Esas-Karar No: 2025/76 Esas - 2025/725
...
GEREKÇELİ KARAR
Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
Mahkememizde görülmekte bulunan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... seri numaralı, 126.500,00 TL bedelli ve 25.05.2025 tarihli, ... seri numaralı, 126.300,00 TL bedelli, .... San. Ve Tic. A.Ş.'nin lehtar olarak bulunduğu, ... İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından keşide edilen çeklerin, şirket personellerin elindeyken her türlü aramalar yapılmasına rağmen kaybolduğunu, kaybolan çeklerin 3. şahıslar tarafından kullanılma ihtimali bulunduğunu, dava konusu 2 adet çekin kötüniyetli üçüncü şahısların eline geçmesi ve vadesi geldiğinde muhatap banka tarafından karşılığının ödenmesinin müvekkilinin mağduriyetine neden olacağını, bu nedenlerle çeklerin ibrazında bankaca ödenmemesi için ivedi olarak ödeme yasağı tedbiri kararı verilmesini ve çeklerin iptalinin gerçekleştirilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava çekişmesiz yargı işlerinden olan hasımsız olarak açılmış kıymetli evrak iptali davasıdır.
Mahkememizce tensip tutanağı düzenlenmiş, davacının delilleri toplanmıştır. Davacının ihtiyati tedbir istemi çekin toplam tutarı üzerinden %15 teminat karşılığında kabul edilmiş, teminatın yatmasıyla muhatap bankaya müzekkere yazılarak ödeme yasağının infazı sağlanmıştır.
TTK'nın 818/1-s maddesi yollamasıyla çeklerde de uygulanacak olan; 761.maddesi hükmüne göre; '' (1) Poliçeyi getirme süresi en az üç ay ve en çok bir yıldır. (2) Vadesi gelmiş poliçelerde zamanaşımı, üç ayın geçmesinden önce gerçekleşirse, mahkeme üç aylık süre ile bağlı değildir.(3) Süre, vadesi gelen poliçeler hakkında birinci ilan gününden, vadesi gelmeyen poliçeler hakkında vadenin gelmesinden itibaren işler.'' ''İlan'' başlıklı 762/1.maddesi ise; (1) Poliçenin getirilmesine ilişkin ilan, 35 inci maddede yazılı gazete ile üç defa yapılır. Düzenlemesini içermektedir.
Yukarıda anılan yasal düzenlemelere istinaden tensip Ticaret Sicil Gazetesinde 3 defa ilan yapılmış, gerekli yasal sürenin dolması beklenmiş ancak çek üzerinde hak iddia eden herhangi bir kişi ortaya çıkmamıştır.
Muhatap bankaya müzekkere yazılarak çekin akıbeti sorulmuş, gelen cevabi yazıda çekin bankaya ibraz edilmediği anlaşılmıştır.
Bilindiği üzere kıymetli evrak iptali davaları niteliği itibariyle kesin hüküm niteliği taşımadığından .... Dairesi'nin yerleşik içtihatlarına göre yaklaşık ispatın sağlanması yeterlidir. Dosya kapsamı bu esasa göre değerlendirildiğinde yaklaşık ispatın sağlandığı, davaya konu çekin iptaline karar verilebilmesi için gerekli koşulların oluştuğu kanaati ile davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Teminatın iadesine gelince, TTK'da ödemeden men tedbiri konulurken teminat alınacağı hükme bağlanmış ise de, çeklerde teminatın iadesi konusunda açık bir düzenlemeye yer verilmemiştir. Bu durumda HMK'nın ihtiyati tedbire ilişkin hükümleri uygulanacaktır.
HMK'nın ''İhtiyari Tedbirde Teminat Gösterilmesi'' başlığını taşıyan 392.maddesinde; "(1) İhtiyati tedbir talep eden, haksız çıktığı takdirde karşı tarafın ve üçüncü kişilerin bu yüzden uğrayacakları muhtemel zararlara karşılık teminat göstermek zorundadır. Talep, resmî belgeye, başkaca kesin bir delile dayanıyor yahut durum ve koşullar gerektiriyorsa, mahkeme gerekçesini açıkça belirtmek şartıyla teminat alınmamasına da karar verebilir. Adli yardımdan yararlanan kimsenin teminat göstermesi gerekmez.
(2) Asıl davaya ilişkin hükmün kesinleşmesinden veya ihtiyati tedbir kararının kalkmasından itibaren bir ay içinde tazminat davasının açılmaması üzerine teminat iade edilir.''
Bu madde hükmü uyarınca tedbir için yatırılan teminatın, işbu kararın kesinleşmesinden itibaren 1 ay içinde 3 kişiler tarafından ihtiyati tedbir kararıyla ilgili açılmış tazminat davası bildirilmemesi kaydıyla davacı tarafa iadesine karar vermek gerekmiştir.
Dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde aşağıda yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.
1-Açılan davanın KABULÜNE,
... seri numaralı, 126.500,00 TL bedelli ve 25.05.2025 tarihli, .... seri numaralı, 126.300,00 TL bedelli,.... San. Ve Tic. A.Ş.'nin lehtar olarak bulunduğu, Kızılçam Mobilya ve Orman Ürünleri İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından keşide edilen çeklerin zayi sebebi ile iptaline,
2-Harç peşin aldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştikten sonra talep halinde davacıya iadesine,
5-Dosyaya yatırılan teminatın HMK'nın 392. maddesi hükmü uyarınca mahkememiz kararının kesinleşmesinden itibaren 1 aylık sürenin dolması ve 3. Kişilerce açılmış tazminat davasının bildirilmemesi halinde davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 01/12/2025