Toplantı No: 2007/003
Gündem No: 87
Mahkeme Kararları Toplam: 0
Bağlı mahkeme kararı bulunmamaktadır.
BAŞVURU SAHİBİ:
Burcum Plastik İnş. Tur. Tem. Med. Oto Gıda Dağ. Paz. San. Tic. Ltd. Şti., Yeşilırmak Sokak No: 10/1 Demirtepe ANKARA
İHALEYİ YAPAN İDARE:
Bartın İl Sağlık Müdürlüğü, Ömertepesi Mevkii 74100 BARTIN
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2006/173181 İhale Kayıt Numaralı “Genel Temizlik Hizmeti Alım İşi” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
19.01.2007 tarih ve 08.18.32.0161/2006-77E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Bartın İl Sağlık Müdürlüğü’nce 18.12.2006 tarihinde Açık İhale Usulü ile yapılan “Genel Temizlik Hizmeti Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Burcum Plastik İnş. Tur. Tem. Med. Oto Gıda Dağ. Paz. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 20.12.2006 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 21.12.2006 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 25.12.2006 tarih ve 41680 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.12.2006 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesinden; ihale sürecinde yapılan ve mevzuata aykırılıkları tespit edilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu saptandığından, 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesi (b) bendi gereğince, ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan firmanın teklifinin 32 kişi ile teklif edilmesi gereken asgari maliyet toplamının sadece işçilik maliyeti ile sözleşme giderlerinden oluştuğu, giyim bedelini teklif fiyatına dahil etmediği, ihale dokümanında yapılan düzenlemeler doğrultusunda maliyetin 33 işçi üzerinden ve giyim bedeli de dahil edilmek üzere hesaplanması gerektiği, bu haliyle söz konusu firmanın teklifinin aşırı düşük olduğu iddialarına yer verilmiştir.
A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
İdari Şartnamede ihale konusu işin 32 işçi ile Bartın İl Sağlık Müdürlüğü ve Bağlı Sağlık Ocakları ile Bağlı Birimlerin 1 yıllık malzemesiz Genel Temizlik Hizmeti olduğunun belirtildiği, aynı Şartnamenin “Diğer Hususlar” başlıklı IV. Bölümünün 56.4. maddesinde çalıştırılacak işçi sayısının 32 kişi olduğu, 56.11. maddesinde; “İdare ile firma arasında koordinasyonu sağlayacak, işlerin genelini yönetmek ve personelin özlük işlerini takip etmek üzere en az lise mezunu ekip sorumlusu ücreti firmaca karşılanmak üzere çalıştırılacaktır. (Çalıştırılacak kişi alınacak işçi sayısına dahil değildir.)” düzenlemesine yer verildiği görülmüştür.
Kamu İhale Genel Tebliğinin “Tekliflerin Alınması ve Değerlendirilmesi” başlıklı XIII maddesi G-14 üncü maddesinde “İşin yürütülmesinde görev alacak ve haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarenin iş yerinde geçirecek şef, müdür, koordinatör gibi personel için ücret ödenmeyeceğine ve teklif fiyata dahil edilemeyeceğine dair düzenleme yapılmayacaktır.” hükmü bulunmaktadır.
İdarece yapılan düzenlemelerde söz konusu işte çalışacak personel sayısının 32 kişi olduğunun belirtildiği, bu işçilerin haricinde ayrıca ücreti firma tarafından karşılanacağı belirtilen idare ile firma arasında koordinasyonu sağlayacak, işlerin genelini yönetecek ve personelin özlük işlerini takip edecek en az lise mezunu ekip sorumlusu bir kişinin istenildiği, ancak bu kişinin haftalık çalışma saatlerinin tamamını mı yoksa bir kısmını mı idarenin iş yerinde geçirip geçirmeyeceği hususunda bir düzenlemeye yer verilmediği, yapılan düzenlemelerin isteklileri teklif fiyatını oluştururken tereddüde düşürebileceği,
Nitekim ihale üzerinde kalan firmanın teklifi incelendiğinde; götürü bedel teklif alınmak suretiyle yapılan ihalede söz konusu firmanın 32 işçi üzerinden hesaplanan giyim hariç asgari maliyet tutarında teklif verdiği, başvuru sahibinin ise dilekçesindeki beyanından anlaşılacağı üzere 33 işçi üzerinden teklif verdiği anlaşılmıştır.
