K. 15-29/430-125 - Türkiye Futbol Federasyonunun 3. Lig ve bölgesel amatör ligl

ÖT AN RG FÖ MA TS KT

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

Dosya SAYI:
2015-5-4 (Önaraştırma)

Karar SAYI:
15-29/430-125

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

B. RAPORTÖRLER: Nazlı ÖNAL, Can SARIÇİÇEK, Hasan ADIYAMAN

C. BAŞVURUDA

BULUNAN: - Ersen BAYRAK
Temsilcileri: Av. Dinçer TOMRUK, Av. Mustafa KARADENİZ
Uluyol Tan Sok. Güzeler İş Merkezi No: 14/15 Osmangazi/Bursa

D. HAKKINDA İNCELEME

YAPILAN: - Türkiye Futbol Federasyonu
İstinye Mah. Darüşşafaka Cad. No: 45 Kat:
2-3 İstinye/İstanbul
(1) E. DOSYA KONUSU: Türkiye Futbol Federasyonunun 3. Lig ve bölgesel amatör
liglerde bulunan kulüplere, oyuncu uygunluğu adı altında yaş sınırlaması ve yaş
kontenjanı getirmesinin 4054 sayılı Kanun kapsam ında olmadığına yönelik
27.09.2013 tarihli ve 13 -55/774-M sayılı Rekabet Kurulu kararının Ankara 7. İdare
Mahkemesinin E: 2013/1626, K: 2014/1494 sayılı kararı ile iptal i üzerine yeniden
değerlendirilmesi.
(2) F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 19.08.2013 tarihinde giren başvuru Rekabet
Kurulunun 27.09.2013 tarihli toplantısında görüşülerek, 13 -55/774-M sayı ile başvuruda
yer alan iddiaların 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı
Kanun) kapsamında olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Söz konusu Kurul kararı, başvuru
sahibi tarafından açılan davada değerlendirilmiş ve Ankara 7. İdare Mahkemesinin
31.10.2014 tarihli, 2013/1626 Esas ve 2014/1494 Karar sayılı kararı ile Türkiye Futbol
Federasyonu (TFF) tarafından alınan kararın 4054 sayılı Kanun kaps amında bulunduğu
gerekçesi ile iptal edilmiştir. İlgili mahkeme kararının gereğinin yerine getirilmesini
teminen, Rekabet Kurulunun 12.02.2015 tarihli ve 15 -07/93-M sayılı kararı ile başvuruda
yer alan iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 40. madd esinin birinci fıkrası

uyarınca önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.
(3) İlgili önaraştırma kapsamında, dosyaya ilişkin eksikliklerin giderilebilmesi amacıyla
25.02.2015 tarihli ve 2208 sayılı yazı ile TFF’den bilgi talep edilmiştir. Söz konusu
bilgiler, 03.03.2015 tarihli ve 1076 sayılı, 16.03.2015 tarihli ve 1436 sayılı yazılar ile
Kurum kayıtlarına girmiştir.

15-29/430-125
2/12

ÖT AN RG FÖ MA TS KT

(4) G. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle;
 TFF tarafından, 3. Lig ve bölgesel amatör liglerde yer alan kulüplere yönelik olarak
2008 yılından ber i oyuncu uygunluğu adı altında yaş sınırlaması ve kontenjan
bakımından düzenleme getirildiği,
 Bu düzenlemeler e ilgili tarihten beri her yıl, güncellenerek uygulanmaya devam
edildiği ve ilgili liglerde, profesyonel ve yarı profesyonel sporcuların istihdam
piyasasına erişimine ilişkin koşulların düzenlendiği,
 3. Lig ve bölgesel amatör liglerde yürütülen faaliyetlerin ekonomik faaliyet, bu liglere
katılım sağlayan kulüpler ile profesyonel ve yarı profesyonel futbolcuların da birer
ekonomik aktörler olduğu,
 TFF’nin pazarda sahip olduğu konumu ile aldığı ilgili karar doğrultusunda sporcuların
transferlerinin ve sözleşmelerinin etkilen diği, kulüplerin hizmet satın alma
özgürlüğünün engellendiği ve rekabetin ihlal edildiği,
 TFF tarafından getirilen sınırlamaların, hem futbolcuların hem de kulüplerin serbestçe
ekonomik faaliyet göstermelerine engel olduğu, faaliyet gösterilen alan olan liglerin
yapısını bozduğu,
 Bunlara ek olarak, genç futbolcu yetiştirme amacı ile getirildiği ifade edilen bu
düzenlemelerin, bu amac a hizmet etmediği, bu hedefin gerçekleştirilmesi için bu
sınırlamanın getirilmesinin zorunlu olmadığı,
 Yaşa bağlı sınırlama ve kontenjan uygulamasının futbolcuların sundukları hizmet
bakımından ayrımcılığa yol açtığı ve herhangi bir meşru gerekçeye de
dayandırılmaması nedeniyle 4054 sayılı Kanun ’un 6. maddesi bakımından da ihlal
teşkil ettiği

iddia edilmektedir.
(5) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; TFF hakkında 4054 sayılı Kanun’un 41.
maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığı belirtilmiştir.

