Rekabet Kurumu Başkanlığından,
Dosya SAYI:
2021-4-031 (Ortak Girişim)
Karar SAYI:
21-33/437-218
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
B. RAPORTÖRLER: Hakan SABUNCU, Ali GEZBELİ, Derya ERMİŞ
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN:- Toyota Financial Services Corporation
Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK,
Av. Ceren ÖZKANLI SAMLI, Av. Sinem UĞUR,
Av. Ece CEBECİOĞLU
Yıldız Mah. Çitlenbik Sok. No: 12 Beşiktaş İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: Toyota Motor Corporation’ın tamamına sahip olduğu
iştiraki Toyota Financial Services Corporation tarafından hisse alımı yoluyla MAF
Colombia SAS’ın üzerinde Mitsui & Co., Ltd. ile birlikte ortak kontrol kurulması
işlemi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 18.05.2021 tarih ve 17916 sayı
ile giren ve eksiklikleri 11.06.2021 tarih ve 18533 sayılı yazı ile tamamlanan
bildirim üzerine düzenlenen 24.06.2021 tarih ve 2021-4-031/Öİ sayılı Devralma Ön
İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu işleme izin verilmesinde
sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(4) Yapılan bildirimde, MAF Colombia SAS’ın (MAF Colombia) üzerinde, Toyota Motor
Corporation’ın (TMC) tamamına sahip olduğu iştiraki Toyota Financial Services
Corporation (TFS) ve Mitsui & Co., Ltd. ’nin (MİTSUİ) ile birlikte ortak kontrol kur ması
işlemine izin verilmesi talep edilmektedir.
(5) Bildirim konusu işlemin temelini ; MİTSUİ ve TFS arasında imzalanan Hisse Alım
Sözleşmesi ve MİTSUİ ve TFS ile MAF Colombia arasında akdedilen Hissedarlar
Sözleşmesi oluşturmaktadır. İşlem kapsamında, MİTSUİ ve TFS arasında imzalanan
Hisse Alım Sözleşmesi’ne göre MAF Colombia’nın sermayes ini oluşturan payların
%(…..) MİTSUİ’ye, %(…..) TFS’ye ait olacak ve bu yolla MAF Colombia üzerinde ortak
kontrol kurulacaktır. İşlem öncesinde, MAF Columbia’nın tüm hisseleri MİTSUİ’ye aittir.
(6) 2010/4 sayılı “Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birle şme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ”in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde,
kontrolde kalıcı değişiklik meydana getirdiği takdirde “bir veya daha fazla teşebbüsün
tamamının ya da bir kısmının doğrudan veya dolaylı kontrolünün, hi sse ya da mal
varlığının satın alınmasıyla, sözleşmeyle veya diğer bir yolla bir ya da daha fazla
teşebbüs veya hâlihazırda en az bir teşebbüsü kontrol eden bir ya da daha fazla kişi
21-33/437-218
2/4
tarafından devralınması birleşme devralma sayılmaktadır.” hükmü yer almak tadır.
Anılan Tebliğ’in 5. maddesinin 3. fıkrasında ise ortak girişim; “Bağımsız bir iktisadi
varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişim oluşturulması”
şeklinde tanımlanmakta ve ayrıca ortak girişim kurmaya yönelik işlemin aynı maddenin
1. fıkrasının (b) bendi kapsamında bir devralma işlemi olduğu düzenlenmektedir. Bu
hükümler çerçevesinde bir ortak girişimin devralma sayılabilmesi için “ortak kontrol” ve
“tam işlevsellik” unsurlarına haiz olması gerekmektedir.
(7) Birleşme ve Devralma Sayılan Haller ve Kontrol Kavramı Hakkında Kılavuz’un
(Kılavuz) 48 . ve devamı paragraflarında, bir ortak girişimde ortak kontrolden söz
edilebilmesi için tarafların eşit oy hakkına sahip olması, stratejik kararların alınmasında
veto haklarının bulunması ya da oy haklarının ortaklaşa kullanılması gibi şartların
sağlanması gerektiği belirtilmiştir. Taraflar arasında imzalanan Hissedarlar
Sözleşmesi’nde ortak kontrol ve yönetime ilişkin esaslar düzenlenmiştir. Bu esaslarda;
(…..) düzenlenmiştir. Hissedarlar Sözleşmesi’ne göre, TFS veyahut MİTSUİ’den
herhangi biri, yukarıda yer verilen hususlara ilişkin verilecek bir karar aleyhine oy
kullandığı takdirde, ilgili karar uygulamaya konulamayacaktır. Başka bir deyişle
MİTSUİ’nin, MAF Colombia nezdinde alınacak stratejik kararlara il işkin veto hakkı
bulunmaktadır. Hissedarlar Sözleşmesi’ndeki bu düzenlemeler dikkate alındığında,
TFS ve MİTSUİ’nin MAF Colombia üzerinde ortak kontrol sah ibi olacağı sonucuna
ulaşılmıştır.
