BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Sıra Cetveline İtiraz (İflas Tasfiyesinde Düzenlenen Sıra Cetveline Yönelik Kayıt Kabul Ve Terkin Talebi (İİK 235))
Mahkememizde görülmekte olan Sıra Cetveline İtiraz (İflas Tasfiyesinde Düzenlenen Sıra Cetveline Yönelik Kayıt Kabul Ve Terkin Talebi (İİK 235)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile ... San. Ve Tic. AŞ arasında 07/10/2014 tarihinde .... Konut Satım Sözleşmesi akdedildiğini ve bu sözleşme uyarınca İstanbul İli, ... İlçesi, ... Mahallesi ... ada 43 Parsel, Bozcaada (H) Blok 3. Kat 55 nolu bağımsız bölümün satışının vaat edildiği, bu sözleşme gereği 38 adet senet düzenlendiğini, davacının tüm ödeme edimini yerine getirmiş olmasına rağmen davalının taşınmazı teslim etmesi gereken dönemde teslim etmediği, inşaatının tamamlanmadığını ve inşaatın ilerlemediğini, davacının edim yerine getirilmediğinden haklı olarak sözleşmeyi feshettiğini ve ödenen bedelin iadesini talep ettiğini, bu nedenlerle davaya konu satış vaadi sözleşmesinin geçersizliğinin tespitine, taleplerinin kabul edilmemesi halinde davalı tarafın temerrüdü sonucunda sözleşmenin haklı sebeple feshedildiğinin tespiti ile sözleşme gereği davalı şirkete ödenen toplam 151.740 USD'nin 2000 USD'sinin ödeme tarihlerinden itibaren yasal faizi ile birlikte ödenmesini yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Projenin %90-95'i tamamlanmış olmakla birlikte kalan kısmı da en kısa içerisinde hazır edileciğini, gecikmenin mücbir sebeplerden kaynaklandığını, davalı inşaat şirketinin, davacıların sözleşmesel şartları yerine getirmesi halinde mülkiyet devrine hazır olduğunu ancak davacı tarafından satın alınan bağımsız bölüm üzerinde ...bank ... lehine 1.750.000.000,00 TL, ... AŞ lehine 53.621.000,00 Euro değerinde ipotek tesis edilmiş olup ipoteklerin yasal mevzuat ve taraflar arasında akdedilen sözleşmeye aykırı şekilde terkin edilmemesi sebebiyle davacı tarafa takyidatsız tapu devri yapılamadığını davanın talepleri kapsamında esastan ve usulden reddi ile vekâlet ücreti ve yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep etmektedir.
Davacı vekili ıslah dilekçesinde özetle; Davaya konu satış vaadi sözleşmesinin geçersizliğinin tespitine, taleplerinin kabul edilmemesi halinde davalı tarafın temerrüdü sonucunda sözleşmenin haklı sebeple feshedildiğinin tespiti ile işbu sözleşme gereği davalı şirkete ödenen toplamda 151.740 USD'nin ödeme tarihlerinden itibaren işletilecek 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesi uyarınca faiziyle birlikte ödenmesini talep etmiştir.
20/02/2024 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle; "Davacının; 151.740. USD. ödeme taahhütüne karşılık davalı inşaat şirketine 146.360,00 USD. Ödeme yaptığı, Mahkeme Nezdindeki Husumete Konu Edilen; İstanbul, ..., ... ada 43 parsel H blok 55 taşınmaza nolu taşınmazın üzerinde davalı ...bank A.Ş'nin; 25.10.2016 - 11.09.2017- 15.10.2018 tarihinde tapuya şerh edilmiş 3 adet ipoteğinin olduğu, İpotek işlemi yapan İhbar Olunan ...bank İle .... Kiralama'nın; ağır özen yükümlülüğü çerçevesinde değerlendirilmesi gereken kredilendirme işlemi ile ilgili olarak özen yükümlülüğünü yerine getirip basiretli bir iş adamı gibi davrandığının söylenemeyeceği" şeklinde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE YARGILAMANIN ÖZETİ:
İİK'nun 235. maddesi uyarınca davacı alacağının iflas masasına kayıt ve kabulü istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davacının genel kredi sözleşmesinedn kaynaklı müflisten iflas tarihi itibariyle alacaklı olup olmadığı, alacağı var ise iflas tarihi itibariyle işlemiş faiz alacağı da dahil asıl alacağının varlığının bulunup bulunmadığı, ödemelerin gerçekleşip gerçekleşmediği hususlarından kaynaklandığı tespit edilmiştir.
Bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, taraf vekilleri tarafından bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazlarını içerir dilekçeler sunulmuştur.
