KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ... Esas - ... Karar
KARAR NO:
HAKİM:
KATİP:
DAVACI:
VEKİLİ:
DAVALI:
VEKİLİ:
İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
Mahkememizin ... Esas ... Karar sayılı 01/02/2024 tarihli ilamı istinaf incelemesinden geçmiş, Konya BAM. . HD.'nin ... Esas ... Karar sayılı 31/12/2024 tarihli ilamı ile mahkememiz kararının kaldırılmasına karar verildiğinden, dosya Mahkememizin yukarıda belirtilen esas sırasına kaydı yapılarak yapılan yargılaması sonucunda;
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle;Davacı Şirket ile dava dışı ... Tic. A.Ş. arasında ... Poliçe Numaralı, 01/01/2020 başlangıç tarihli, Nakliyat Abonman Blok Poliçesi imzalanmış olduğunu, davacı şirketin sigortalısı ... Tic. A.Ş. Firması'nın, Macaristan'da yerleşik ... İsimli firmadan muhtelif elektronik malzeme (sigorta) cinsi emtia satın almış olduğunu, emtianın, 08.07.2020 tarihinde ... - ... plakalı araçlara yüklenmiş ve karayoluyla Türkiye'ye sevk edildiğini, 12.08.2020 tarihinde ... Nakliyat Ltd. Şti. Firması çalışanı tarafından yapılan kontrolde emtiada ıslak/ezik/yırtık hasarları olduğunun tespit edilmiş olduğunu, CMR üzerine hasar notu düşülerek teslim alınmış emtianın, ... - ... plakalı araca aktarıldığı ve sigortalı firma tesislerine sevk edildiğini, 14.08.2020 tarihinde sigortalı firmaya ait Samandıra Lojistik Depoya yapılan tahliye esnasında, emtianın kontrol edildiğini, lojistik depo personeli tarafından "Uygunsuz Ürün Tespit Formu" düzenlendiğini ve 10 palet emtianın ıslak/hasarlı olduğuna dair not ekleyerek teslim alındığını, emtiada oluşan ıslaklık hasarının, ... - ... plakalı araçla Macaristan'dan Türkiye'ye yapılan sevkiyat esnasında nakliye aracının brandasının delik, eski veya deformasyonuna bağlı olarak araç içerisine yağmur suyu girmesi nedeniyle meydana gelmiş olduğunun tespit edildiğini, söz konusu sevkiyat kapsamındaki sigortalanmış toplam 2.598 adet emtianın tamamının ıslak/hasarlı olduğunun bildirildiğini, meydana gelen hasarın tespiti amacıyla ekspertiz incelemesi yaptırıldığını; bu rapor doğrultusunda 21.246,59-€ olarak hesaplanmış olduğunu, yapılan hesaplama neticesinde, davacı Şirket tarafından 08.02.2021 tarihinde 21.246,59-€ zarar ödemesinin yapılmış olduğunu, ödemenin akabinde, tanzim edilen tutanaklara göre olayda kusuru ve ihmali bulunan davalı Şirket'e uyuşmazlık dışı sigortalıya yapılan tazminat ödemesinin Davacı Şirkete ödenmesinin, aksi halde yasal yollara başvurulacağının ihtaren bildirildiğini, ancak herhangi bir ödeme yapılmadığını, bu nedenle müvekkili tarafından Davalı aleyhine; 21.246,59-€ alacağın tahsili amacıyla Konya . İcra Dairesi ... E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, söz konusu icra takibi ise borçlunun hukuka aykırı ve mesnetsiz itirazları sonucunda durdurulduğunu, bu nedenlerle; fazlaya ilişkin tüm dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile davalı/borçlunun haksız ve kötüniyetli borca ve faize itirazlarının iptaline, davalı/borçlu aleyhine %20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davalı vekilinin davaya cevap dilekçesinde özetle; Hasar tarihinin 12.08.2020 olup davanın 18.11.2021'de açılmış olduğunu, davanın 1 yıllık zamanaşımı süresi geçirildikten sonra açılmış olduğunu, bu nedenle zamanaşımı itirazlarının olduğunu, Davacı Şirket'in halefiyetini