İdari şartnamenin 26.3. maddesinde yol, yemek ve giyim giderinin teklif fiyata dahil unsurlar arasında düzenlenmediği, aynı şartnamenin 56.5. maddesinde hizmetin yürütülmesi sırasında gerekli her türlü araç, gereç ve malzemenin idare tarafından sağlanacağının belirtildiği,
Ancak Teknik Şartnamede “İstenilen Araç-Gereç ve Malzeme Sayıları” başlığı altında yapılan düzenlemede “Müdürlüğümüz temizlik hizmetinde kullanılmak üzere çalışan tüm işçilere 1(bir)’er adet Takım Elbise, 1(bir)’er adet İş Tulumu, 1(bir)’er adet İş Eldiveni, 1(bir)’er adet Bot yüklenici tarafından temin edilip, devamlı Müdürlükte tutulacaktır.” hususlarına yer verildiği görülmüştür.
Kamu İhale Genel Tebliğinin “Tekliflerin Alınması ve Değerlendirilmesi” başlıklı XIII maddesi G-12 nci maddesinde; “12- Yemek, yol ve giyecek gibi ihtiyaçların isteklilerce karşılanmasının öngörülmediği durumlarda ise idari şartnamelerde bunlara ilişkin herhangi bir düzenleme yapılmayacak ve sözleşmenin uygulanması sırasında yükleniciden çalışanlara ait bu tür giderleri karşılaması istenmeyecektir.” ve aynı Tebliğin G-15 inci maddesinde; “Yukarıda sayılan hususlardan teklif fiyatına dahil olacaklar idari şartnamede düzenlenecek, teknik şartnamede ise bunların uygulanması ilgili hükümlere yer verilecektir. Teknik şartnamede, teklife dahil olacak masraflara yer verilmeyecek, idari şartnamede yer alan hükümlerle çelişecek bir düzenleme yapılmayacaktır” hükümlerine yer verilmiştir.
Bu haliyle Teknik Şartnamenin mevzuata aykırı olarak düzenlendiği ve bu hususun giyim bedeline ilişkin olarak idari şartname ile teknik şartname arasında çelişkiye yol açtığı, ihale dokümanı bir bütün olarak değerlendirildiğinde bu aykırılığın isteklilerin teklif fiyatlarını oluşturmada tereddüde yol açabilecek nitelikte olduğu,
Nitekim ihale üzerinde kalan firmanın 32 işçi üzerinden hesaplanan giyim hariç asgari maliyet tutarında teklif verdiği, başvuru sahibinin ise dilekçesindeki beyanından anlaşılacağı üzere 33 işçi üzerinden ve giyim dahil teklif verdiği görüldüğünden, idarece yapılan bu aykırılık ihalenin iptalini gerektirecek nitelikte bir aykırılık olarak değerlendirilmiştir.
Ayrıca İdari Şartnamede ihale konusu işte uygulanması gerekecek iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranının belirtilmediği görülmüştür. Kamu İhale Genel Tebliğinin “Tekliflerin Alınması ve Değerlendirilmesi” başlıklı XIII maddesi G-6 ncı maddesinde “Uygulanması gerekecek iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranları, idari şartnamede yazıldığı şekilde işin niteliği ayrıntılı olarak belirtilmek suretiyle ilgili sigorta müdürlüğünden alınacak yazı ile tespit edilerek yaklaşık maliyet hesabı buna göre yapılacak, yaklaşık maliyet hesabında dikkate alınan iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranı idari şartnamenin ilgili maddesinde belirtilecektir. Ancak idari şartname ve sözleşme tasarısında sadece “genel temizlik” veya “bina içi temizliği” yazan işlerde Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanlığının 7/4/2005 tarih ve 16-335 Ek sayılı Genelgesine göre bu tür işler için İş Kazaları İle Meslek Hastalıkları Sigortası Prim tarifesinin 5 inci maddesi gereği (8592) iş kodu ile (II) tehlike sınıfına göre tasnif edilerek % 2 oranının uygulanması gerekeceğinden, idari şartname ve sözleşme tasarısında sadece “genel temizlik” veya “bina içi temizliği” yazan işlerde, ilgili sigorta müdürlüğüne başvurulmadan iş kazaları ve meslek hastalıkları prim oranı idari şartnameye % 2 olarak yazılabilecektir. İdareler, idari şartnamede yazan prim oranı üzerinden aylık prim ve hizmet belgelerinin düzenlenip düzenlemediğini kontrol ederek hakediş ödemelerini yapacaklardır.” hükmü bulunmaktadır. Bu haliyle idarece anılan tebliğin ilgili hükmine aykırı işlem tesis edildiği anlaşılmıştır.