Kayıt kabul davası bilindiği üzere alacağı kısmen veya tamamen red edilen alacaklı tarafından iflas idaresine karşı açılır. Davada husumet iflas masasına yöneltilmelidir. İflas masasının temsilcisi adi tasfiyede iflas idaresi, basit tasfiyede ise iflas dairesidir. İspat yükü kural olarak masaya yazdırılması gereken alacağı olduğunu iddia eden davacı alacaklı üzerindedir. Davacı alacağını genel hükümlere göre ispat etmek yükümlülüğü altındadır.
İş bu davanın İİK 235.maddesi uyarınca açılmış alacağın iflas masasına alacak kaydı talebi olduğu, müflis hakkında Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .. sayılı ilamı ile iflas kararı verildiği görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde:
Kayıt kabul davası bilindiği üzere alacağı kısmen veya tamamen red edilen alacaklı tarafından iflas idaresine karşı açılır. Davada husumet iflas masasına yöneltilmelidir. İflas masasının temsilcisi adi tasfiyede iflas idaresi, basit tasfiyede ise iflas dairesidir. İspat yükü kural olarak masaya yazdırılması gereken alacağı olduğunu iddia eden davacı alacaklı üzerindedir. Davacı alacağını genel hükümlere göre ispat etmek yükümlülüğü altındadır.
Kayıt kabul davalarında, ispat yükü kural olarak, hakkının tanınmasını isteyen davacı alacaklıdadır. Davacının alacağının mevcudiyetini gerçek bir hukuki ilişkiye dayandığını sonradan düzenlenmesi mümkün olmayan ve birbirini doğrulayan delillerle ispatlaması gerekmektedir.
Bakırköy ... Tüketici Mahkemesi'nin 17/12/2024 tarihli, ... Esas, ... sayılı kararı ile; Davanın kabulüne, Taraflar arasında akdedilen 07/10/2014 tarihli “... Konut Satış Sözleşmesi”nin geçersizliğinin tespitine, 151.740,00 USD’nin 2.000,00 USD’sine dava tarihi olan 07/02/2021 tarihinden iflas tarihine kadar 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince devlet bankalarının bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı işletilmek suretiyle davalı müflis ... İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin iflas masasına kaydına karar verilmiş olup, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi, ... Hukuk Dairesi'nin 02/09/2025 tarihli,: ... esas, ... sayılı kararıyla bozulmuş olup İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi kararında ; Davacının, ihtilaflı olarak kaydedilen bu alacağının, normal alacak olarak kaydını istediği dikkate alındığında, İİK'nun 235. maddesi uyarınca, talebin, sıra cetveline itiraz olarak nitelendirilmesi gerektiği, alacağın esas ve miktarına ilişkin işbu talep bakımından ise, İİK'nun 235. maddesi uyarınca görevli Mahkeme, Asliye Ticaret Mahkemesi olduğundan, kamu düzenine ilişkin olması sebebiyle resen gözetilmesi gereken görev hususu dikkate alınarak görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, Mahkemece işin esasına girilerek, davanın kabulüne dair karar verilmesinin yerinde olmadığı, davalı tarafın istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan yönden kısmen ve usulden kabulüne, sair istinaf sebebinin bu aşamada değerlendirilmesine yer olmadığına, HMK m.353/1-a-3 gereğince Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu yönünde karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak dosya mahkememize gönderilerek işbu esası almıştır.
Her ne kadar dava kayıt kabul davası olarak mahkememize gönderilmiş ise de iş bu dava tüketici tarafından iflas tarihinden önce açılmış olup olmakla birlikte davalı müflis şirketin davanın açılmasından sonra yargılama sırasında iflas ettiği sabittir. İflasın derdest davalara etkisi İİK'nın 194. Maddesinde belirtilmiş olup, İİK nun 194 üncü maddesinde iflasın açılması ile kural olarak müflisin taraf olduğu hukuk davalarının duracağı ve ancak alacaklıların ikinci toplanmasından on gün sonra devam olunabileceği öngörülmüştür. Bu aşamada davalı müflis şirketin tasfiye işlemleri devam etmekte olup ikinci alacaklılar toplantısı yapılıp yapılmadığı, dava konusu alacağın iflas masasına kaydedilip kaydedilmediği belli değildir. Dosya henüz kayıt kabul davasına dönüşmemiş olup kaldı ki dava sırasında kayıt kabul davasına dönüşse dahi Mahkemelerin görevi dava açılması anında sabit hale gelir ve görev hususu sonradan ortaya çıkan değişikliklerden etkilenmez. Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu hususu iflas tarihinden sonra açılacak kayıt kabul davaları için geçerli olup dava sırasında iflas durumu söz konusu olduğunda Mahkeme tarafından İİK 194. Maddesi işletilerek davaya devam edilmesi gerekmektedir. Dosya kapsamı değerlendirildiğinde davalı taraf her ne kadar tacir olsa da davacı tarafın tacir olmadığı anlaşılmakla nisbi ticari dava olması için her iki tarafın tacir olması ve her iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi gerektiğinden somut olayda davacı tarafın tacir olmadığı anlaşılmakla bu itibarla davaya bakma görevi genel mahkeme olan .... Asliye Hukuk Mahkemesine ait olup, mahkememizin görev alanında olmadığından karşı görevsizlik kararı verilerek ..." gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur.
