DANIŞTAY
ALTINCI DAİRE
TEMYİZ EDEN (DAVALI): ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
Dava konusu istem: Adana ili, Çukurova ilçesi, ... Köyü, ... ada, ... sayılı parsele yönelik Adana Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan 1/25.000 ve 1/5.000 ölçekli nazım imar planı değişikliklerinin iptali istenilmiştir.
... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, Danıştay Altıncı Dairesinin 15/03/2018 tarih ve E: 2017/5124, K: 2018/2353 sayılı bozma kararına uyularak,
Davacının istinaf isteminin kabulüne, ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı davanın ehliyet yönünden reddine ilişkin kararın kaldırılmasına, kaldırma kararı doğrultusunda yeniden karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesi üzerine,
... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla "...yoğunluk artıran plan değişikliklerinde kentsel teknik altyapıya yönelik etkilerin belirlenmesi ve gerekli önlemlerin alınması amacıyla ayrıca hazırlanması gereken kentsel teknik altyapı etki değerlendirmesi raporu analizi hazırlanmaksızın, taşınmazın yoğunluğunu artıran dava konusu plan değişikliğinde mevzuata, dolayısıyla hukuka uyarlık bulunmadığı..." gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla davalı idarenin istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.
Danıştay Altıncı Dairesinin 02/10/2020 tarih ve E: 2020/5456, K: 2020/8646 sayılı kararıyla; davacının Adana ili, Seyhan ilçesinde ikamet ettiği, davalı belediye sınırları içinde ikamet etmediği, dava konusu imar planı değişikliği ile menfaatinin ne şekilde ihlal edildiğine yönelik olarak somut bir gerekçe öne sürülmediği anlaşıldığından nazım imar planlarına karşı davacının dava açmakta meşru ve kişisel bir menfaatinin bulunmadığı gerekçesiyle ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararı bozulmuştur.
Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla;
Davacı tarafından, dava konusu edilen imar planı değişikliklerinin yapıldığı taşınmaz ile aynı ilçe ve köyde yer alan Çukurova ilçesi, ... Köyü, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazda hisseli malik olduğuna dair tapu kaydı sunulduğu,
İptal davalarındaki sübjektif ehliyet koşulu doğrudan doğruya hukuk devletinin yapılandırılması ve sürdürülmesine ilişkin bir sorun olduğu, dolayısıyla sübjektif ehliyet koşulunun, idari işlemlerin hukuka uygunluğunun iptal davası yoluyla denetlenmesini engellemeyecek bir biçimde anlaşılması gerektiği,
Nitekim; çevre, tarihi ve kültürel değerlerin korunması, imar uygulamaları gibi kamu yararını yakından ilgilendiren konularda sübjektif ehliyet koşulunun, bu durum dikkate alınarak yorumlanması gerektiğine ilişkin Danıştay kararlarının yerleşik içtihat niteliği kazandığı,
Bu saptamalar çerçevesinde, davacı Seyhan ilçesinde ikamet etmekte ise de, Seyhan ilçesi ile Çukurova ilçesinin bitişik merkez ilçe konumunda olduğu, Çukurova ilçesinin konut ağırlıklı bir yerleşim yeri özelliğinin bulunduğu, ticari ve iş merkezlerinin ise yoğunluk itibarıyla Seyhan ilçesinde yer aldığı, bu haliyle Çukurova ilçesindeki taşınmazın yoğunluğunu artıran dava konusu plan değişikliğinde, gerek Çukurova ilçesi gerekse de Seyhan ilçesinin ulaşım altyapısının etkilenmesinin kuvvetle muhtemel olduğu, öte yandan davacının nazım imar planı değişiklikleri yapılan taşınmaz ile aynı semt sınırları içerisinde başka bir taşınmaza sahip olduğunun görüldüğü, dolayısı ile Çukurova ilçe sınırları içerisinde gerçekleştirilen ve yoğunluk artıran imar planı değişikliğine ilişkin olarak davacının dava açma menfaatinin olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddi yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.
Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca verilen 10/02/2022 tarihli, E: 2021/2215 K: 2022/397 sayılı kararı ile dava konusu işlemin iptaline ilişkin idare mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının davacının dava açma ehliyetinin bulunduğu yolundaki ısrara ilişkin kısmının onanmasına, uyuşmazlığın esası hakkında karar verilmesi için dosyanın Danıştay Altıncı Dairesine gönderilmesine karar verilmesi üzerine Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY: Dava, Adana ili, Çukurova ilçesi, ... Köyü, ... ada, ... sayılı parsele yönelik Adana Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan 1/25.000 ve 1/5.000 ölçekli nazım imar planı değişikliklerinin iptali istemiyle açılmıştır.
Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 26. maddesinin 1. fıkrasında, "İmar planı değişikliği; plan ana kararlarını, sürekliliğini, bütünlüğünü, sosyal ve teknik altyapı dengesini bozmayacak nitelikte, kamu yararı amaçlı, teknik ve nesnel gerekçelere dayanılarak yapılır.
" düzenlemesine, 26. maddesinin 7. fıkrasında da, "Yoğunluk artıran veya kentsel ulaşım sistemini etkileyen imar plan değişikliklerinde, kentsel teknik altyapıya yönelik etkilerin belirlenmesi ve gerekli önlemlerin alınması amacıyla ayrıca kentsel teknik altyapı etki değerlendirmesi raporu, analizi hazırlanır veya hazırlatılır." düzenlemesine yer verilmiştir.
Dava konusu işlemlerin tesis edildiği tarihten sonra yürürlüğe giren 14/2/2020 tarih ve 7221 sayılı Yasanın 12. maddesiyle 3194 sayılı İmar Kanununa eklenen Ek-8. maddesinde, "Plan değişiklikleri, plan ana kararlarını, sürekliliğini, bütünlüğünü sosyal ve teknik altyapı dengesini bozmayacak şekilde ve teknik gerekçeleri sağlamak şartıyla yerleşmenin özelliğine uygun olarak yapılır. Plan değişikliği tekliflerinde ihtiyaç analizini içeren sosyal ve teknik altyapı etki değerlendirme raporu hazırlanarak planı onaylayacak idareye sunulur." hükmüne yer verilmiştir.
İdare Mahkemesince, yoğunluk artışı öngören uyuşmazlık konusu nazım imar planı değişikliklerine ait kentsel teknik altyapı etki değerlendirme raporu bulunmadığından dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı belirtilmiştir. Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 26. maddesinin 1. fıkrasında, "İmar planı değişikliği; plan ana kararlarını, sürekliliğini, bütünlüğünü, sosyal ve teknik altyapı dengesini bozmayacak nitelikte, kamu yararı amaçlı, teknik ve nesnel gerekçelere dayanılarak yapılır.
" düzenlemesi yer almakta olup dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte ''Kentsel Altyapı Etki Değerlendirme Raporu Formatı'', diğer bir ifadeyle kentsel teknik altyapı etki değerlendirme raporunun hangi usulde hazırlanacağına yönelik bir düzenlemenin bulunmadığı ve uyuşmazlık konusu imar planı değişikliğine ait plan açıklama raporunun bulunduğu görüldüğünden bu husus işlemi kusurlandırır nitelikte görülmemiştir.
Bu durumda, Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince öncelikle uyuşmazlık konusu ada ve parsele yönelik imar planı değişikliğinin çevre ve imar bütünlüğüne, şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve kamu yarararına uygun olup olmadığı hususlarının keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılarak açıklığa kavuşturulması suretiyle dava hakkında yeniden karar verilmesi gerektiğinden, dava konusu işlemlerin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 02/12/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.