Rekabet Kurumu Başkanlığından,
Dosya SAYI:
2021-5-013 (Devralma)
Karar SAYI:
21-24/289-131
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
B. RAPORTÖRLER: Kürşat ÜNLÜSOY, Mert ÖZMEN, Serkan GÜMÜŞ
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN: - Teledyne Technologies Incorporated
Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. Barış YÜKSEL,
Av. Baran Can Yıldırım, Av. Zeynep AYATA AYDOĞAN
Çitlenbik Sokak No: 12 Yıldız Mahallesi Beşiktaş İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: FLIR Systems, Inc’nin tek kontrolünün Teledyne
Technologies Incorporated tarafından devralınması işlemi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 08.03.2021 tarih ve 15748 sayı ile
giren ve eksiklikleri 12.04.2021 tarih ve 16 952 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim
üzerine düzenlenen 12.04.2021 tarih ve 2021-5-013/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme
Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu işleme izin verilmesinde
sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(4) Bildirimin konusu, FLIR Systems, Inc (FLIR) hisselerinin %(…..)’inin ve tek kontrolünün
Teledyne Technologies Incorporated (TELEDYNE) tarafından devralınması işlemine
izin verilmesi talebidir. Bildirilen işlem öncesinde halka açık bir teşebbüs olan ve
doğrudan bir kontrol altında bulunmayan FLIR, devralma işleminin tamamlanmasıyla
Firework Merger Sub II, LLC (MERGER SUB II) aracılığıyla dolaylı olarak
TELEDYNE’nin kontrolüne girecektir.
(5) Bildirim konusu işlem kalıcı bir kontrol değişikliğine yol açtığı için 2010/4 sayılı Rekabet
Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ ( 2010/4
sayılı Tebliğ) kapsamında bir devralma işlemidir. Tarafların cirolarının 2010/4 sayılı
Tebliğ’in 7. maddes inin birinci fıkrasında yer alan eşikleri aşması nedeniyle Rekabet
Kurulunun iznine tabi bir işlemdir.
(6) 2010/4 sayılı Tebliğ uyarınca bildirim konusu işlemden etkilenme ihtimali olan ve
taraflardan en az ikisinin aynı ürün pazarında veya taraflardan en az bir tanesinin bir
diğerinin faaliyette bulunduğu bir ürün pazarının alt veya üst pazarında faaliyette
bulunduğu ilgili ürün pazarları etkilenen pazarları oluşturmaktadır.
(7) Hisseleri New York borsasında işlem gören, halka açık bir şirket olan TELEDYNE’nin
faaliyetleri; enstrümantasyon, dijital görüntüleme, havacılık ve savunma sanayi
elektroniği ve mühendislik sistemleri olmak üzere dört bölüme ayrılmaktadır.
21-24/289-131
2/6
TELEDYNE ürünleri; endüstri 1, devlet ve tıp uygulamalarında kullanılmakta ve dijital
görüntüleme sensörleri, kamera ve sistemlerini içermektedir. TELEDYNE ürünlerinin
diğer uygulama alanları arasında denizcilik ve çevre uygulamaları için izleme ve kontrol
enstrümantasyonu, çevre bağlantı elemanları, elektronik test ve ölçüm ekipmanları,
hava taşıtı bilgi yönetim sistemlerinin kurulumu, savunma sanayi elektroniği ve uydu
iletişim alt sistemleri bulunmaktadır. TELEDYNE ayrıca savunma sanayi, uzay, çevre
ve enerji uygulamaları için mühendislik sistemleri de tedarik etmektedir.
TELEDYNE’nin faaliyetleri ağırlıklı olarak (…..)'da yürütülmekte olup Türkiye’de bağlı
şirketi ya da iştiraki bulunmamaktadır.
(8) Devre konu FLIR ise insan duyuları tarafından algılanamayan kişi, nesne ve maddeleri
algılayan çözümler tasarlamakta, geliştirmekte, pazarlamakta ve dağıtmaktad ır.