ispatlaması gerektiğini, Davacı Şirket'in sadece hasarı ödemiş olması veya ödeme dekontunu dosyaya sunmuş olması ispatını hesaplayamacağını,, hasar tazminatının ödendiğine ilişkin banka dekontunu veya muhasebe kayıtlarını mahkemeye sunmasının gerektiğini, aynı zamanda sigorta poliçesinin görülmediği için teminat kapsamında ödeme yapılıp yapılmadığının da tetkik edilemediğini, dava konusu taşımanın Macaristan'dan İngiltere'ye karayolu ile yapıldığını, bu nedenle dava konusu olaya CMR Konvansiyonu hükümleri uygulanmasının gerektiğini, talep konusu yapılan alacak bedelinin dahi nasıl oluşturulduğunu, mal faturası, birim fiyatı, toplam fiyat ve ıslanan malın adedi ile toplam bedelinin ne olduğunun belli olmadığını, Davacı Şirket'in öncelikle taşınan ve hasar gören malın bedelini ispatlamasının gerektiğini, bu durumda Davacı Şirket'in kaç kg malının ıslandığını, ıslanan malların faturasını, fiyatlarını, ağırlığını dosyaya sunmakla yükümlü olduğunu, Davalı Şirketin sigortacısı ekspertiz incelemesi yaptırdığını, ekspertiz raporuna göre; yükün karayolu ile taşımasının yapılmış ve Macaristan'dan Gebze'de alıcı adresine teslim edilmiş olduğunu, Kühne Nagel'in antreposuna boşaltılmış olduğunu, yükün Gebze'den Sancaktepe'ye sevkiyatının alıcı firma yetkililerince yapılmış olduğunu, karton kutu içerisinde her kutuda 36 adet kontaktörün olduğunu, kutuların palet üzerinde olduğunu, davacının iddiasının aksine emtiaların tamamının değil de bazılarında hasar olduğunu, bu hasarın da ekspertiz raporu ile tespit edildiğini, bu nedenlerle husumet ve zamanaşımı itirazlarının kabulüne, haksız, yasal dayanağı olmayan ve müvekkilimizin kusuru bulunmayan fahiş talep ve faiz tutarını havi davanın esastan reddine, haksız ve mesnetsiz ihtiyati haciz ve icra inkar tazminatı taleplerinin reddi ile davacı aleyhine %20 den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.
... Sigorta A.Ş'den, Konya Ticaret Sicil Müdürlüğü'nden, Konya . İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından ilgili belgeler dosya arasına alınmış, üç kişilik heyetten rapor alınmış ve raporun taraflara tebliği sağlanmıştır.
Mahkememizin ... Esas ... Karar sayılı 01/02/2024 tarihli kararı ile; "Davanın kısmen kabul kısmen reddine, Konya . İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takibe davalı tarafından yapılan itirazın iptali ile 16.019,33 EURO asıl alacak ve asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesi gereğince Devlet Bankalarının EURO cinsinden açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek döviz faiz üzerinden TAKİBİN DEVAMINA, alacak likit olmadığından, kabulüne karar verilen alacakla ilgili davacının İİK'nun 67/2 maddesi uyarınca talep ettiği icra inkâr tazminatı isteminin reddine," şeklinde karar verildiği, Konya . HD.'nin ... Esas ... Karar sayılı 31/12/2024 tarihli ilamı ile kararın kaldırıldığı anlaşılmakla, dosya Mahkememizin 2025/56 Esas sırasına kaydedilmiştir.
Dava, TTK 1472. maddesine göre halefiyete dayalı Uluslararası Karayolu Taşıması kapsamında ortaya çıkan zararın tahsili için yapılan icra takibine itirazın iptalidir.
Konya . İcra Dairesi'nin 2021/2205 esas sayılı dosyasındaki 23/03/2021 tarihli ödeme emrinin incelenmesinde; alacaklının ... Sigorta A.Ş, borçlunun ... Tic.Ltd.Şti., takip dayanağının 12/08/2020 tarihli 21.246,59 Euro bedelli hasar ilişkin olduğu görülmüştür.