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Hakkında Önaraştırma Yapılan Teşebbüs: TFF
(6) TFF, 17.06.1992 tarihli ve 3813 sayılı “Türkiye Futbol Federasyonu Kuruluş ve Görevleri
Hakkında Kanun” ile kurulmuş, özel hukuk hükümlerine tabi özerk bir kuruluştur. 3813
sayılı Kan un, 05.05.2009 tarihli ve 5894 sayılı aynı isimli Kanun ile yürürlükten
kaldırılmıştır. TFF’nin görev ve yetkileri, 5894 sayılı Kanun’un 3. maddesinde
düzenlenmiştir. Bu görev ve yetkilerden bazıları şunlardır:
“a) Türkiye’deki her türlü futbol faaliyetini yürütmek, düzenlemek ve denetlemek.
b) Futbolun gelişmesini ve yurt sathına yayılmasını sağlamak.
ç) Yurt içi ve yurt dışı futbol faaliyetleri için plan, program, benzeri her türlü düzenlemeyi
ve anlaşmayı yapmak ve başarılı sonuçlar sağlanması için gerekli tedbirleri almak. …”

15-29/430-125
3/12

ÖT AN RG FÖ MA TS KT

I.2. İlgili Pazar
I.2.1. İlgili Ürün Pazarı
(7) İlgili ürün pazarının belirlenmesinde, tüketicinin gözünde fiyatları, kullanım amaçları ve
nitelikleri bakımından birbiriyle değiştirilebilir veya ikame edilebilir olarak kabul e dilen
bütün mal veya hizmetlerden oluşan pazar dikkate alınmaktadır.
(8) Futbolun yarattığı parasal değerlerin giderek büyümesi ve futbola olan ilginin
yaygınlaşması, bu spor dalının bağımsız bir yapı içerisinde yönetilmesini zorunlu
kılmıştır. Bu ihtiyaca bi naen 1992 yılında özerkliğe kavuşturulan TFF’ye futbol
faaliyetlerini yürütmek, düzenlemek ve denetlemek amacıyla çeşitli yetki ve görevler
verilmiştir. Ülkemizde futbol faaliyetleri, TFF’nin gözetiminde olan çeşitli ligler
bünyesinde gerçekleştirilmektedi r. Spor Toto Süper Lig, PTT 1. Lig, Spor Toto 2. Lig,
Spor Toto 3. Lig ve Bölgesel Amatör Ligi bu liglerin başlıcalarını oluşturmaktadır.
Bunların dışında Kadın Ligleri, Coca -Cola Gelişim Ligleri, Plaj Futbolu Ligi, Futsal Ligi
ve Nike Halı Saha Ligi gibi ligler de bulunmaktadır. Ancak bu ligler; düzenlenme
amaçları, içerikleri, nitelikleri ve uygulanma şekilleri gibi nedenlerden dolayı tamamen
farklı kategoride değerlendirilmektedir.
(9) Futbol faaliyetlerinin başlıca aktörlerini; düzenleyici kuruluş konumun da olan TFF,
anılan liglerde faaliyet gösteren futbol kulüpleri ve bu kulüplerde oynayan futbolcular
oluşturmaktadır. Futbol organizasyonlarının seviyeleri, bir piramide benzetilmektedir.
Buna göre, ulusal düzenleyici olarak faaliyet gösteren TFF’nin üzeri nde, Avrupa
düzleminde UEFA, UEFA’nın da üzerinde, uluslararası düzlemde FIFA yer almaktadır.
Futbol, bu piramit yapısı içinde TFF’nin altında yer alan futbol kulüpleri arasında
yaşanan yarışmanın bir ürünü olarak ortaya çıkmaktadır. Birbirleriyle rekabet içinde olan
kulüplerin birbirlerine karşılıklı olarak bağımlılık özelliği spora özgü bir durum olup bu
sektörü diğer sektör ve faaliyetlerden ayrıştırmaktadır. Bu özellik, spor alanında faaliyet
gösteren kulüpler arasında bir tür rekabetçi dengeye; yani ku lüplerin mevcut ve hem
sportif hem de ekonomik anlamda rekabet edebilir olmalarına ihtiyaç duyulmasına yol
açmaktadır. Spor, eğitim, sağlık, sosyal, kültürel, rekreasyonel fonksiyonlar görmekte ve
bu durum ekonomik kaynakların, profesyonel spordan amatör s pora doğru tekrar
dağıtılmasını gerektirmektedir.
(10) Futbol kulüpleri, belirli kurallara göre kurulan, üyelerinin her birinin yetki ve
sorumlulukları belli olan gerek amatör gerekse profesyonel spor dalları ile hizmet veren,
her yaş grubunun spor yapabileceği tesislere ve araç gerece sahip olan, yüksek
performanslı sporcu yetiştirilmesini hedefleyen özel hukuk süjeleri olarak tanımlanabilir.
Kulüpler bu faaliyetleri yerine getirebilmek amacıyla gelir elde etmeye yönelik olarak
dernek şeklinde yapılandıklarında n şirketleşme yoluna gitmektedirler. Bu çerçevede,
futbolcu transferi, futbolcu lisans haklarının kullanımı, forma ve benzeri lisanslı ürünlerin
satışı, bilet satışı, sponsorluk ve reklam faaliyetleri ile yayın haklarının satışı gibi çeşitli
ekonomik faali yetlerde bulunabilmektedirler. Kulüplerin anılan bu ekonomik
faaliyetlerinin her birinin, arz ve talep bakımından tamamen ayrı pazarlar olarak ele
alınması gerekmektedir.
(11) Başvuru konusu, TFF’nin 3. Lig ve Bölgesel Amatör Lig’lerde uygulamaya koyduğu yaş
sınırlaması ve yaş kontenjanı düzenlemelerinin, hem futbolcuların hem de futbol
kulüplerinin serbestçe ekonomik faaliyet göstermesini engellediği iddialarıdır. Başvuru