FLIR’in iki iş birimi bulunmaktadır. Bunlardan biri olan endüstriyel teknoloji segmenti
kapsamında görüntüleme sistemlerinin yapımında kullanılan termal ve görünür bantlı
görüntüleme kamera çekirdekleri ve bileşenleri, çevre güvenliği için görünür ve termal
görüntüleme kameraları ve ilgili yazılımları, eğlence ve deniz ticaret pazarlarında
kullanılmaya yönelik görüntüleme cihazları, algılama sensörleri, el tipi termal
görüntüleme sistemleri üretmekte ve geliştirmektedir. Savunma teknolojileri
segmentinde ise dünya genelindeki çok çeşitli askeri, kolluk kuvvetleri, kamu güvenliği
ve diğer kamu müşterilerine gelişmiş algılama ve karar destek çözümleri
sağlamaktadır. Bu kapsamda yurt güvenliği ve ticari uygulamalar için kimyasal,
biyolojik, radyolojik, nükl eer ve patlayıcı tehditlerinin tespiti, tanımlanması ve
baskılanması için sensörler, cihazlar ve entegre platform çözümleri, insansız hava ve
insansız yer sistemleri üretmektedir. 2 FLIR’in de Türkiye’de bağlı şirketi ya da iştiraki
bulunmamaktadır.
(9) Hem FLI R hem de TELEDYNE ’nin dijital görüntüleme ürünleri sun duğu
anlaşılmaktadır. Genel olarak TELEDYNE’nin dijital görüntüleme ürünleri mikro
mekanik sistemlerin yanı sıra endüstriyel, kamusal ve tıbbi uygulamalarda kullanılmak
üzere; X -ışını, ultraviyole, kızı lötesi ve görünür spektrumlarda yüksek performanslı
sensörleri, kameraları, yazılımları ve sistemleri içermektedir. FLIR’in dijital
görüntüleme ürünleri ise; kızılötesi alanına odaklanan sensörler, kameralar ve
sistemler dâhil olmak üzere görüntüleme ürünleri ve bileşenlerinden oluşmaktadır. Bu
kapsamda işlem taraflarının faaliyetlerinin dijital görüntüleme ürünlerinin alt
segmentinde yer alan yapay görme donanımları ve kızılötesi görüntüleme FPA’ları ve
kameraları tedariki alanlarında örtüştüğü tespit edil miştir. Bu doğrultu da, “Yapay
Görme Donanımlarının Üretimi ve Tedariki” ve “Kızılötesi Görüntüleme FPA’larının ve
Kameralarının Üretimi ve Tedariki ” pazarları yatay etkilenen pazarlar olarak ele
alınmıştır.3
1 Gelişmiş teknoloji ve yüksek güvenilirlik gerektiren endüstriyel büyüme pazarları için kolaylaştırıcı
teknoloji ürünleri sunmaktadır. Bu pazarlar arasında fabrika otomasyonu, denizbilimi araştırmaları, hava
ve su kalitesini çevresel izleme, elektronik ta sarım ve geliştirme, derin sularda petrol ve gaz arama ve
üretimi ile tıbbi görüntüleme yer almaktadır.
2 FLIR’in, voltmetre, nem ölçer, ses ölçer gibi test ve ölçüm ekipmanları; Raymarine markasıyla harita
çiziciler, navigasyon ekipmanları, otopilotlar gi bi denizcilik elektronik ürünleri, insansız hava/yer
sistemleri ürünleri de bulunmaktadır. Ancak bu faaliyetlerin Türkiye’de sınırlı ölçüde olduğu bildirilmiştir.
3 Tarafların kızılötesi görüntüleme araçlarına girdi olarak kullanılan ROIC’ler (entegre okum a devresi;
okuma elektroniği) ve yapay görme kameralarına girdi olarak kullanılan yapay görme sensörlerinin satışı
bakımından birbirlerine ihmal edilebilecek seviyede girdi tedarik etmesiyle düşük düzeyde gerçekleşen
dikey bağlantıları bulunduğu belirtilmi ştir. Ancak bu ticari ilişkinin Türkiye pazarında mevcut olmadığı
bildirilmiştir.
21-24/289-131
3/6
(10) Yatay olarak etkilenen, yapay görme donanımlarının üretimi ve tedariki pazarında her
iki tarafın Türkiye coğrafi pazarındaki pazar payları % (…..) düşük olarak bildirilmiştir.
Birleşik teşebbüsün Türkiye’de yapay görme donanımlarının üretimi ve tedariki
pazarında erişeceği toplam pazar payı %(…..) küçük olacaktır.