İİK'nın 194. Maddesinde, iflas açılması ile kural olarak müflisin taraf olduğu hukuk davalarının duracağı ve ancak ikinci alacaklılar toplantısından on gün sonra devam olunabileceği hususu düzenlenmiştir. İkinci alacaklılar toplantısında dava konusu alacağın masaya kabul edilmemesi halinde davaya kayıt kabul davası olarak devam edilerek bir karar verilmesi gerekir. (İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 37. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO: 2023/153 KARAR NO: 2023/2324)
Somu olay bakımından davacının edim yerine getirilmediğinden haklı olarak sözleşmeyi feshettiği ve ödenen bedelin iadesini talep ettiği, bu nedenlerle davaya konu satış vaadi sözleşmesinin halinde davalı tarafın temerrüdü sonucunda sözleşmenin haklı sebeple feshedildiğinin tespiti ile sözleşme gereği davalı şirkete ödenen toplam 151.740 USD'nin tahsili talep etmiş olup taraf Finansal kuruluşun ağır özen yükümlülüğü çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğinden, buna ilişkin belgelerin olmaması sebebiyle finansal kuruluşun basiretli bir iş adamı gibi davrandığı, özen yükümlülüğünü yerine getirdiğinin söylenemeyeceği, davacının, davalı inşaat şirketi ...'ya taahhüt ettiği 151.740. USD'ye karşılık, davalı inşaat şirketinin hesaplarına geçen 93.370,00 USD. ile birlikte toplam 148.370,00 USD ödeme yaptığı tespit edilmiş ise de Davalı inşaat şirketi ...nın, davalı ... bank A.Ş'ye gönderdiği Bakırköy ... Noterliğinden 09.08.2019 tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesinde; davacının ödeme taahhütünü yerine getiren müşterilerinin arasında olduğunun bildirildiği ve borcu talp gibi kabul ettiği kanaatine varılmış olup Sonuç olarak iflas tarihi itibariyle davacının müflis şirketten 151.740.00 USD alacaklı olduğu anlaşılmakta olup, sıra cetveline döviz alacağının kaydının mümkün olmadığı 2004 sayılı Kanun gereğince davacının müflisten olan alacağının iflas tarihi ve saati itibariyle açıklanmış olan TCMB efektif satış kuru üzerinden TL karşılığına çevrilerek sıra cetveline kaydının gerektiği anlaşılmıştır.
Nitekim Yargıtay ... Hukuk Dairesi ... E., ... K. Sayılı kararında aynı yönde şu değerlendirmeleri yapmıştır:
"Dairemizin istikrarlı içtihatlarında da belirtildiği üzere, iflas davalarının kamu düzenini ilgilendiren davalardan olması ve mahkemece kayıt kabulüne karar verilecek miktarın diğer alacaklıların alacak miktarlarını ve haklarını da etkileyecek olması sebebiyle, davacının müflis şirketten olan alacağının iflasın açıldığı tarihteki Merkez Bankasının efektif satış kuru üzerinden Türk Lirası'na çevrilerek masaya kayıt ve kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde yabancı para cinsinden hüküm tesisi doğru olmamıştır."
Bu bağlamda Mahkememizce müflisin iflas tarihi itibariyle TCMB USD döviz kurları UYAP sistemi üzerinden alınmış ve efektif satış kuru üzerinden 151.740. USD TL karşılığına çevrilmiş olup, ilgili döviz alacağının iflas tarihindeki TL karşılığı olan 1.216.302,31 TL'nin (151.740 USD) Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... İflas sayılı dosyasında iflas tasfiye işlemleri yürütülen müflis ... Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi'nin iflas masasına davacı alacağı olarak kayıt ve kabulüne karar verilmiş olup aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile;
-Davaya konu 1.216.302,31 TL'nin (151.740 USD) Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... İflas sayılı dosyasında iflas tasfiye işlemleri yürütülen müflis .... SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ'nin iflas masasına davacı alacağı olarak KAYIT VE KABULÜNE,
2-Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 83.085,61 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafça yatırılan peşin ve başvurma harcı bulunmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,
4-Davacı tarafça yapılan 2.185,30 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafça yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının HMK 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde taraflara iadesine,
8-HMK'nin uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 27/11/2025