15-29/430-125
4/12

ÖT AN RG FÖ MA TS KT

konusu iddialar çerçevesinde, TFF’nin futbolcu uygunluğu olarak adlandırılan yaş
sınırlaması ve yaş kontenjanı uygulamalarının, futbol kulüplerinin ekonomik
faaliyetlerinden olan futbolcu transferi pazarını ve futbolcular tarafından gerçekleştirilen
futbolculuk faaliyetleri pazarını etkileme olasılığının bulunduğu anlaşılmaktadır. Bu
kapsamda dosya konusu iddialar, dosya mevcudu bilgi ve belgeler ve Kurulun geçmiş

tarihli kararları çerçevesinde iddia konusu uygulamalardan ekonomik olarak
etkilenebilecek “Futbolcu Transferi Pazarı” ve “Futbolculuk Faaliyetleri Pazarı” ilgili
iddiaların değerlendirileceği ürün pazarlarını oluşturmaktadır.
(12) Ancak, bu pazarların TFF gözetiminde düzenlenen her bir lig bakımından alt pazarlara
ayrılması mümkün görünmekle birlikte; futbol kulüplerinin profesyonel, yarı profesyonel
ve amatör liglerdeki diğer kulüplerd en futbolcu transferinin önünde TFF’nin inceleme
konusu uygulamalarının haricinde bir engel görünmemesi, bu uygulamanın tüm liglere
yönelik bir takım hedefler çerçevesinde getiriliyor olması ve nihai olarak tüm liglere etki
eder nitelikte olması sebebiyle dosya kapsamında alt pazar ayrımına gidilmesine ve
kesin bir pazar tanımı yapılmasına gerek bulunmamaktadır.
I.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
(13) TFF, Türkiye’deki her türlü futbol faaliyetini yürütmek, düzenlemek ve denetlemekle
görevli bir kuruluştur. Başvuru kon usu olan yaş kontenjanı ve yaş sınırlaması
uygulamaları TFF’nin gözetiminde düzenlenen ve ulusal bir lig olan 3. Lig ile Türkiye
çapında düzenlenmiş olan tüm Bölgesel Amatör Lig’lerde geçerlidir.
(14) Bu çerçevede TFF tarafından getirilen uygulamaların etki al anı ve her türlü futbol
faaliyetini yürütmek, düzenlemek ve denetlemek şeklindeki yetkisinin sınırları açısından,
tüm Türkiye’de gerçekleştirilebilmesinin önünde herhangi bir engelin ve pazardaki
rekabet koşullarını farklılaştıran ya da bölge ayrıştırmasın ı gerektiren herhangi bir
unsurun bulunmaması sebebiyle dosya kapsamında ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak
belirlenmiştir.
I.3. TFF’den Talep Edilen Bilgiler Çerçevesinde Yapılan Tespitler
(15) Dosya konusu iddia, TFF’nin 3. Lig ve Bölgesel Amatör Lig’le rde uygulamaya koyduğu
yaş sınırlaması ve yaş kontenjanı düzenlemelerinin, hem futbolcuların hem de futbol
kulüplerinin serbestçe ekonomik faaliyet göstermesini engellediğine ilişkindir. TFF’den
gelen bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda iddia edildiğ i gibi TFF’nin 3. Lig ve
Bölgesel Amatör Lig’lerde yaş sınırlaması ve kontenjan uygulamasına gittiği tespit
edilmiştir.
(16) TFF’den talep edilen bilgiler; TFF tarafından alınan kararların usulüne ve bu kararların
dayanaklarına, getirilen uygulamalarla gerçekle ştirilmek istenen amaca, uygulamaların
diğer ülke uygulamalarından esinlenerek getirilip getirilmediğine, uygulamanın
detaylarına ve doğurduğu sonuçlara ilişkindir. Bu çerçevede, alınan kararların TFF’nin

kanuni yetkileri çerçevesinde alınan kararlar olup olmadığı ve rekabet hukuku
bakımından engelleyici veya sınırlayıcı uygulamalar olarak sonuç doğurup
doğurmadıkları hususu incelenmiştir.
(17) TFF tarafından gönderilen bilgi ve belgelerden, TFF’nin görev ve yetkilerinin, 5894 sayılı
Türkiye Futbol Federasyonu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun’un (5894 sayılı

15-29/430-125
5/12

ÖT AN RG FÖ MA TS KT

düzenlemelerinin hukuka uygun olduğu hususunun Tahkim Kurulu kararları 1 ile
onandığı, ayrıca bu kararların anayasal güvence ile kesinleşerek, söz konusu konuda
yargı yolunun kapandığı da belirtilmiştir.
I.4. Değerlendirme
I.4.1. TFF’nin Teşebbüs/Teşebbüs Birliği Niteliğine İlişkin Değerlendirme
(21) Dosyanın konusunu oluşturan yaş sınırlaması ve yaş kontenjanı uygulamaları, temelde
TFF Yönetim Kurulu tarafından çıkarılan talimatla rla hayata geçirilmiş uygulamalardır.
Söz konusu düzenlemeler ile 3. Lig ve Bölgesel Amatör Lig’lerde yer alan futbol

