İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 14. HUKUK DAİRESİ
İSTİNAF KARARI
Taraflar arasındaki tazminat davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın reddine dair verilen karara karşı, davacı tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; davalı nezdinde ... numaralı kasko poliçesi ile sigortalı olan müvekkiline ait ... plakalı ... makinesinin 09.11.2023 tarihinde hasarlandığını, davalı sigorta şirketine hasar bedelinin ödenmesi amacıyla 20.01.2025 tarihinde başvurduklarını ancak herhangi bir ödeme gerçekleştirilmediğini beyanla 1.000,00 TL sigorta tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, savunmasında özetle; davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını, ... makinesinin malikinin ... Anonim Şirketi olduğunu, .... Şti.'nin ... makinesini leasing yöntemi ile ... AŞ'den kiralamış olduğunu, davacının ise makinenin maliki olmadığını, makinede hak sahibi de olmadığını ve davaya konu talebin poliçe teminatı dışında olduğunu beyanla davanın reddini savunmuştur.
İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Dava; sigorta sözleşmesi kapsamında açılan tazminat istemine ilişkindir. Her ne kadar davacı tarafından eldeki dava açılmış ise de; davaya konu makinenin davalı tarafından sigortalandığı, sigorta ettirenin ... ... Ltd. Şti, sigortalının ise ...... ... AŞ olduğu, sigorta sözleşmesine dayalı olarak eldeki davayı açan davacının poliçede herhangi bir sıfatının bulunmadığı göz önüne alınarak davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. " gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; dava konusu ... plakalı ... makinesinin, mülkiyeti ... AŞ’ye ait olmakla birlikte, davacı ... tarafından finansal kiralama (leasing) sözleşmesi kapsamında fiilen kullanılan, ekonomik yarar ve riskleri davacıya ait olan bir makine olduğunu, finansal kiralama sözleşmeleri gereği hasar ve rizikonun kiracıya ait olduğunu, sigorta primlerinin fiilen kiracı tarafından ödendiğini, bu nedenle davacının sigorta tazminatı talep etme hakkına sahip olduğunu, davacının, makineyi fiilen kullanan, hasar nedeniyle doğrudan zarara uğrayan ve ekonomik menfaati bulunan kişi olduğunu, bu yönüyle sigortalanabilir menfaate sahip olduğunu, Mahkemece leasing sözleşmesi içeriğinin davacının sigorta primlerini ödeyip ödemediğinin, hasar rizikosunun kime ait olduğunun sigorta ettiren – sigortalı – lehtar ilişkisinin değerlendirilmediğini, bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
Dava, davalı sigorta şirketi tarafından makine kırılması sigorta poliçesiyle sigortalı bulunan ... makinesinde meydana gelen hasar nedeniyle sigorta tazminatı talebine ilişkindir.İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verilmiş; bu karara karşı, davalı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Dosyanın incelenmesinde; davaya konu ... plaka sayılı ... makinesinin ... AŞ. adına tescilli olduğu, ... AŞ ile ... ...AŞ arasında düzenlenen finanasal kiralama sözleşmesiyle ...,....AŞ'ye kiralandığı, davacının sözleşmede müteselsil kefil sıfatıyla yer aldığı,anlaşılmaktadır. Poliçenin incelenmesinde; davaya konu ... makinasının ... poliçe numaralı makine kırılması sigorta poliçesi ile 07.10.2022 başlangıç tarihli 07.04.2027 bitiş tarihli poliçe ile davalı sigorta şirketi tarafından rizikolara karşı teminat altına alındığı, poliçede sigortalının ... AŞ, sigorta ettirenin ... ...AŞ olduğu görülmüştür. Davacının kiracı, sigortalı ya da sigorta ettiren olduğuna yahut sigorta tazminatı alacağının davacıya temlik edildiğine dair bir bilgi ve belgeye de dosya kapsamında rastlanmamıştır. Bu nedenle davacı ...'in aktif dava ehliyeti olmadığı anlaşıldığından davacı vekilinin istinaf başvuru nedenleri yerinde görülmemiştir. Ancak, ilk derece mahkemesince davanın aktif husumet ehliyeti (davacı sıfatı) yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken, davanın reddine karar verilmesi usule aykırı bulunmuş ve bu hususun resen düzeltilmesi gerekmiştir.Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 33,355 ve 353/1.b.2 hükümleri uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, davacı vekili tarafından ileri sürülen istinaf nedenleri yerinde görülmemekle birlikte, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının resen düzeltilmek üzere kaldırılmasına, davanın esası hakkında Dairemizce yeniden karar verilmesine ve neticede davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.
Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
HMK'nın 33,355 ve 353/1.b.2 hükümleri uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, davacı vekili tarafından ileri sürülen istinaf nedenleri yerinde görülmemekle birlikte, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının resen düzeltilmek üzere kaldırılmasına, davanın esası hakkında Dairemizce yeniden karar verilmesine, bu doğrultuda;
1-Davanın aktif husumet ehliyeti yokluğu sebebiyle reddine,
2-Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 732,00 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 615,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 116,6 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
3-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00 TL arabulucu ücretinin davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yargılama gideri yapılmadığından, bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davalı vekil ile temsil edildiğinden, AAÜT uyarınca belirlenen 1.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Bakiye gider ve delil avanslarının, yatıran tarafa iadesine,
7-İstinaf aşamasındaki harç ve yargılama giderleri yönünden:
a) Davacı tarafından yatırılan istinaf başvuru harcının Hazineye gelir kaydına; istinaf peşin karar harçlarının ise talebi hâlinde, ilk derece mahkemesince, davacıya iadesine,
b)Davacı tarafından yapılan kanun yolu giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
8-Gerekçeli kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,
9-Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair;
HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, oybirliğiyle ve kesin olarak karar verildi. 05/03/2026