B- Şikayete konu ihalede iddia konularıyla bağlantılı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
İlan ve İdari Şartnamede TSE Temizlik Hizmeti Yeterlilik (Temizlik Hizmeti TS 12524 Kriterlerine uygun) belgesi istenildiği görülmüştür.
22.02.2006 tarih ve 26088 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğin “L.Hizmet Alımı ve Yapım İşi İhalelerinde Kalite Belgelerine İlişkin Hususlar” bölümünde;
“Çevre yönetim sisteminin kuruluş yapısı, planlama faaliyetleri, sorumluluklar göz önünde bulundurulduğunda; idarelerin kendi hizmet binalarında gerçekleştirilen hizmetler (temizlik, koruma ve güvenlik, bilgisayar sistemlerine yönelik hizmetler, yemek hazırlama ve dağıtım hizmetleri gibi) ile niteliği gereği çevre yönetim sistem belgesi istenmeyecek hizmet ihalelerinde çevre yönetim sistem belgesine ilişkin düzenleme yapılmaması gerekmektedir.
Hizmet Yeri Yeterlilik Belgesi, hizmet yerinin imkanlarının ilgili Türk Standardı ve/veya Türk Standartları Enstitüsü tarafından hazırlanmış olan kritere uygunluğu gösteren ve akdedilen sözleşme ile kullanılabilen belgedir.Hizmet Yeri Yeterlilik belgesinin kuruluş yapısı, planlama faaliyetleri ve sorumluluklar göz önünde bulundurulduğunda; idarelerin kendi hizmet binalarında gerçekleştirilen hizmetler (idarelerin hizmet binalarında, servislerce gerçekleştirilecek montaj, bakım ve onarım hizmetleri hariç) ile niteliği gereği hizmet yeri yeterlilik belgesi istenmeyecek, hizmet ihalelerinde hizmet yeri yeterlilik belgesi istenmeyecektir.” hükmüne yer verilmiştir.
Diğer taraftan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 45 inci maddesinde “İdare, ihale konusu hizmet alımının niteliğini göz önünde bulundurarak ihale dokümanında; kalite yönetim sistem belgesi, çevre yönetim sistem belgesi, personel belgelendirilmesi, hizmet yeri yeterlik belgesi ile deney-analiz-kalibrasyon laboratuarlarının kalite yeterliliği ile personel değerlendirilmesine ilişkin düzenleme yapabilir” hükmü yer almaktadır.
Ancak, ihale konusu hizmetler isteklilerin kendi iş yerinde ve/veya fabrikasında değil idarenin bünyesinde bulunan binalarda ve alanlarda gerçekleştirileceğinden; isteklilerin işyerlerindeki faaliyetlerine yönelik olarak verilen hizmet yeri yeterlik belgeleri ve/veya hizmet yeri ile bağlantılı verilen sistem belgelerinin, idarece hizmet alımının niteliği ve alınma şekli göz önünde bulundurularak belirlenmesi gerekmektedir.
Bartın İl Sağlık Müdürlüğü ve Bağlı Sağlık Ocakları ile Bağlı Birimlerinde gerçekleştirilecek söz konusu ihaleye ilişkin TS 12524 nolu standarda (Temizlik Hizmetleri veren işyerleri- Genel Kurallar) ilişkin TSE hizmet yeri yeterlilik belgesi istenmesinin yukarıda anılan mevzuat hükümlerine aykırı olduğu anlaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle;
İhale sürecinde yapılan ve yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesi (b) bendi gereğince, ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline,
Oyçokluğu ile karar verildi.
Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerine aykırı biçimde isteklilerden “TSE hizmet yeterlilik” belgesi istenilmiş olması çoğunluk kararıyla iptal sebebi sayılmıştır. Bahse konu aykırılık şikayet başvurusuna konu edilmemiş, Kurum incelemesi aşamasında tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kanunun “Kamu İhale Kurulu Tarafından İnceleme” başlıklı 56 ncı maddesinde, başvuru sahiplerinin;
- Bu Kanun hükümlerine uygun olmadığı iddia edilen ve düzeltilmesi istenilen durumların bildirilmesi kaydıyla, Kanunun 55 inci maddesinde belirtilen hallerde ve sürede Kuruma sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabileceği,
- Kurulun, itirazen şikayet başvurularıyla ilgili olarak gerekçesini belirtmek suretiyle;
a) İdare tarafından düzeltme yapılması yoluyla giderilebilecek ve ihale sürecinin kesintiye uğratılmasına gerek bulunmayacak durumlarda, düzeltici işlem,
b) İhale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek bu Kanuna ve ilgili mevzuatına aykırı bir durumun tespit edilmesi halinde, ihale işlemlerini iptali,
c) İtirazen şikayet başvurusunun uygun bulunmadığı,
kararlarından birini verebileceği hükme bağlanmış, böylece maddede geçen; “iddia edilen ve düzeltilmesi istenilen durumların bildirilmesi kaydıyla”, “itirazen şikayet başvurularıyla ilgili olarak”, “itirazen şikayet başvurusunun uygun bulunmadığı” ifadelerinin getirdiği açık engel dolayısıyla bahse konu kararların verilebilmesi şikayet konularıyla sınırlandırılmıştır.