(11) Devralma işleminin gerçekleşmesiyle erişilecek pazar payının yapay görme
donanımlarının üretimi ve tedariki pazarı için rekabetçi endişe yaratacak düzeyden
uzak olduğu değerlendirilm iştir. Buna ek olarak işlem taraflarının yapay gö rme
alanındaki faaliyetlerinin niteliksel olarak farklılaştığı da görülmektedir. FLIR,
TELEDYNE ile karşılaştırıldığında önemli ölçüde küçük bir tedarikçidir ve çok daha
sınırlı bir ürün yelpazesine sahiptir. FLIR'in yapay görme için sağladığı tek donanım
ürünü ise kameralardır. FLIR, TELEDYNE gibi sensör veya başka bir bileşen
sağlamamaktadır. FLIR'in yapay görme kameraları kapsamında ağırlıklı olarak ürettiği
ve tedarik ettiği ana ürün ise 2D yapay görme kameralarıdır. Yapay görme kameraları
içinde, FLIR’ in 2020'deki Türkiye satışlarının tamamı 2D yapay görme kameraları
satışlarından oluşmaktadır. TELEDYNE de 2D yapay görme kameraları üretim i ve
tedariki gerçekleştiriyor olmasına rağmen, teşebbüsün temel odak noktası 2D yapay
görme kameralarından çok yüksek performanslı kameralardır.4
(12) Yapay görme donanımları pazarı kapsamında FLIR’in yalnızca 2D yapay görme
kameraları tedarik etmesi ve diğer yapay görme donanımlarını tedarik etmemesinden
hareketle tarafların faaliyetleri arasındaki örtüşmenin dar anlamda 2D yapay görme
kameraları bakımından meydana geleceği de düşünülebilecektir. Bu yönüyle
bakıldığında; ürün türü temelinde yapılacak dar bir pazar tanımlamasında dahi 2020
yılında TELEDYNE’nin Türkiye pazar payının %(…..) küçük, FLIR’in pazar payının ise
%(…..) olduğu anlaşılmıştır.
(13) Diğer taraftan yapay görme donanımlarının üretimi ve tedariki pazarında küresel çapta
faaliyet gösteren birçok teşebbüs bulunmaktadır. Nitekim işlem taraflarınca sunulan
bilgilere göre; Cognex Corporation, Keyence Corp, Omron Corp oration, Toshiba Teli
Corp, Basler AG, Matrox Electronic Systems Ltd., Allied Vision Technologies GmbH,
Sony Corp ve CCS, Inc., Hitachi Ltd. Corporation, JAI Corporation Ltd.,
Immunodiagnostic Systems Deutschland GmbH (IDS) Corporation, CIS Corporation,
NED Corporation, DaHua Technology ve Hikvision Digital Technology Co., Ltd. gibi
teşebbüsler de yapay görme donanımlarının üretimi ve tedariki pazarında birleşik
teşebbüsün rakibi konumundadır. Ayrıca sunulan bir pazar araştırmasının verilerine
göre (…..) yapay görme donanımlarının üretimi ve tedarikinde pazar lideri konumunda
bulunmaktadır.5
(14) Tarafların faaliyetleri arasındaki bir diğer örtüşme, dijital görüntülemenin alt segmenti
olan “Kızılötesi Görüntüleme FPA’larının ve Kameralarının Üretimi ve Tedariki”
pazarında gerçekleşmektedir. D evre konu FLIR’in bu pazardaki payı % (…..) iken
TELEDYNE’nin pazar payının % (…..) küçük olduğu bildirilmiştir. Dolayısıyla birleşik
teşebbüsün Türkiye’de kızılötesi görüntüleme FPA’ları ve kameraların üretimi ve
tedariki pazarında erişeceği toplam pazar payı %(…..) küçük olacaktır.
(15) Pazar payları verisine ek olarak işlem taraflarının bu alandaki faaliyetlerinde de
niteliksel farklılıkların bulunduğu bildirilmiştir. FLIR’in ilgili ürünleri, TELEDYNE'ye
kıyasla, farklı yarı iletken teknolojilerine dayalıdır ve farklı uygulamalar için
4 TELEDYNE’nin dünya çapındaki yapay görme kamera satışlarının (…..)’u 2D yapay görme kamera
segmentindeki satışlarına karşılık gelmektedir. FLIR’in ise yapay görme kategorisindeki ana ürünü,
satışlarının %(…..)’ine tekabül eden 2D yapay görme kameralarıdır.
5 Bildirim Formunda atıf yapılan IHS MV Market Study 2019 çalışmasında yer alan teşebbüslerdir.
21-24/289-131
4/6
üretilmektedir.6 Ayrıca kızılötesi görüntüleme sensörleri ve kameraları soğutulmuş ve
soğutulmamış olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Soğutulmuş kızılötesi kameralar; uzay
teknolojileri ve bilimsel uygulamalar gibi özellikli alanlarda kullanılan düşük hacimli,
özelleştirilmiş, yüksek performanslı ürünlerdir. Son derece hassas ürünlerdir ve yüksek
hacimlerde üretilen soğutulmamış kameralarla karşılaştırıldığında maliyetleri daha
yüksektir.