Konya . HD.'nin ... Esas ... Karar sayılı 31/12/2024 tarihli ilamında; ''04.01.1995 tarihli ve 22161 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Karayolu ve Milletlerarası Mal Nakliyatı Mukavelesi İle İlgili Anlaşma (CMR)’nin 17/1. maddesi gereğince kural olarak taşıyıcı malları teslim aldığı andan teslim edilinceye kadar, bunların tamamen veya kısmen kaybından ve vuku bulacak hasardan sorumlu ise de, aynı Konvansiyon'un 17/4-b bendinde malların hatalı ambalajlanmış olması, "c" bendinde ise malların gönderici, alıcı veya bunlar adına hareket eden şahıslar tarafından taşınması, yüklenmesi, istif edilmesi veya boşaltılması, hâllerinde oluşan hasarlardan taşıyıcının sorumlu olmayacağı hükme bağlanmıştır.
Ne var ki, ambalajın hatalı olması veya yükleme ve boşaltmanın hatalı yapılması hâllerinde bile taşıyıcının, malın emniyetle taşınmasını sağlamak üzere gereken her türlü tedbiri alması, anılan işlemlere nezaret etmesi, varsa hatalı ambalaja, yüklemeye ve boşaltmaya karşı çıkması, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun (TMK) dürüstlük kuralına işaret eden 2. maddesi gereği olduğu gibi 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununun (6762 sayılı TTK) 20. maddesi gereğince, basiretli bir taşıyıcıdan beklenen davranışı göstermeli ve durumu gönderene veya alıcıya bildirerek gereken uyarıda bulunmalıdır. Buna ek olarak taşıyıcının ayrıca taşımadan kaynaklanan kusuru var ise bu da dikkate alınmalıdır. Bu durumda yükleyen ile taşıyan emtianın alıcısına karşı birlikte sorumlu olacaklardır.
Dosya kapsamındaki uyuşmazlığın, dava dışı sigortalının mallarının davalılar tarafından Türkiye'den almanyaya karayolu ile taşınması sırasında hasarlanması nedeniyle oluştuğu, bu noktada, dava konusu emtianın taşıma sırasında uğradığı hasarın miktarının, davalıların bu hasardan sorumlu olup olmadığının, sorumlu ise davacının rücuen talep edebileceği tazminat oranının, davacının sigortalısının kusurunun bulunup bulunmadığının, yapılan ödemenin sigorta poliçeleri kapsamında kalıp kalmadığının dosya kapsamında tartışılıp değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Dava konusu uyuşmazlığın Uluslararası CMR Konvansiyonu hükümleri de tartışılarak çözülmesi ve bu kapsamda, davalı tarafça dava konusu emtianın davacı tarafından yüklendiği, ambalajın davacının sigortalısı tarafından yapıldığı bu nedenle sorumluluk bulunmadığı yönündeki savunmasının, hasarın taşıyıcının kendi fena hareketinin veya kasdi fena hareketine denk tutulan kusurundan meydana gelip gelmediği hususunun, tazminat sorumluluğunun sınırlı olup olmadığının, davacı tarafça yapılan ödemenin sigorta poliçesi kapsamında yapılıp yapılmadığının ve davacının bu tazminatı rücuen talep edip edemeyeceğinin de incelenip belirlenmesi gerekmektedir. '' denilmiştir.