1 Tahkim Kurulunun 27.06.2008 tarihli, 2008/192 E. ve 2008/210 K. sayılı ile 04.07.2013 tarihli, 2013/172

E. ve 2013/174 K. sayılı kararları.

15-29/430-125
6/12

ÖT AN RG FÖ MA TS KT

kulüplerinde oynayacak futbolcular bakımından belli yaş sınırlamaları ve yaş grupları
bakımından kontenjan sınırlamaları getirilmektedir. Söz konusu düzenlemelerin rekabet
hukuku bakımından incelenebilmesi için her şeyden önce TFF’nin teşebbüs/teşebbüs
birliği niteliğinin ortaya konması gerekmektedir. Bu nedenle incelemenin başlangıç
noktasını teşkil eden TFF’nin hukuki statüsü ve teşebbüs/t eşebbüs birliği niteliği taşıyıp
taşımadığı hususu öncelikle değerlendirilmelidir.
(22) TFF’nin hukuki statüsü, diğer bir deyişle tüzel kişi olarak kamu hukukuna mı özel
hukuka mı tabi olduğu hususu oldukça tartışmalıdır. 5894 sayılı Kanun’un 1.
maddesinde TFF’ nin “özel hukuk hükümlerine tabi, tüzel kişiliğe sahip ve özerk” bir
kuruluş olduğu ifade edilmektedir. Bu tanımlamanın yarattığı belirsizliğin Danıştay’ın
kararlarıyla açıklığa kavuşturulamadığı hatta içtihatta kesin bir cevap verilerek ortadan
kaldırılamadığı bilinmektedir. Danıştay’ın bazı kararlarında TFF’nin özel hukuk
hükümlerine tabi olmasının, tesis edilen işlemlerin idari niteliğini değiştirmeyeceği ifade
edilmekte iken2, aksi yönde kararlar da mevcuttur.
(23) 4054 sayılı Kanun’un 3. maddesinde teşebbü s kavramı, “ piyasada mal veya hizmet
üreten, pazarlayan, satan gerçek ve tüzel kişilerle, bağımsız karar verebilen ve
ekonomik bakımdan bir bütün teşkil eden birimler ” olarak tanımlanmıştır. Ancak, belirli
bir alandaki iktisadi faaliyeti nedeniyle “teşebbü s” statüsüne sahip olan bir hukuki
varlığın, eylemde bulunduğu her alanda teşebbüs statüsünü taşıyacağını ileri sürmek
mümkün değildir. Dolayısıyla, herhangi bir eylemi nedeniyle rekabet hukuku
incelemesine taraf olan bir hukuki varlığın teşebbüs statüsünü haiz olup olmadığı
değerlendirilirken, ilgili hukuki varlığın çeşitli alanlardaki faaliyetlerinin iktisadi bir faaliyet
teşkil edip etmediğinden ziyade, inceleme konusu eylemin iktisadi bir faaliyet
çerçevesinde gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğinin in celenmesi gerekmektedir 3. Bu
bakımdan, TFF’nin 4054 sayılı Kanun anlamında teşebbüs niteliğini haiz olup olmadığı
değerlendirilirken, TFF’nin gerçekleştirdiği uygulamanın niteliğini incelemek önem
taşımaktadır. Bu değerlendirme yapılırken, TFF’nin gerçekle ştirdiği uygulamanın veya
yaptığı düzenlemenin ekonomik bir faaliyet olmayıp, düzenleyici nitelikte olduğu ve
kamusal bir yetkinin kullanıldığı durumlarda, teşebbüs niteliğini haiz olmadığı ve işlem
ve eylemlerinin idari işlem niteliğinde olduğu söylenebilecektir. Buna karşılık, 4054 sayılı
Kanun’un uygulanabildiği özneleri belirleyen temel kavram olan “teşebbüs” tanımında
piyasada mal ve hizmet üreten, pazarlayan, satan yani ekonomik nitelik taşıyan
faaliyetleri olan gerçek ve tüzel kişilerin işaret ediliy or olması, TFF’nin ekonomik nitelik
taşıyan faaliyetleri bakımından 4054 sayılı Kanun kapsamında teşebbüs olarak
değerlendirilmesi sonucunu doğuracaktır.
(24) TFF’nin teşebbüs niteliği taşıyıp taşımadığı hususu Kurulun önceki kararlarında da ele
alınmış ve TFF, ekonomik nitelik taşıyan faaliyetleri nedeniyle bir teşebbüs olarak kabul
edilmiştir4. Bu durumda, salt düzenleme yetkisine dayalı olarak gerçekleştirdiği ve
ekonomik olarak nitelendirilemeyecek eylemleri bakımından TFF’nin teşebbüs olarak
kabul edi lemeyeceği sonucuna varılmıştır. Bu nedenle, ilgili dosya kapsamında
öncelikle dosya konusu düzenlemelerin ekonomik faaliyet olup olmadığı
değerlendirilmelidir.

2 Danıştay 10. Dairesinin 17.06.1991 tarihli ve E.1991/1149, K.1991/2286 sayılı kararı.
3 Rekabet Kurulunun 27.10.2011 tarihli ve 11-54/1385-495 sayılı kararı.
4 06.02.2001 tarihli ve 01-07/62-19 sayılı, 28.08.2002 tarihli ve 02-50/636-258 sayılı, 22.09.2005 tarihli ve
05-59/880-237 sayılı, 22.11.2007 tarihli ve 07-87/1099-424 sayılı Rekabet Kurulu kararları.