(8) Ortak girişimler bakımından aranan bir diğer kriter ise söz konusu işletmenin bağımsız
bir iktisadi varlık niteliği taşımasıdır. Bu kriter ile ifade edilen temel amaç, kurulacak
olan ortak girişimin kurucularından bağımsı z olarak ilgili pazarda faaliyetlerini
sürdürebilen ayrı bir teşebbüs olarak tanımlanabilmesini sağlamaktır. Kılavuz’un 78.
ve devamındaki paragraflarında bir ortak girişimin tam işlevsel olarak
nitelendirilebilmesi için bağımsız olarak faaliyet gösterebil mesini sağlayacak yeterli
kaynaklara sahip olması, ana şirketlerin belirli bir işlevi ötesinde faaliyet göstermesi,
satma ve satın alma ilişkilerinde ana şirketlere bağımlı olmaması; eğer ortak girişimin
ana şirketlere yaptığı satışlar kalıcı bir nitelik sergileyecekse, ortak girişimin cirosunun
%50’den fazlasını üçüncü kişilere yaptığı satışlardan elde etmesi ve kalıcı olarak
faaliyet göstermesi gerektiği düzenlenmiştir.
(9) Verilen bilgilerde, MAF Colombia’nın tam işlevsel bir ortak girişim niteliği arz etm esi
hususuna ilişkin olarak; MAF Colombia’nın, operasyonları gözetecek bir yönetim
kadrosuna ve kalıcı bir iş yürütmek için gerekli finansman, kadro ve malvarlığına erişim
dâhil olmak üzere sektörde bağımsız olarak faaliyet gösterebilmesi için yeterli kaynağa
sahip olduğu ve işlem kapanışı sonrasında da sahip olmaya devam edeceği, kalıcı
olarak faaliyet göstereceği, kendi müşteri portföyüne sahip olacağı, hâlihazırda MAF
Colombia’nın, (…..) belirtilmiştir. Yukarıda yer verilen tüm bilgiler doğrultusunda tam
işlevsellik şartının da sağlandığı kanaatine ulaşılmıştır.
(10) Tarafların ciro bilgilerinden, başvuru konusu işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7.
maddesinin (b) bendi kapsamında izne tabi bir devralma işlemi niteliğinde olduğu
anlaşılmıştır.
(11) 2010/4 sayılı Tebliğ ekinde yer alan Bildirim Formu’nda etkilenen pazarlar, “bildirim
konusu işlemden etkilenme ihtimali olan ve taraflardan en az ikisinin aynı ürün
pazarında veya taraflardan en az bir tanesinin bir diğerinin faaliyette bulunduğu bir
ürün pazarının alt veya üst pazarında faaliyette bulunduğu ilgili ürün pazarları” olarak
tanımlanmaktadır.
21-33/437-218
3/4
(12) MİTSUİ, Türkiye’de demir boru (demir ürünleri, inşaat malzemeleri), çelik levha (çelik
ürünleri, otomotiv parçaları, havacılık işi), kimyasal emtia (yiyecek katkıları, endüstriyel
kimyasallar, plastik malzemeler ve ürünler, tarım kimyasalları, kimyasal ürünler) ve
mineral kaynaklara (gübreler, kömür) yönelik faaliy et yürütmektedir. TMC ise, TMC
Grubu’nun ana şirketi olmakla birlikte Türkiye’de (…..), motorlu araçların üretimi, satışı
ve ihracatı alanlarında iştigal etmekte olup he r iki tarafın da Türkiye’de otomotiv
finansmanı/kredisi hizmetleri alanında bir faaliy eti bulunmamaktadır. G erek
Kolombiya’da yerleşik MAF Colombia’nın, gerekse de TMC’nin Türkiye’de otomotiv
finansmanı/otomobil kredisi hizmetleri sektöründe faaliyeti bulunmamaktadır. Bu
çerçevede üzerinde ortak kontrol tesis edilecek olan MAF Colombia’nın Türkiye’deki
faaliyetleri itibarıyla, ana teşebbüslerle aynı pazarda ve alt, üst veya yakından il işkili
pazarlarda faaliyetinin bulunmadığı, ayrıca ortak girişimin ana şirketleri olan TMC
Grubu ve MİTSUİ’nin faaliyetleri arasında yatay ve/veya dikey bir örtüşmenin olmadığı
anlaşılmıştır.