Öte yandan 17.01.2003 tarih ve 24996 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan İhalelere Karşı Yapılacak İdari Başvurulara Ait Yönetmeliğin “Re’sen inceleme” başlıklı 15 inci maddesinde;
“İhale sürecine ilişkin başvurular üzerine başvuranın iddialarından bağımsız olarak idareler ve Kurum tarafından re’sen inceleme yapılır. Re’sen inceleme; ihale sürecinin şikayet tarihine kadar gerçekleşmiş kısmına ilişkin ve iddialardan bağımsız incelemeyi ifade eder.”
Şeklinde bir düzenleme varken bahse konu hüküm Kanunun yukarıda ifade edilen düzenlemelerine uygunluk sağlamak amacıyla;
“İtirazen şikayet başvurularında şikayete konu aşama veya aşamaların ve bu aşamayla bağlantılı işlemlerin kamu ihale mevzuatına uygunluğu yönünden incelemesi yapılır.”
Şeklinde değiştirilmiştir.
Yönetmelikte geçen “şikayete konu aşama veya aşamaların ve bu aşamayla bağlantılı işlemler” den amaçlanın ise; şikayet konusunun ilgili olduğu aşama veya aşamalarda (ihale dokümanına veya teklif değerlendirme aşamasına) gerçekleşen ve şikayet konusuyla bağlantılı olan işlemlerin de mevzuata uygunluk ve özellikle eşit muamele ilkesinin gözetilip gözetilmediği noktalarından incelenmesine yönelik olduğu anlaşılmaktadır. Böylece örneğin tekliflerin değerlendirilmesi aşamasındaki bir idari işleme itiraz eden isteklinin bu talebi yanında bu aşamada gerçekleşen aynı ve benzer nitelikli işlemlere bakılabilecek, ya da teklif değerlendirilmesine yönelik bir başvuruda bu başvuruyla ilgili ve başvurunun mevzuata uygun biçimde sonuçlandırılabilmesi için belirleyici olan önceki aşamalardaki işlemler de incelenebilecektir. Ancak bu amaç aşılarak, şikayete konu aşamanın dışında kalan ve şikayet konusuyla hiçbir bağlantısı bulunmayan işlemlerin de inceleme konusu yapılması ve 56 ncı madde çerçevesinde sonuçlandırılması hem Kanunun, hem de Yönetmeliğin bahse konu hükümlerine aykırılık taşıyacak, dayanağını Kanundan almayan bir yetkinin kullanımı sonucunu doğuracaktır.
Kuşkusuz Kurum incelemeleri sırasında şikayet konuları dışında kalan hususlarda da mevzuata aykırılıklar veya suç teşkil eden fiiller tespit edebilecektir. Bu tür durumlarda iddiaların incelenmesi yönteminde olduğu gibi idaresine veya ilgili mercilere yazılması yeterli olacaktır.
Nitekim Kurum itirazen şikayet biçiminde başvuru konusu yapılmayan veya bu şekilde yapılmakla birlikte usulüne uygun olmayan başvurularda tespit ettiği aykırılıklar için, Kanunun 56 ncı maddesinde belirtilen kararlardan birisini vermemekte, idaresine veya ilgili mercilere bildirilmesine karar vermektedir.
Bütün bu gerekçelerle itirazen şikayet konuları içerisinde yer almayan ve şikayetin yöneldiği aşamayla da Yönetmeliğin amaçladığı anlamda bağlantısı olmayan Tebliğ hükümlerine aykırılık tespitinin iptal gerekçesi sayılmayarak, iddiaların incelenmesi sonucunda verilen kararlarda olduğu gibi ilgili mercilere yazılması şeklinde sonuçlandırılması gerektiği düşüncesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyorum.
Yaşar GÖK
Kurul Üyesi