15-29/430-125
7/12

ÖT AN RG FÖ MA TS KT

(25) TFF’nin görev ve yetkileri, 5894 sayılı Kanun’un 3. maddesinde düzenlenmiştir. Bu
maddede yer alan görev ve yetkilerin bir kısmı şunlardır: “ a) Türkiye’deki her türlü futbol
faaliyetini yürütmek, düzenlemek ve denetlemek, b) Futbolun gelişmesini ve yurt sathına
yayılmasını sağlamak, c) FIFA ve UEFA’nın yetkili organları tarafından konulan
kuralların gereği gibi uygulanmasını sağlamak, ulusal talimatlar hazırlamak ve Türkiye’yi
futbol ile ilgili konularda yurt dışında temsil etmek, ç) Yurt içi ve yurt dışı futbol
faaliyetleri için plan, program, benzeri her türlü düzenlemeyi ve anlaşmayı yapmak ve
başarılı sonuçlar sağlanması için gerekli tedbirleri almak, d) Her düzeyde müsabakalar
düzenlemek ve milli takımlar ile kulüp takımlarının uluslararası müsabakalara katılması
ve mücadele edebilmesi için gerekli tedbirleri almak”.
(26) Söz konusu yetkilerin kullanımı TFF Statüsü’nün 35. maddesinin birinci fıkrasının (i)
bendi uyarınca TFF Yönetim Kurulu’na verilmiştir. TFF, kanundan aldığı futbolla ilgili her
türlü düzenleme yapma münhasır yetkisini, yine 5894 sayılı Kanun’da açıkça beli rtilen
“…Yönetim Kurulunun yapacağı ve aksi kararlaştırılmadığı sürece TFF’nin resmi
internet sitesinde yayımlandığı gün yürürlüğe girecek talimatlarla belirlenir .” hükmü
uyarınca çıkardığı talimatlarla kullanmaktadır. TFF Yönetim Kurulu tarafından 5894
sayılı Kanun’un 3. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca futbolculara ilişkin
düzenlemeler yapılarak her sezon öncesi “lig statüleri” ve “ilan edilecek hususlar” adı
altında TFF resmi internet sitesi üzerinden ilan etmektedir.
(27) Kanun ve Statü hükü mleri uyarınca TFF Yönetim Kurulu’nun yetkisi ve görevi dahilinde
tesis ettiği işlemlerin düzenleyici işlemler olduğu değerlendirilmektedir. 3. Lig
bakımından 2008 -2009 sezonunda, Bölgesel Amatör Lig bakımından 2010 -2011
sezonunda uygulamaya alınan söz kon usu yaş kontenjanı ve sınırlamasına ilişkin
düzenlemeler 2014 -2015 sezonu da dahil olmak üzere bu iki lige ilişkin statülerinin
hepsinde yer almıştır.
(28) TFF tarafından talimatlar yoluyla yapılan bu düzenlemelerin, TFF bakımından gelir
getirici veya mal/hizm et sunumu olarak nitelendirilebilecek bir yönü bulunmamaktadır.
Bu kapsamda, dosya kapsamında inceleme konusu olan TFF düzenlemelerinin, Kanun
ile TFF’ye münhasıran verilen düzenleme yetkisinin tek taraflı olarak kullanılması ve bu
yetki kapsamında düzenle yici işlem tesisi olarak nitelendirilmesi gerektiği sonucuna
ulaşılmıştır. Bu noktada, ilgili düzenlemelerin hayata geçirilmesi bakımından TFF’nin
herhangi bir ekonomik faaliyette bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle, TFF’nin işbu
dosya konusu iddialarda belirtilen uygulamaları bakımından bir ekonomik faaliyet içinde
bulunmadığı, salt düzenleme fonksiyonunu ve yetkisini kullandığı, bu nedenle iddia
konusu ilgili uygulamaları bakımından 4054 sayılı Kanun anlamında teşebbüs niteliğini
haiz olmadığı sonucuna varılmıştır.
(29) TFF’nin bir teşebbüs birliği olup olmadığı konusunun değerlendirilmesinde, 4054 sayılı
Kanun’un 3. maddesindeki tanımdan hareket etmek gerekecektir. Söz konusu maddede
”teşebbüs birliği”, “teşebbüslerin belirli amaçlara ulaşmak için oluşturd uğu, tüzel kişiliği
haiz ya da tüzel kişiliği olmayan her türlü birlikler” olarak tanımlanmıştır. Bu tanımdan,
teşebbüs birliğinin esaslı unsurunun teşebbüslerden oluşuyor olması gerektiği sonucu
çıkarılmaktadır. TFF Statüsü’nün 9. maddesinde TFF’nin üyele ri şu şekilde
sıralanmıştır:
a. “Türkiye profesyonel futbol liglerinde yer alan kulüpler,

b. Türkiye Amatör Spor Kulüpleri Konfederasyonu,

15-29/430-125
8/12

ÖT AN RG FÖ MA TS KT

c. Profesyonel Futbolcular Derneği,

d. Türkiye Futbol Antrenörleri Derneği,

e. Türkiye Faal Futbol Hakemleri ve Gözlemcileri Derneği,

f. Bünyesinde futbol faaliyeti bulunan engelliler spor federasyonları,

g. FIFA veya UEFA icra kurulunda aktif görev yapan kişiler,

h. FIFA veya UEFA’nın komitelerinde fiilen en az 10 yıl görev yapan kişiler,

i. Türkiye Futbol Federasyonu başkanlığını asaleten yapmış olan kişiler,

j. Genel Kurul tarafından üyeliğe kabul edilecek diğer kişiler.”
(30) TFF’nin, şikayete konu olan somut uygulama bakımından, kanunla kendisine tanınmış
olan bir gücü kullandığı, bunu yaparken kendisini oluşturan üyelerin menfaatini değil
kamusal bi r menfaati koruduğu, ayrıca düzenleyici bir otorite olarak hareket ederek

futbola ilişkin birtakım kurallar koyduğu görülmektedir. Bununla birlikte, Ankara 7. İdare
Mahkemesinin konuya ilişkin kararında TFF’nin bir teşebbüs birliği olduğunun açıkça
ifade edilmiş olduğu görülmektedir.
I.4.2. TFF’nin Yaş Sınırlaması Düzenlemelerine İlişkin Değerlendirme
(31) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi “Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya
dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi
doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu

eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır .”
hükmünü haizdir. 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesinde ise; bir veya bi rden fazla
teşebbüsün ülkenin bütününde ya da bir bölümünde bir mal veya hizmet piyasasındaki
hâkim durumunu tek başına yahut başkaları ile yapacağı anlaşmalar ya da birlikte
davranışlar ile kötüye kullanmasını yasaklanmış ve 3. maddesinde hâkim durum, bel irli
bir piyasadaki bir veya birden fazla teşebbüsün, rakipleri ve müşterilerinden bağımsız
hareket ederek fiyat, arz, üretim ve dağıtım miktarı gibi ekonomik parametreleri
belirleyebilme gücü olarak tanımlanmıştır. TFF’nin dosya konusu uygulamalarının 405 4
sayılı Kanun’un 4. ve 6. maddeleri bakımından da ihlal teşkil ettiği iddia edilmektedir.
(32) TFF’nin görev ve yetkileri, 5894 sayılı Kanun’un 3. maddesinde düzenlenmiştir. Bu
maddede yer alan görev ve yetkilere yukarıda detaylı şekilde yer verilmiştir. Bu
kapsamda TFF’nin en başta Türkiye’deki her türlü futbol faaliyetini yürütmek,
düzenlemek ve denetlemekle yetkili ve görevli kılındığı, buna ek olarak futbolun
gelişmesini ve yurt sathına yayılmasını ve FIFA ile UEFA’nın yetkili organları tarafından
konulan kuralların gereği gibi uygulanmasını sağlamak görevlerinin ve ulusal talimatlar
hazırlamak ve yurt içi ve yurt dışı futbol faaliyetleri için plan, program, benzeri her türlü
düzenlemeyi ve anlaşmayı yapmak ve başarılı sonuçlar sağlanması için ve milli takımlar
ile kulüp takımlarının uluslararası müsabakalara katılması ve mücadele edebilmesi için
gerekli tedbirleri almak gibi yetkilerinin olduğu anlaşılmaktadır.
(33) TFF’nin düzenleyici işlem yapma, karar alma ve futbol ile ilgili faaliyetleri yürütmekle
yetkili organı TFF Yönetim Kuruludur. TFF Yönetim Kurulunun bu yetkisi TFF
Statüsü’nün 35. maddesinin birinci fıkrasının (i) bendinde “ Görevine giren konularda
düzenleme yapmak, uygulamak ve futbol ile ilgili her türlü faaliyeti yürütmek ” denilmek
suretiyle ifade edilmiştir. TFF, kanundan aldığı futbolla ilgili her türlü düzenleme
yapmaya ilişkin münhasır yetkisini, yine 5894 sayılı Kanun’da açıkça belirtilen
“…Yönetim Kurulunun yapacağı ve aksi kararlaştırılmadığı sürece TFF’nin resmi
internet sitesinde yayımland ığı gün yürürlüğe girecek talimatlarla belirlenir .” hükmü

15-29/430-125
9/12

ÖT AN RG FÖ MA TS KT

uyarınca çıkardığı talimatlarla kullanmaktadır. TFF Yönetim Kurulunun düzenleyici işlem
yapma ve yönetim yetkisi kapsamında yerine getireceği işler arasında TFF Statüsü’nün

35. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde sayılan “ Futbolcuların çalışmaları ile ilgili
usul ve esasları tespit etmek ” faaliyeti de bulunmaktadır. Bu yetki, TFF Futbol
Müsabaka Talimatı’nın “Futbolcuların Uygunluğu” başlıklı 13. maddesinde “ TFF,
müsabakalarda yer alacak futbo lcuların yaş ve statülerini her sezon başında belirler ve
ilan eder.” şeklinde hükme bağlanmıştır.
(34) TFF Yönetim Kurulu tarafından 5894 sayılı Kanun’un 3. maddesinin birinci fıkrasının (c)
bendi uyarınca futbolculara ilişkin düzenlemeler yapılarak her sezon öncesi “lig statüleri”
ve “ilan edilecek hususlar” adı altında TFF resmi internet sitesi üzerinden ilan edilmekte
olup TFF tarafından getirilen bu düzenlemelerin TFF Statüsü’nün 35. maddesinin birinci
fıkrasının (c) bendi ve Futbol Müsabaka Talimatı’nın 13. maddesi çerçevesinde
gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır. Kanun, Statü ve Talimat hükümleri uyarınca TFF
Yönetim Kurulu’nun yetkisi ve görevi dâhilinde tesis ettiği işlemlerin düzenleyici işlemler
olduğu değerlendirilmektedir.
(35) 3. Lig bakımından 2008 -2009 sezonunda, Bölgesel Amatör Lig bakımından 2010 -2011
sezonunda uygulamaya alınan söz konusu yaş kontenjanı ve sınırlamasına ilişkin
düzenlemeler 2014 -2015 sezonu da dahil olmak üzere bu iki lige ilişkin statülerinin
hepsinde yer almıştır. Bu niteliği il e ilgili düzenleme yalnızca bu iki ligde faaliyet
gösteren kulüpler ile bu kulüplerde oynayan futbolcuları ilgilendirmektedir. Dolayısıyla
Süper Lig, 1. Lig ve 2. Lig kategorilerinde yer alan takımlar ile bu liglerde yarışan
takımlarda oynayan futbolcular bu düzenlemenin dışında kalmaktadır. Bu durum ilgili
düzenlemenin getirildiği liglerin özelliği ile beraber değerlendirilmesini gerektirmektedir.
(36) TFF tarafından gönderilen bilgilerde de yer verildiği üzere, söz konusu uygulamalar
devreye alınmadan önce Tü rkiye’deki profesyonel ve amatör futbolcu sayılarının, futbol
bakımından “beşik” olarak tabir edilen en önemli liglerdeki profesyonel ve amatör
futbolcu sayıları ile kıyaslandığı, nüfusa oranla profesyonel takım ve futbolcu sayısı en
yüksek ancak amatör fu tbolcu sayısı en düşük futbol liglerinin Türkiye’de yer aldığının
tespit edildiği ve bunun üzerine bulunduğu kategori itibariyle 2. Lig, 1. Lig ve Süper Lig
için alt yapı niteliği taşıyan ve bu liglere futbolcu yetiştiren, amatör ligler ile profesyonel
ligler arasında köprü görevi gören bir lig niteliği kazandırılabilmesi için 3. Lig ve Bölgesel
Amatör Lig’ler bakımından bu düzenlemeye gidildiği anlaşılmaktadır.
(37) Futbolun gelişimi dikkate alındığında, futbolcuların bedensel ve ruhsal verimini artıran
yaşların gittikçe düştüğü ve futbolcuların en iyi performanslarını gösterdikleri yaşların da
buna bağlı olarak küçüldüğü görülmektedir. Bu bağlamda TFF tarafından, kendinden
önceki üç profesyonel lig için oyuncu yetiştirme amacıyla alt yapı ligi olarak kullanıl an 3. Lig’in futbolcu yapısı incelenmiş ve alt yapı ligi olarak amatör ligler ve profesyonel ligler
arasında geçiş sağlaması gereken 3. Lig’de yer alan takımlarda oynayan futbolcuların
yaşlarının yüksek olduğu anlaşılmıştır. Buna ek olarak bu futbolcuların, ilerlemiş yaşları
nedeniyle futbolun gelişiminde artık etkin ve verimli katkı sağlayamayacak hale
geldikleri, takım kadrolarındaki yerlerini salt tecrübeye dayalı olarak korudukları,
amatörlükten profesyonelliğe geçiş sürecinde bulunan yetenekli yüksek p erformansa
sahip seçkin amatör sporcuların bu nedenle kadro ümitsizliğine sürüklendiği ve neticede
bu ümitsizlik nedeniyle amatör futbolcu sayısında gerek zamansız olarak futbolu
bırakma, gerekse erken yaşlarda bu üst liglerde dahi yarışmama şeklinde azalm a
olduğunun tespit edildiği anlaşılmıştır.