(16) 2019 yılında Türkiye pazarında TELEDYNE’nin soğutulmuş ya da soğutulmamış
sensör satışı bulunmazken 2020 yılında yalnızca soğutulmamış türde ihmal
edilebilecek değerde bir satışı bulunmaktadır. FLIR’in ise 2020 yılında Türkiye
pazarına yaptığı satışlarla soğutulmuş kategoride % (…..) oranında, soğutulmamış
kategoride %(…..) oranında pazar payı elde ettiği anlaşılmıştır.
(17) Ayrıca, taraflarca sunulan bir raporda7 kızılötesi görüntüleme ürünleri satışı pazarında
küresel çapta faaliyet gösteren ve %(…..) fazla pazar payına sahip rakipler; L3 Harris
Technologies Inc., Leonardo DRS, Inc., BAE Systems, Inc., Lynred by Sofradir & Ulis,
Guide Infrared olarak sıralanmıştır. Bunlar dışında; Lynred SAS, Seek Thermal
Application, Dali Corporation TOO, North GuangWei Technology INC, iRay
Technology Co. Ltd., Raytheon Technologies Corporation, Wuhan Guide Infrared Co.,
Ltd., Hikvision Digital Technology Co., Ltd., Zhejiang Dahua Technology Co., Ltd.,
i3systems Pvt Ltd, NEC Corporation da kızılötesi görüntüleme ürünleri pazarında
faaliyet göstermektedir.
(18) Mevcut devralma işlemi tamamlayıcı teknolojilere sahip iki şirketi ve aralarında asgari
düzeyde örtüşme bulunan ürün gruplarını bir araya getirecektir. TELEDYNE’nin ve
FLIR'in faaliyetleri; dijital görüntüleme alanının yapay görme donanımları ve kızılötesi
görüntüleme FPA’ları ve kameral arı pazarlarında yalnızca sınırlı bir ölçüde yatay
olarak örtüşmektedir. Dolayısıyla etkilenen pazarlarda işlemin önemli bir yoğunlaşma
artışına yol açmadığı anlaşılmıştır. FLIR’in TELEDYNE’ye kıyasla farklı uygulamalara,
müşterilere ve önemli ölçüde farkl ı ürün ve ilişkili teknolojilere hizmet verdiği
görülmektedir.
(19) Pazarın yapısına ilişkin olarak bildirim tarafları söz konusu pazarların büyümekte
olduğunu ve pazar araştırmalarında özellikle kızılötesi görüntüleme pazarının hızlı bir
şekilde büyüyeceğinin ortaya konulduğunu bildirmişlerdir. İşlem sonrasında birleşik
teşebbüs üzerinde rekabetçi baskı oluşturmaya devam edecek birçok rakip
teşebbüsün bulunduğu da dikkate alındığında; etkilenen pazarlarda koordinasyon
doğurucu bir etkinin doğması ihtimalinin de oldukça düşük olduğu değerlendirilmiştir.
(20) İşlem taraflarının Türkiye’deki önemli müşterilerine söz konusu devralma işleminin
kendileri açısından doğuracağı etkilere ilişkin görüşleri sorulmuştur. Bu kapsamda;
- (…..) tarafından, FLIR’in kızılötesi termogr afi konusunda lider firma olduğu
ancak bu ürünlerde TELEDYNE ile rakip olmadığı, işlem taraflarının birbirine
ikame olacak nitelikte ürünlerinin bulunmadığı, öte yandan dijital görüntüleme
ve ölçüm sistemlerinde birbirlerini tamamlayıcı ürünlerinin bulundu ğu ifade
edilmiştir. Her iki firmanın da görüntüleme ve ölçüm sistemlerinde farklı
nitelikte ürünler üreterek kendi rekabetçi pazarlarının içerisinde bulunduğu
6 FLIR ayrıca görüntüleme uygulamaları için kullanılan bir tür kamera/ kamera çekirdekleri de
sağlamaktadır. Ancak FLIR’in kameraları/kamera çekirdekleri TELEDYNE’nin uygulamalarına uygun
olmadığı ve bunun tersinin de geçerli olduğu bildirilmiştir.
7 Maxtech International, Inc. tarafından yayınlanan Commercial and Dual -Use Infrared Imaging and
Infrared Thermometry Equipment Report (2019).
