ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/165 Esas - 2025/781
Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Tazminat (Rücuen Tazminat)
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı ile hizmet sözleşmesi imzaladığını, sözleşme hükümleri gereği davacının ihale karar pulunu (damga vergisi) davalıdan tahsil ederek yasal süresi içerisinde ... ödediğini, davalının ... aleyhine açtığı dava sonucu damga vergisinin davalı firmaya iadesine karar verildiğini,.... nolu ihale bakımında haciz ihbarnamesi ve düzeltme fişi ile 6.045,38 TL damga vergisi aslı, 9.068,07 TL vergi ziyası cezası tahakkuk ettirildiğini, yapılandırma sonrası davacı tarafından 6.130,02 TL .... ödeme yapıldığını, yine ....nolu ihale bakımında haciz ihbarnamesi ve düzeltme fişi ile 25.093,89 TL damga vergisi aslı, 15.834,24 TL vergi ziyası cezası tahakkuk ettirildiğini, yapılandırma sonrası davacı tarafından 40.928,13 TL ... ... ödeme yapıldığını, davacı ve davalı arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesinin 7. mad. "taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin, istekliler teklif fiyatına ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç gibi giderler sözleşme bedeline dahildir." gereği davalının sorumlu olduğu tutarı davacının ödediğini, davacının ödemek zorunda kaldığı 6.130,02 TL ve 40.928,13 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı davaya cevap vermemiştir.
-... kayıtları, ihale evrakları, teknik şartname, ödeme belgeleri,
-Bilirkişi raporu:
09/09/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; taraflar arasında imzalanan hizmet alımı sözleşmesi kapsamında davaya konu alacak damga vergisi ve vergi ziyası cezasından davalının sorumlu olup olmadığı, ödenen miktarın davalıdan tahsil edilip edilemeyeceği hususunda nihai takdir ve hukuki değerlendirmenin Mahkemeye ait olduğu, davacı idarenin ödeme yaptığı kalemlerin 14.04.2022 tarihinde 40.928,13 TL, 26.02.2021 tarihinde 6.130,02 TL olarak hesaplandığı belirtilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, GEREKÇE VE KABUL:
Dava, hizmet alım sözleşmesinden kaynaklanan ihale karar (damga vergisinin) vergisinin rücuen davalıdan tahsili talebine ilişkindir.
Taraflarca delil olarak dayanılan yazışma ve sözleşme örnekleri, ödemeye dair belge, idari şartname ve diğer belgeler dosyaya sunulmuş ve yazılan müzekkereler ile temin olunmuştur.
Mahkememizce bilirkişiden 09/09/2025 tarihli rapor aldırılmıştır.
Rapor gerekçeli ve denetime elverişlidir. Rapora itiraz hukuki ağırlık taşımakla, raporun sonuç kısmındaki görüş mahkememizce değerlendirileceğinden ayrıca ek rapor alınması cihetine gidilmemiştir.
Davanın çözümü için herşeyden önce ihale kararının nispi damga vergisinin kim tarafından ödenmesi gerektiğinin açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
488 sayılı damga vergisi kanununun 3.maddesinde, damga vergisinin mükellefinin kağıtları imza edenler olduğu, resmi daireler ile kişiler arasındaki işlemlere ait kağıtların damga vergisini kişilerin ödeyeceği belirtilmiştir. Kanuna ekli (1) sayılı tablonun "II.karararlar ve mazbatalar" başlıklı bölümünün 2.fıkrasında, ihale kanunlarına tabi olan veya resmi daire ve kamu tüzel kişiliğe haiz kurumların hertürlü ihale kararlarının nispi damga vergisine tabi tutulacağı hükme bağlanmıştır. Bunun yanında davacı kurum 233 sayılı KHK'de yer verilen resmi daireler arasında sayılmadığı gibi kendi ana statüsü 3.maddesinde de kurumun bir resmi daire olmadığı, bir iktisadi devlet teşekkülü olduğu belirtilmiştir. Özetlenen söz konusu mevzuat hükümleri gözetildiğinde sözleşme öncesi alınan ihale kararına ilişkin olarak ödenen damga vergisinden dolayı mükellefin davalı kurum olduğu açıktır.
Ancak kanuni yükümlülüğe rağmen sözleşmenin imzalanması sırasında davalıya ait kanuni yükümlülüğün davacı tarafından yerine getirileceğine dair bir anlaşma yapılması mümkün olup bu yönde bir anlaşmanın varlığı halinde sözleşme ilişkisine dayalı olarak davalının ödediği damga vergisini davacıdan talep etme hakkı bulunabilecektir.