(13) Öte yandan, ilgili işlem kapsamında tarafların ve ortak girişimi n küresel sev iyedeki
faaliyetleri incelendiğinde, TMC Grubu’nun esas faaliyeti nin otomotiv ve finans
sektörüne ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. TMC Grubu’nun otomotiv faaliyetleri; binek
otomobillerin, minivanların ve kamyon gibi ticari araçların ve yedek p arçalar ile
aksesuarların tasarımını, üretimini, montajını ve satışını kapsamakla birlikte, finansal
hizmetlere ilişkin faaliyetleri, ağırlıklı olarak Toyota araçlarının satın alınması veya
kiralanması için bayilere ve bayilerin müşterilerine finansman sağ lamasından
oluşmaktadır. Ortak girişimin diğer kanadını oluşturan MİTSUİ’nin küresel bazda
faaliyetleri; çelik, kömür ve demir dışı metal, makine, elektronik, kimyasallar ve enerji
gibi iş kollarına ilişkin emtiaların satışı, dağıtımı, alımı, pazarlaması ve tedarik edilmesi
de dâhil olmak üzere çeşitli emtia ve diğer iş kollarından ibarettir. Diğer taraftan ortak
girişim niteliğine haiz MAF Colombia’nın ise Kolombiya’da tüketicilere araç kredisi
hizmetleri sağlamakla iştigal eden bir teşebbüs olduğu belirt ilmektedir. Bu bakımdan
ortak girişim ile ortak girişimin ana şirketlerinden biri olan TMC Grubu’nun faaliyetleri
arasında “otomotiv finansmanı/otomobil kredisi hizmetleri” özelinde sadece kür esel
düzeyde yatay yoğunlaşma meydana gelecektir.
Tablo 1: Tarafların İlgili Pazarlardaki Pazar Payları (%)(2020)
Etkilenen Pazar Yatay/Dikey Pazar Payı
TMC/TFS MAF Colombia TOPLAM
Otomotiv Finansmanı/Kredisi
Hizmetleri Yatay Küresel (…..) (…..) (…..)
Türkiye (…..) (…..) (…..)
Kaynak: Bildirim Formu ve Cevabi Yazı
(14) Yukarıdaki tabloda görüldüğü üzere, taraflar, otomotiv finansmanı/kredisi hizmetleri
faaliyetlerine ilişkin, küresel seviyede % (…..) oranında bütünleşik bir pazar payına
sahiptir. B ildirilen işlem kapsamında ayrıca, ortak girişim tarafları olan TMC ve
MİTSUİ’nin faaliyetleri arasında küresel bazda i) araç kiralama/araç paylaşma ve ii)
binek/ticari araç üretimi pazarlarında sınırlı düzeyde bir yatay örtüşme olduğu da ifade
edilmiştir. Ana şirketlerin faaliyet gösterdiği pazarlarda koordinasyon doğurucu etkiler
değerlendirildiğinde tarafların pazar paylarının görece düşük olması ve ilgili pazarlarda
rekabetçi baskı yaratabilme gücüne haiz rakiplerin varlığı göz önünde
bulundurulduğunda araç kiralama/araç paylaşımı ile b inek/ticari araç üretim
pazarlarında herhangi bir rekabetçi endişenin doğmayacağı değerlendirilmiştir.
(15) Dosya mevcudu bilgiler çerçevesinde yapılan değerlendirmeler neticesinde, bildirim
konusu işlemin başta hâkim durum yaratılması ya da mevcut bir hâkim du rumun
21-33/437-218
4/4
güçlendirilmesi olmak üzere ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya
hizmet piyasasındaki etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu
doğurmayacağı kanaatine ulaşılmıştır.
(16) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı
Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ
kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde
azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli
kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık
olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.