21-24/289-131
5/6
belirtilerek söz konusu devralma işleminin kendileri açısından pazarın
rekabetçi yapısında olumlu ya da olumsuz bir gelişme doğurmayacağı,
- (…..) tarafından, FLIR’in ana iştigal konusunun kızılötesi kamera sensörleri
tedariki olduğu ve küresel çapta bilinirliği en yüksek termal kamera tedarikçisi
olduğu, TELEDYNE’nin ise proje bazlı farklı inovatif ürünler geliştirdiği, uzay,
askeri, medikal, okyanus bilimi, meteoroloji, endüstri alanlarında sensör ve
ekipmanlar ürettiği, işlem taraflarının kızılötesi kameralarda ortak ürün
gamları bulunduğu, termal kameralar vb. sıcaklık tanıma sistemlerine ilişkin
faaliyetlerinde de kesişme olma ihtimalinin bulunduğu, ancak FLIR’in yalnızca
termal kamera ile ilgili alanlarda ürünler sunarken TELEDYNE’nin daha çeşitli
ve farklı sektörlerde muhtelif komponentler ürettiği ve termal kamera
pazarında FLIR’in bilinirliği yüksekken, TELEDYNE’nin çok fazla bilinmediği,
kendilerinin FLIR marka termal kameralar kullandıkları, an itibariyle termal
kamera ihtiyaçlarının bulunmadığı ancak bulunduğu takdirde Fluke, Mikron
Instruments gibi farklı tedarikçi alternatiflerinin var olduğ u, söz konusu
devralma işleminin rekabetçi açıdan bir etki doğurup doğurmayacağı
noktasında bir kanaatlerinin bulunmadığı,
- (…..) tarafından, uçuş veri analizleri alanındaki (uçak hareketlerini kaydeden,
verileri çözümleyen) donanım ve yazılımları TELEDYNE’den tedarik ettikleri,
bu hizmetin TELEDYNE’nin geniş ürün yelpazesinden biri olduğu, dünya
çapında TELEDYNE’nin askeri ve sivil havacılık sektöründe önemli bir pazar
payına sahip olduğu, TELEDYNE ile aynı hizmetleri sağlayan çeşitli firmaların
bulunduğu ancak kendileri açısından aynı hizmet yeterliliği ve verimde başka
bir eşdeğer firmanın bulunmadığı, işlemin kendileri açısından somut bir etkisi
olacağının öngörülmediği, TELEDYNE’nin pazardaki güçlü konumu
nedeniyle ücretlendirme politikasında yapabileceği olası değişiklik ihtimalinin
risk olarak değerlendirilebileceği, FLIR ve TELEDYNE arasındaki ürün v e
hizmet rekabetine ilişkin bilgilerinin bulunmadığı,
- (…..) tarafından, söz konusu devralma işleminin ilgili pazarlarda bir sorun
yaratmayacağının değerlendirildiği,
- (…..) tarafından, 2014-2020 yılları arasında FLIR’den sensör tedariki
yapıldığı ancak TELEDYENE ile herhangi bir ticari ilişkide bulunulmadığı,
- (…..) tarafından işleme ilişkin herhangi bir görüşlerinin bulunmadığı
ifade edilmiştir.
(21) TELEDYENE ve FLIR’in müşterileri tarafından; işlem tarafların yakın rakip olmadığı,
farklı alanlarla rekabetçi ürünlerinin bulunduğu ancak bu ürünlerin kendi aralarında
örtüşme göstermediği, tarafların kızılötesi kameralar pazarında örtüşen faaliyetleri
mevcutken daha çok tamamlayıcı nitelikte ürünlerinin bulunduğu, FLIR’in kızılötesi
kamera sensörleriyle öne çıkarken TELEDYNE’nin daha çok proje bazlı ye nilikçi
ürünler geliştirdiği değerlendirmeleri yapılmıştır. (…..) dışında işlemin müşteriler
açısından olumsuz bir etki doğuracağına dair görüş belirtilmemiştir. (…..) ise tedarik
edilen ürünlerin fiyatlarında artış riski olabileceğine ilişkin kanaatini bildirmiştir. Öte
yandan bu endişenin kaynağının doğrudan devralma işleminden ziyade
TELEDYNE’nin pazardaki mevcut konumundan kaynaklanabileceği ifade edilmiştir.
(22) Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un
7. maddesi uyarınca başta hâkim durum yaratılması ya da mevcut bir hâkim durumun
güçlendirilmesi olmak üzere ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya
21-24/289-131
6/6
hizmet piyasasındaki etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak
nitelikte olmadığı kanaatine ulaşılmıştır.
(23) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet
Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ
kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde
azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli
kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık
olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.