DANIŞTAY
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
TEMYİZ EDEN (DAVALI): ... Kaymakamlığı
Dava konusu istem: İstanbul ili, Sultangazi ilçesi,... Anadolu İmam Hatip Lisesi kantinine ilişkin davacı ile imzalanan "Okullarda Bulunan Kantin ve Benzeri Yerleri Kiralama Sözleşmesi"nin süresi sona erdiğinden bahisle anılan kantinin aylık kira bedelinin 9.000,00 TL olarak belirlenmesine ilişkin 04/10/2023 tarihli Kantin Kira Muhammen Bedel Tespit Tutanağı'nın iptali istenilmiştir.
.... İdare Mahkemesince verilen kararda; 2015 yılında öğrenci sayısı 570 iken 2023 yılında bu sayının 365'e gerilediği, kira bedelinin 2023 yılı tüketici fiyat endeksi oranının çok üzerinde artırıldığı dikkate alındığında, muhammen bedel tespitinin fahiş olduğu anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Davalı idare tarafından, Milli Eğitim Bakanlığı Okul-Aile Birliği Yönetmeliği uyarınca okul kantinlerinin 5 yıllık sürelerle muhammen bedel tespiti yapılmak suretiyle kiraya verildiği, okul kantin kirasının muhammen bedel tespitinde, okulun öğrenci sayısı, okulun bulunduğu bölgenin gelişmişlik düzeyi, güncel ekonomik durum, kira emsalleri, kiralanacak yerin fiziki özellikleri ve benzeri kriterlerin esas alındığı, ayrıca Bakanlıkça kantinde satılacak birçok ürünün yasaklanmasının da bu bedelin tespitinde etkili olduğu ileri sürülmektedir.
Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 23/09/2024 tarihli ara karar cevaplarının geldiği görülerek, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptali yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davalıya iadesine,
5. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
6. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 11/12/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
Güncel ekonomik şartlar dikkate alındığında dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, davalının temyiz isteminin kabulü ile dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararının bozularak davanın reddine karar verilmesi gerektiği oyuyla karara katılmıyorum.
(XX) KARŞI OY:
Dosyanın incelenmesinden, uyuşmazlık konusu kantine ilişkin davacı ile imzalanan "Okullarda Bulunan Kantin ve Benzeri Yerleri Kiralama Sözleşmesi"nin süresi sona erdiğinden bahisle kantinin yeniden ihale edilmek üzere muhammen bedel tespiti yapılmasına karar verildiği, Sultangazi İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından muhammen bedelin 9.000,00 TL olarak tespit edildiği ve muhammen kira bedelinin tespitine ilişkin dava konusu işlemin tebliği ve sözleşme imzalamak amacıyla davacının okula davet edildiği, davacının muhammen bedelin 9.000,00 TL olarak belirlenmesini kabul etmeyerek dava konusu işlemi tebellüğ etmediği ve işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Milli Eğitim Bakanlığı Okul-Aile Birliği Yönetmeliği ve Milli Eğitim Bakanlığının "Okul Aile Birliği Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik" konulu 03/01/2024 tarih ve 2024/35 sayılı Genelgesi'nde yer alan düzenlemelerden, okul kantinini işletmekte olan mevcut kiracının kendisine teklif edilen kira bedelini kabul etmesi durumunda kantin işletmecisi ile okul aile birliği arasında muhammen bedel tespit komisyonu tarafından tespit edilen muhammen bedel üzerinden yeniden kiralama sözleşmesi imzalanacağı, mevcut kiracının kendisine teklif edilen kira bedelini kabul etmemesi durumunda ise belirlenen bu muhammen bedel üzerinden Yönetmeliğin 20. maddesi uyarınca oluşturulan ihale komisyonunca, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 51. maddesinin (g) bendine göre pazarlık usulü ile ihale yapılacağı anlaşılmaktadır.
Dairemizce yapılan ara kararına davalı idare tarafından verilen 31/10/2024 tarihli cevap yazısında, "(...) tesbit edilen bedel işletmeciye teklif edilmiştir. Davacının sözleşme imzalamaması durumunda sözleşme feshedilip 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu 51 (g) maddesi gereği ihaleye çıkılacaktı. (...)" ifadelerine yer verilmiştir. Ara kararımıza verilen cevaptan bir ihalenin mevcut olmadığı, sözleşmenin yürürlükte olduğu, dava konusu bedel tesbitinin ise sözleşme uzatımına esas olmak üzere yapıldığı görülmektedir.
Bu durumda, davacının mevcut kiracı olduğu ve sözleşmenin yürürlükte olduğu dikkate alındığında, dava konusu "muhammen bedelinin tespiti" işleminin bir ihale işlemi niteliğinde olmayıp, sözleşmesinin uzatılmasına esas olacak kira bedelinin belirlenmesine ilişkin sözleşme uygulaması niteliğinde bir işlem olarak değerlendirilmesi gerekmektedir.
Bu itibarla, sözleşmenin uygulanmasından kaynaklanan uyuşmazlığın görüm ve çözümünde adli yargı mercilerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.
Ayrıca dava konusu işlem, ihale işlemi niteliğinde olmadığından, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 20/A maddesi kapsamında ivedi yargılama usulünün de uygulanamaması gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, temyiz talebinin kabulü ile dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararının davanın görüm ve çözümünde adli yargının görevli olduğu gerekçesiyle bozulması gerektiği oyu ile karara katılmıyorum.