15-29/430-125
10/12

ÖT AN RG FÖ MA TS KT

(38) TFF Yönetim Kurulu tarafından bu nedenler dikkate alınarak 2008 -2009 sezonundan
itibaren yaş uygulamasına gidilmesinin, Türk profesyonel futbolunun lokomotifi olarak
nitelendirilebilecek Süper Lig ve 1. Ligde oynayacak futbolcuların yetişmesi ve
gelişmesinde etkin rol oynamasını sağlayacak şekilde 3. Ligi örgütleme yoluna gittiği
anlaşılmaktadır. Sınırlamaların Bölgesel Amatör Lig’lere de aynı saiklerle getirildiği
değerlendirilmektedir.
(39) Başvuru konusu iddialar arasında futbolcuların çalışma özgürlüğünün kısıtlandığı ve bu
anlamda kulüplerin faaliyetlerine de sınırlama getirildiği ifade edilmektedir. TFF
tarafından getirilen düzenleme ile 2008 -2009 sezonundan itibaren başlamak üzere
“Futbolcu Uygunluğu” maddesi değiştirilmekte ve her sene 3. Lig’de yer alacak
futbolculara “25” yaşından küçük, Bölgesel Amatör Lig’de yer alacak futbolculara ise
“27” yaşından küçük olma kriteri getirilmektedir. Bununla birlikte, söz konusu sınırlama
esnek şekilde yapılandırılmış, 3 . Lig’de her kulübe istisna olarak 25 -30 yaş arası altı
futbolcuyla sözleşme imzalama serbestisi tanınmış, bu istisna uygulama ile hem yaşı
büyük olan futbolcuların hak kayıplarının önüne geçilmesi amaçlanmış, hem de genç
futbolcuların tecrübeli futbolcula r ile birlikte oynayarak gelişmelerine olanak
sağlanmıştır. Ayrıca uygulamanın devreye alındığı dönemde kulüplerle sözleşmesi
devam eden ancak yaş sınırına takılan futbolcuların hakları korunmuş olup, bu
futbolcuların sözleşmelerinin sonuna kadar kulüpleri ile devam edebilmelerine olanak
sağlanmıştır. 2010 -2011 sezonundan itibaren yine profesyonel liglere futbolcu
yetiştirmek ve yurt sathına yaygınlığı artırmak amacıyla kurulan Bölgesel Amatör
Lig’lerde de aynı kuralın uygulanmasına aynı amaçlarla devam edi lmiş, yaş sınırına
takılan futbolcuların haklarının korunması amacıyla ise istisna hükmü korunmuştur. Bu
liglerde 3. Lig’den farklı olarak yaş grupları belirlenmiş olup, büyük futbolcu statüsüne
giren futbolcular için de istisna hükmü koyularak futbol haya tlarına devam etme olanağı
sağlanmıştır.
(40) Rekabet hukuku uygulamalarında, amatör ya da profesyonel sporcuların teşebbüs
olarak değerlendirilebileceği kabul edilmektedir. Sporcunun bir spor kulübüne bağlı
olarak çalıştığı süre içerisinde bunun bir işçi -işveren ilişkisi olduğu varsayılsa bile,
özellikle kulüpten bağımsız olarak hareket ettiği durumlarda, transfer dönemlerinde ve
örneğin bir sponsorluk anlaşmasına taraf olduğu durumlarda teşebbüs sıfatını haiz
olduğu kabul edilmektedir.
(41) Uygulamanın, gerek esn ek yapılandırılma şekli gerekse yaşı büyük futbolculara bu lig
dışındaki liglerde mücadele edebilme hakkını kısıtlamaması nedeniyle futbolcuların
çalışma özgürlüğünü ve kulüplerin faaliyetlerini sınırlandırma niteliği taşıdığını kabul
etmek mümkün görünmemektedir.
(42) Şikâyete konu düzenlemenin amacının rekabeti kısıtlamak değil, genç futbolcuların
yetişmesine ve eğitilmesine fırsat yaratmak olduğu açıktır. Düzenlemelerin, sadece 3. Lig ve bölgesel amatör ligleri kapsadığı, üstelik bu liglerde dahi söz konusu uygulamaya
istisnalar getirildiği görülmektedir. Bunun dışında kalan liglerde ise herhangi bir
sınırlama bulunmamaktadır. Dolayısıyla, düzenlemenin, 25 yaşından büyük
futbolcuların pazarda faaliyet göstermesine engel olmadığı anlaşılmıştır.
(43) Futbolun geliş ebilmesi için futbolcuların tabana yayılması ve özellikle nüfusa oranla
amatör futbolcu sayısının artırılması gerekmektedir. TFF tarafından getirilen yaş
sınırlaması ve kontenjanı uygulamaları ile futbolcu ve dolayısıyla kulüp piyasasında