Davacı taraf, taraflar arasında imzalanan sözleşmeye dayalı olarak sözleşme öncesi ihale kararı damga vergisinin de davalı tarafça ödenmesinin kararlaştırıldığını iddia etmektedir. Kamu İhale Genel Tebliğinin 78.30 maddesinde Personel çalıştırılmasına dayalı ihalelerde işçilik maliyetleri üzerinden hesaplanan %4 sözleşme ve genel giderler içerisinde ihale kararı damga vergisinin de yer aldığının açıkça belirtildiği görülmektedir. Bu hükmün açıkça sözleşmenin imzasından önceki döneme ait ihale damga vergisini kapsadığı anlaşılamasa da eldeki davanın ve taraflar arasındaki sözleşme ilişkisinin ayrıca Türk Borçlar Kanunu 19.madde ve 13.madde kapsamında da irdelenmesi gerekmektedir.
TBK.19. maddeye göre "bir sözleşmenin türünün ve içeriğinin belirlenmesinde ve yorumlanmasında, tarafların yanlışlıkla veya gerçek amaçlarını gizlemek için kullandıkları sözcüklere bakılmaksızın, gerçek ve ortak iradeleri esas alınır." TBK.13.maddede "kanunda yazılı şekilde yapılması öngörülen bir sözleşmenin değiştirilmesinde de yazılı şekle uyulması zorunludur. Ancak, sözleşme metni ile çelişmeyen tamamlayıcı yan hükümler bu kuralın dışındadır." düzenlemeleri mevcuttur. Söz konusu hükümler gözetildiğinde öncelikle tarafların gerçek iradelerinin tespiti ve yazılı yapılan sözleşmeye rağmen tarafların yan hükümler yönünden (sözleşme öncesi ihale damga vergisinin kim tarafından ödeneceği) yönünden sözlü anlaşmaya varıp varmadıklarının belirlenmesi gerekmektedir.
Kamu ihale genel tebliğinin 78.30. maddesinde ihale ve sözleşmeye ilişkin damga vergilerinin teklif veren firmaya ait olduğu düzenlenmiştir. Ancak sözleşme imzalanırken kurum adına hareket edenlerin ihale damga vergisininde davalı tarafından ödenmesi gerektiğini bildirdikleri ve davalı adına hareket edenlerin de söz konusu miktarları davacı hesabına yatırılmasını kabul ettikleri ortadadır. Davalının mahkeme kararı ile davacı tarafından ödenen damga vergisini .... tahsil ettiği, ... ise kendisinden dava ile tahsil edilen ihale karar damga vergisini cezası ile bu sefer davacı idareden tahsil ettiği, davalının ... açmış olduğu davada, iş bu davanın tarafları arasında ilişki konu edilmediği anlaşılmakla, davacının ... ödeme yapması, davalının vergi dairesinden işbu meblağı tahsil etmesinin sebepsiz zenginleşmesine neden olduğu anlaşılmaktadır. Taraflar arasındaki hukuki ilişkinin oluş şekli bu şekilde belirlendikten sonra mahkememizce davacı ile davalı arasında imzalanan sözleşme ve eki şartnamelerde açık bir hüküm olmasa dahi sözleşme imzalanmadan önce, ihale damga vergisinin davalı tarafça ödeneceği konusunda tarafların sözlü olarak anlaştıkları ve bu anlaşmanın TBK.13/1 maddesi uyarınca mümkün olduğu sonucuna varılmış, davacının esas itibariyle kendi üzerinde olan ihale öncesi damga vergisi ödeme yükümlülüğünü yazılı varılan anlaşma gereği davalıya yansıttığı ve bu haliyle ödenen damga vergisini davalıdan talep edebileceğinin kabul edilmesi gerektiği kanaatine varılmış, davacı tarafından .... davadan önce ödeme yapılmış olduğu ve ödenen 47.058,15 TL alacağın (40.928,13 TL'sine 14/04/2022 tarihinden, 6.130,02 TL'sine 26/02/2021 tarihinden itibaren işleyecek) avans faizi ile davalıdan talep edilebileceği kanaatine varılarak, davanın kabulüne dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın KABULÜNE,
47.058,15 TL alacağın (40.928,13 TL'sine 14/04/2022 tarihinden, 6.130,02 TL'sine 26/02/2021 tarihinden itibaren işleyecek) avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Bu karar nedeniyle alınması gerekli 3.214,54 TL harçtan peşin alınan 803,64 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.410,90 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
HUAK 18A/13 maddesi ile HUAK yönetmeliği 26/2 maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan 3.600,00 TL zorunlu arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Davacı iş bu davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan 6.803,64 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
Dair, Davacı Vekili Av. ....'ın yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde .... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.27/11/2025