Mahkememizce, kaldırma ilamı sonrası İstanbul . Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... talimat sayılı dosyası aracılığı ile sigortacı, karayolları taşımacılığı uzmanı ve nitelikli hesaplamalar uzmanından oluşan bilirkişi heyetinden aldırılan 01/09/2025 tarihli raporda sonuç olarak; CMR m.17/1 gereği davalıların meydana gelenden zarardan sorumlu olduğu;
ancak hasarın meydana gelmesinden sorumlu olan taşımacıların CMR Madde 23-3‘e göre sınırlı sorumluluktan yararlanması gerekeceği; dosya kapsamında hesaplanan zarar tutarı, 21.246,59 Euro - olup; hesaplanan Özel Çekme
hakkını(SDR) karşılayan, sınırlı sorumluluk üst limiti 8.944,67.-Euro olması sebebi ile taşıyıcının meydana gelen hasardan sorumlu olacağı zarar tutarının 8.944,67.-Euro olacağı,
davacı ... Sigorta A.Ş. tarafından zarar gören sigortalısına ödenen tazminatın rücuen tahsili istemi olduğu,
davacı ... Sigorta A.Ş. nezdinde ... Tic. A.Ş. adına, 02.01.2020
tanzim tarihli, 01.01.2020-01.01.2021 tarihleri arasında geçerli olmak üzere, ... sayılı Nakliyat Abonman Blok Poliçesi düzenlendiği, olay tarihinin 12.08.2020, ödeme tarihinin 08.02.2021, arabuluculuk tarihinin 03.06.2021 / 06.06.2021, dava tarihinin 18.11.2021 olduğu, davacı ... Sigorta A.Ş. ödediği hasar miktarı kadar (21.246,59 Eur) 23.03.2021 tarihli, T.C. Konya . İcra Dairesinde, ... Esas dosyası ile takip başlatıldığı, meydana gelen hasar nedeniyle davacının davalıdan
8.944,67.-Euro (70.932,13.-TL) kadar asıl alacak talebinde bulunabileceği, bu asıl alacak miktarı kadar takibin yerinde olduğu fazlaya ilişkin istemin yerinde olmadığı, kaldırma kararı ve CMR düzenlemesi dikkate alındığında 22/02/2021 tarihinde davalının temerrüde düşmüş olduğu, bu tarihten itibaren takip tarihine kadar faiz talebinde bulunulabileceği ancak kaldırma kararındaki yabancı para alacağı ile TL alacaklarında uygulanacak faiz oranı değerlendirmesine iştirak edilemediği, taleple bağlılık ilkesi gereğince davacının faiz oranı talebi ile bağlı kalınarak yapılan hesaplama sonucunda davacının takip tarihine kadar 8,63 Euro işlemiş faiz alacağı (takip tarihindeki TL
karşılığı 68,44 TL) bulunduğu, fazlaya ilişkin istemin yerinde olmadığı, sonuç itibariyle davacının davalıdan 8.944,67 Euro asıl alacak - 8,63 Euro işlemiş faiz alacağı, takibin bu bedeller yönünden yerinde olduğu, fazlaya ilişkin istemin yerinde
olmadığı, heyette yer alan uzman bilirkişilerin görüşü doğrultusunda; davacı ... Sigorta A.Ş., ödediği tazminat miktarınca hak sahibi yerine geçerek, tespit edilen miktarı davalıdan talep edebileceği belirtilmiştir.
Kaldırma ilamında ''Taraflar arasındaki uyuşmazlığa uygulanması gereken CMR’nin 27/1.maddesinde davalı taşıyıcının ödemekle yükümlü olduğu tazminat için ödeyeceği temerrüt faizinin başlangıç tarihinin ödeme isteğinin yazılı olarak, taşımacıya gönderildiği tarihten, böyle bir istekte bulunulmamış ise, temerrüdün dava açıldığı tarihten itibaren başlayacağının belirtilmesi karşısında, davalı taşıyanın temerrüt tarihinin anılan hüküm uyarınca,davalı sigortacının ise hangi tarihte temerrüte düşürüldüğü belirlenerek tespit edilmesi gerekirken, faiz başlangıcına halefiyet tarihinin esas alınması doğru görülmemiştir. (Bkz. Aynı yönde Yargıtay Hd nin ... esas ... karar sayılı ilamı)
Ne varki; CMR Konvansiyonunun 27. maddesi uyarınca, bu konvansiyona tabi taşımalarla ilgili tazminat taleplerine uygulanacak faiz oranının yıllık %5 olarak kabul edilmiş ise de, bu hüküm yabancı para üzerinden talep edilen tazminat bakımından uygulama alanı bulmakta olup, TL cinsi alacaklarda ulusal hukukta geçerli olan faiz oranlarının uygulanacağı yerleşik yargı uygulamasıyla kabul edilmektedir. '' denilmiştir.