15-29/430-125
11/12

ÖT AN RG FÖ MA TS KT

yetenekli futbolc uların yer alması, sadece tecrübesi ile kadroda yer alan futbolcular
yerine yarışma ve rekabet kıstaslarını yükselten genç ve yetenekli futbolcuların
kendilerine yer bulmalarının ve ilerleyen yıllarda üst profesyonel liglerde yer
alabilmelerinin sağlandığı ve bu uygulama ile milli takımların alt yapısını oluşturan genç
futbolcuların erken yaşlarda tecrübe kazanmalarının hedeflendiği anlaşılmaktadır.
Düzenleme ile bu liglerin, futbolcuların yetenek, performans ve motivasyon duygularını
geliştirecek bir organ izasyon niteliğine kavuşturulması amaçlanmıştır. 2008 -2009
sezonundan sonra üst profesyonel liglerde yer alan genç oyuncuların sayısındaki artış,
uygulamanın bu amaçları sağlamada başarılı olduğunu göstermektedir. Bununla birlikte,
bu tür bir sonucun ortay a çıkıp çıkmaması ve uygulamanın amacına ulaşıp
ulaşamaması, eylemlerin rekabet hukuku bakımından konumunu değiştirecek nitelikte
değildir.
(44) Başvuru konusu iddialarda, sınırlamanın uygulandığı 3. Lig ve Bölgesel Amatör Lig
bakımından Türk futbolu için bir altyapı oluşturma amacı içerdiği, ancak söz konusu yaş
sınırlaması uygulamasının uygulandığı dönemlerde sonuçları bakımından amacına
hizmet etmediği, dolayısıyla uygulamanın amaçları ile sonuçları bakımından uyum
sağlamadığı belirtilmektedir. Bilindiği üze re futbolda alt yapı yatırımları ve bu yatırımlar
sonucunda genç futbolcuların yetişmesi ve Türk futboluna kazandırılması uzun zaman
gerektirmektedir. Bu çerçevede, alt yapıya yönelik alınacak kararlar da kısa vadeli
dönemler için alınmamaktadır. Ülkemizde futbol faaliyetleri bakımından münhasır yetkili

olan TFF tarafından alınan kararlar da kısa vadeli dönemler için alınmamıştır.
Dolayısıyla, iddialarda belirtildiği gibi üç -beş senelik dönemlerde, futbolda alt yapıya,
genç futbolcuların yetişmesine ve Türk futbolunun lokomotifi sayılabilecek üst liglere
kazandırılmasına yönelik alınan kararların sonuçlarının kısa vadeli dönemler için
değerlendirilmesi de uygun olmayacaktır. TFF’nin genç futbolcuların yetişmesine yönelik
kararlar alması sonucunda; futbol kul üplerinin karar sonucuna göre organize olması,
yetenekli genç oyuncuların tespit edilmesi, bu oyuncuların takıma kazandırılması,
kazandırıldıktan sonra eğitimi ve profesyonel futbolcu haline gelmesi uzun zaman
gerektirmektedir. Dolayısıyla uygulamanın amaç larının sonuçları bakımından iddia
edildiği gibi şu aşamada bir değerlendirme yapılması uygun olmayacaktır. Aşağıdaki
Tablo 1’den görüleceği üzere TFF’nin yaş sınırlaması ve kontenjan uygulaması
kararından sonra, uygulanan dönemlerde yıllar itibariyle henü z 3. Lig’de bariz bir
değişiklik gözlenmese de, Bölgesel Amatör Lig’lerde oynayan genç futbolcuların
sayısının kayda değer bir şekilde arttığı görülmektedir. Dolayısıyla bahse konu
uygulamanın kısa dönemde bile etkisini göstermeye başladığı görülmektedir. İlgili
liglerde yer alan futbolcuların, yaş gruplarına ve yıllara göre sayılarına aşağıda tabloda
yer verilmektedir.
Tablo 1: TFF 3. Lig ve Bölgesel Amatör Lig’inde Futbolcuların Yaş Gruplarına ve Yıllara Dağılımı
2009-2010 2010-2011 2011-2012 2012-2013 2013-2014 2014-2015
TFF 3. Lig 25
Yaş Üstü 247 208 264 214 218 273
TFF 3. Lig 25
Yaş Altı 1.609 1.558 1.716 1.577 1.688 1.604
BAL 27 Yaş
Üstü 799 988 943 943 792
BAL 27 Yaş Altı 3.433 5.030 5.617 5.347 4.209

15-29/430-125
12/12
(45) Diğer yandan anılan liglerde uygulana n yaş sınırlamalarına ilişkin düzenlemelerin
hukuka uygunluğu daha önce yer verilen benzer olaylarda Tahkim Kurulunun önüne
gelmiş, Tahkim Kurulunun kararları ile onanmış ve bu kararlar da kesinleşmiştir.
(46) Tüm bu açıklama ve değerlendirmeler ışığında, TFF’ nin yaptığı düzenlemenin kanunun
kendisine verdiği yetki ve görevler kapsamında bulunduğu, amacının genç futbolcuların
yetişmesini ve eğitimini sağlamak olduğu, herhangi bir rekabeti kısıtlayıcı amaç
güdülmediği, sonuçta belli yaşın üzerindeki futbolculara bir miktar sınırlama getirilmekle
birlikte, söz konusu sınırlamanın bütün ligleri değil sadece 3. Lig ve Bölgesel Amatör
Ligleri kapsadığı, bu liglerde dahi istisnalara yer verildiği, getirilen sınırlamanın,
düzenlemenin meşru amacıyla orantılı olduğu, be lli yaşın üzerindeki futbolcuların sınırlı
olarak bu liglerde, sınırsız olarak da diğer liglerde oynama imkânlarının halen mevcut
olduğu, dolayısıyla kendilerinin pazar dışında kalmaları ve/veya ekonomik faaliyetlerinin
engellenmesi gibi bir sonucun söz ko nusu olmadığı ve düzenlemenin herhangi bir
pazarda rekabetin kısıtlanmasına yol açmayacağı sonucuna varılmıştır.

(47) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, şikayetin reddine, 4054 sayılı
Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmamas ına OYBİRLİĞİ ile karar
verilmiştir.