve varsa aykırılıktan etkilenen alanın nasıl belirlendiğinin yani aykırılıkların ölçümünün ortaya konulması gerekmektedir.
Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı doğrultusunda yargı kararının uygulanması kapsamında dava konusu para cezasının verildiği ve dava konusu işlemin yargı kararının uygulanması kapsamında tesis edilen idari işlem olduğu ileri sürüldüğünden; ... tarih ve ... sayılı belediye encümeni kararının iptaline dair yargı kararının gerekçesinin ne olduğuna, başka bir ifadeyle ... tarih ve ... sayılı belediye encümeni kararının hangi gerekçeyle iptal edildiğine bakılması ve dava konusu para cezasının, davalı idare tarafından yargı kararının gerekçesi doğrultusunda verilip verilmediğinin, dava konusu işlemin yargı kararının gerekçesine uygun olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.
3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesi uyarınca vakıf adına 283.514,00 TL para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Konak Belediye Encümeni kararının iptali istemiyle açılan davada; dava konusu işlemin iptali yolunda ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, Dairemizin 27/01/2022 tarih ve E: 2019/21061, K: 2022/888 sayılı kararıyla, yedi adet ruhsatsız yapı ve iki adet ruhsatsız havuzun alanına ilişkin yapı tatil tutanağında herhangi bir ölçüm bulunmadığı, tutanakta bu hususların belirsiz olduğu, ruhsatsız yapılan yapılardaki aykırılıkların net bir şekilde tutanakta ortaya konulamadığı ve yapı tatil tutanağının usulüne uygun düzenlenmediği gerekçesiyle onanmasına kesin olarak karar verilmiştir. ... tarih ve ... sayılı belediye encümeni kararının iptaline dair anılan kararın gerekçesinin, 14/02/2017 tarih tarihli yapı tatil tutanağınında A, B, C, D, E, F blok ve kantin olarak adlandırılan ve eğitim tesisi olarak kullanılan yedi adet ruhsatsız yapı, eğitim tesisine ait bölgeden geçişi bulunan yaklaşık 305 m² ebadında, yaklaşık 25,87 m² ve yaklaşık 125,95 m² ebatlarında üç adet ruhsatsız yapı ve iki adet ruhsatsız havuz imalatı bulunduğu tespitine yer verildiği, ancak yedi adet ruhsatsız yapı ve iki adet ruhsatsız havuzun alanına ilişkin ölçüm bilgisi içermediği, yapı tatil tutanağının usulüne uygun düzenlenmediği olduğu görülmekte olup, 14/02/2017 tarih tarihli yapı tatil tutanağının yedi adet ruhsatsız yapı ve iki adet ruhsatsız havuzun alanına ilişkin ölçüm bilgisi içermediği, dolayısıyla usulüne uygun düzenlenmeyen yapı tatil tutanağına dayanılarak ... tarih ve ... sayılı Konak Belediye Encümeni kararıyla verilen para cezasının hukuka uygun olmadığı açıkça ortaya konulmuş bulunmaktadır.
Uyuşmazlıkta; ... tarih ve ... sayılı belediye encümeni kararının iptaline karar verilmesi üzerine, 14/02/2017 tarih tarihli yapı tatil tutanağına dayanılarak, dava konusu ... tarih ve ... sayılı Konak Belediye Encümeni kararı ile ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında yer alan bilirkişi raporunda belirtilen miktar olan 181.241,45 TL tutarında para cezası verildiği anlaşılmaktadır.
... tarih ve ... sayılı belediye encümeni kararının iptali yolunda ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı karar üzerine, anılan iptal kararı gereğince mahallinde aykırılıkların ve ölçülerinin tespitine dair yeni bir tespit yapılmadan, usulüne uygun düzenlenmediği yargı kararıyla ortaya konulan 14/02/2017 tarihli eski yapı tatil tutanağına dayanılarak para cezası verilemeyeceği, para cezası verilebilmesi için aykırılıkları ayrıntılı ve ölçümleri belirli, açık, anlaşılır şekilde ortaya koyan usulüne uygun tespitler içeren yeniden düzenlenecek yapı tatil tutanağına istinaden 3194 sayılı Kanunun 42. maddesi uyarınca yeniden para cezası verilebileceği açıktır.
Davalı idare tarafından dava konusu para cezasının yargı kararının uygulanması kapsamında verildiği ileri sürülmüş ise de, yukarıda iptal kararının gerekçesine ilişkin yapılan değerlendirmeler neticesinde, dava konusu işlemin yargı kararının gerekçesine uygun olarak tesis edildiğinden bahsedilmesine olanak bulunmamaktadır.
Bu durumda; dava konusu para cezasının dayanağı yapı tatil tutanağında ruhsatsız yapılan yapılardaki aykırılıkların net bir şekilde ortaya konulamadığı, yapı tatil tutanağının ihtiva etmesi gereken unsurları taşımadığı ve usulüne uygun düzenlenmediği yargı kararıyla ortaya konulan 14/02/2017 tarihli eski yapı tatil tutanağına dayanılarak dava konusu ... tarihli ve ... sayılı Konak Belediye Encümeni kararıyla para cezası verilmesinde hukuka uyarlık, temyize konu bölge idare mahkemesi idari dava dairesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin reddine,
2. Yukarıda özetlenen gerekçeyle davanın reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan davacının istinaf başvurusunun kabulüne, idare mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 02/12/2025 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.