Tüm dosya kapsamı üzerinden yapılan değerlendirmede;
davacı ... Sigorta A.Ş. tarafından zarar gören sigortalısına ödenen tazminatın rücuen tahsili isteminde bulunulduğu, davacı ... Sigorta A.Ş. nezdinde ... Tic. A.Ş. adına, 02.01.2020
tanzim tarihli, 01.01.2020-01.01.2021 tarihleri arasında geçerli olmak üzere, ... sayılı Nakliyat Abonman Blok Poliçesi düzenlendiği, davacı ... Sigorta A.Ş. ödediği hasar miktarı kadar (21.246,59 Eur) 23.03.2021 tarihli, T.C. Konya . İcra Dairesinde, ... Esas dosyası ile takip başlatıldığı, 01/09/2025 tarihli raporda sonuç olarak; CMR m.17/1 gereği davalıların meydana gelenden zarardan sorumlu olduğu;
ancak hasarın meydana gelmesinden sorumlu olan taşımacıların CMR madde 23-3‘e göre sınırlı sorumluluktan yararlanması gerekeceği; dosya kapsamında hesaplanan zarar tutarı, 21.246,59 Euro olup; hesaplanan Özel Çekme
hakkını(SDR) karşılayan, sınırlı sorumluluk üst limiti 8.944,67 Euro olması sebebi ile taşıyıcının meydana gelen hasardan sorumlu olacağı zarar tutarının 8.944,67 Euro olacağı,kaldırma kararı ve CMR düzenlemesi dikkate alındığında 22/02/2021 tarihinde davalının
temerrüde düşmüş olduğu, taleple bağlılık ilkesi gereğince davacının faiz oranı talebi ile bağlı kalınarak yapılan hesaplama sonucunda davacının takip tarihine kadar 8,63 Euro işlemiş faiz alacağı (takip tarihindeki TL
karşılığı 68,44 TL) bulunduğu, sonuç itibariyle davacının davalıdan 8.944,67 Euro asıl alacak - 8,63 Euro işlemiş faiz alacağı, takibin bu bedeller yönünden yerinde olduğu belirtildiği anlaşılmakla, kaldırma ilamı ve bilirkişi heyet raporu dikkate alınarak, davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kuurlmuştur.
Yukarıda açıklanan gerekçelerle ;
1-DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE, Konya . İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takibe davalı tarafından yapılan itirazın iptali ile 8.944,67 EURO asıl alacak ve asıl alacağa 22/02/2021 temerrüt tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesi gereğince Devlet Bankalarının EURO cinsinden açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek döviz faiz üzerinden TAKİBİN DEVAMINA,
2-Alacak likit olmadığından, kabulüne karar verilen alacakla ilgili davacının İİK'nun 67/2 maddesi uyarınca talep ettiği icra inkâr tazminatı isteminin reddine,
3-Karar tarihi itibariyle (ve kabul edilen dava değerinin 105.561,42 TL olduğunun kabulü ile) alınması gereken 7.210,90 TL nispi karar ve ilam harcından, peşin alınan 3.502,42 TL harcın mahsubu ile kalan 3.708,48 TL eksik harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 3.502,42 TL peşin harç yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 118,60 TL başvuru harcı gideri, 13.600 TL bilirkişi ücreti gideri, 210,20 TL tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 13.928,80 TL yargılama giderinin kabul olunan miktara oranla hesaplanan 5.843,75 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yapılan 20 TL tebligat ve posta giderinden oluşan yargılama giderinin reddolunan kısma oranla hesaplanan 11,60 TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, kalan kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
7-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca (dava değerinin 105.561,42 TL olduğunun kabulü ile) davacı vekili için 45.000 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca (reddedilen dava değerinin 146.047,87 TL olduğunun kabulü ile) davalı vekili için 45.000 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-Arabuluculuk görüşmelerinden dolayı Hazine tarafından (suçüstü ödeneğinden) yapılan 1.320 TL yargılama giderinin, 553,80 TL'sinin davalıdan, 766,20 TL'sinin davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, bu amaçla 492 s. Harçlar Kanunu'nun 28/a maddesi gereğince harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
10-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmının 6100 s. HMK.nun 333. maddesine göre karar kesinleştiğinde re'sen taraflara iadesine,
Dair, davacı vekili ve e duruşma ile katılan davalı vekilinin yüzüne karşı verilen kararın, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek dilekçe ile Konya Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 27/11/2025