İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın İptali (Taşınmaz Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan)
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşınmaz Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
Davacı vekilinin mahkememize vermiş olduğu dilekçesinde özetle: "Davalı şirket ile müvekkil Banka arasında 20.06.2022 tarihli ATM yeri Kiralama Sözleşmesi imzalanmıştır. Kiralama sözleşmesi, ... adresindeki taşınmazda bulunan ATM alanına ilişkin olup 5 (beş) yıl süre ile kiralanmıştır. Müvekkil Banka sözleşmeye güvenerek söz konusu alana ATM yerleştirmiş ve kira bedellerini sözleşme gereğince davalı tarafa düzenli olarak ödemiştir. Bu kapsamda 2023 ve 2024 yıllarına ilişkin kira bedelleri yıllık olarak davalı şirkete ödenmiştir. Ancak daha sonra Eskişehir Büyükşehir Belediyesi tarafından ilgili ATM lerin bulunduğu alanın 1/1000 ölçekli uygulamalı imar planında "kaldırım alanı"na isabet ettiği, belediye teknik ekiplerince yapılan tespit çalışmalarında ... A.Ş.'ye, ... A.Ş.'ye ve ...Bankası'na ait ATM kabinlerinin kaldırım alanına izinsiz olarak yerleştirildiği, ATM kabinlerinin kaldırım alanına isabet etmesi sebebiyle fuzuli şagil durumunda olunduğu ve haksız işgalin sonlandırılması talebinde bulunulmuştur. ... ilgili iddiaları davalı tarafa yönlendirilmiş, davalı tarafça konuyla ilgili çözüme yönelik görüşmelerin yapıldığı bilgisi verilmiştir. Ancak bu süre zarfında Belediye tarafından Müvekkil bankaya ödeme emri gönderilerek; 2023 dönemi için 13.12.2023 vade tarihi 63.920,00 TL ecrimisil bedeli 2024 dönemi için 10.02.2024 vade tarihi 8.200,00 TL ecrimisil bedeli Gecikme zammı olarak 32.890,00 TL talep edilmiştir. İlgili tutarlara ilişkin davalı tarafla defaatle görüşülmüş ancak herhangi bir sonuç elde edilememiştir. Belediye tarafından müvekkil banka ile birlikte bahse konu taşınmaz üzerinde bulunan tüm ATM lere ilişkin el atmanın önlenmesi ve eski hale getirme talebi ile ... 6. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin... E. Sayılı dosyası ile dava ikame edilmiştir.
davalı ile yapılan kira sözleşmesinde kiraya verenin kiralanan alan üzerinde tasarruf yetkisine sahip olduğu ve üçüncü kişiler tarafından ileri sürülebilecek hak iddialarına karşı kiracının korunacağı açıkça düzenlenmiştir. Yine kira sözleşmesinin Kira Süresi başlıklı 3. Maddesinin 3.3 nolu alt maddesinde " ... Kiraya Veren, bu sözleşme uyarınca Kiracıya tahsis edilen ATM'nin kurulu olduğu, kendisine ait veya tahsis edilmiş olan ATM Kabini ile ilgili olarak, Maliye Bakanlığı, ... veya bir başka kamu kurum veya kuruluşu ile 3. Şahıs ve şirketler tarafından anılan taşınmaz üzerindeki tasarruf yetkisinin kendilerinde olduğundan bahisle, Ecri misil veya her ne nam ve ad altında olursa olsun bir bedel talep edildiği takdirde, Kiracının bu durumu kendisine haber vermesi üzerine, Kiracı ile talepte bulunan kurum veya kuruluş arasındaki ihtilafa asli veya feri müdahil de dâhil olmak üzere, Kiracı yanında katılacağını, Kiracı'nın herhangi bir ödeme yapması durumunda da Kiracı tarafından ödenen tutarı Kiracı'nın ilk yazılı talebinde herhangi bir defi ve itiraz ileri sürmeksizin, protesto keşidesine, hüküm istihsaline gerek kalmaksızın ödeyeceğini beyan ve taahhüt eder. ..." uyuşmazlık konularına ilişkin hükümlere yer verilmiştir.
Sonuç olarak davalı taraf tasarruf yetkisine sahip olmadığı bir alanı kiralamış, müvekkil bankadan kira bedeli tahsil etmiş, müvekkil bankanın üçüncü kişi iddiaları nedeniyle zarara uğramasına sebep olmuştur.
davalı taraf sözleşmeye aykırılık nedeniyle doğan zararlarla birlikte sebepsiz zenginleşme hükümleri gereği müvekkil bankanın uğradığı tüm zararları karşılamakla yükümlüdür.
Davalı tarafla yapılan görüşmeler sonuçsuz kaldığından müvekkil bankanın uğradığı zarara ilişkin icra takibine başlanmıştır.
Takip talebinde de belirtildiği üzere işbu davaya konu taşınmaza ilişkin müvekkil banka aleyhine açılan davalar nedeniyle doğan/doğacak her türlü zarara ilişkin taleplerle birlikte, fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakkımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik Banka zararına neden olan mükerrer kira ödemeleri ve borçludan kaynaklanan gecikme zammının tahsili talebi ile
2023 yılı kira bedeline ilişkin 20/06/2023 tarihinde ödenmiş olan 13.625,00 TL
2024 yılı kira bedeline ilişkin 20/06/2024 tarihinde ödenmiş olan 22.345,13 TL
Belediye tarafından müvekkil bankaya tebliğ edilen ödeme emri uyarınca gecikme zammı olan 32.890,52 TL tutar ... Banka Alacakları İcra Dairesi'nin ... E. Sayılı dosyası ile icra takibine konu edilmiştir.
Yukarıda da ayrıntılı şekilde açıklandığı üzere davalı, hukuken kiraya verme yetkisine sahip olmadığı bir alan için kira bedeli tahsil ederek haksız şekilde zenginleşmiştir. Kaldı ki davalı kiraya veren, kiralanan yer üzerinde tasarruf yetkisine sahip olduğunu ve 3. Kişilerden yöneltilecek hak iddialarına karşı tüm sorumluluğun kendisine ait olduğunu sözleşme ile kabul ve beyan etmiş olmasına rağmen, gerçekte böyle bir yetkiye sahip olmadığı tespit edilmiş, yükümlülüklerine aykırı hareket etmiştir. Bu nedenle davalı, müvekkil bankayı hataya düşürerek sözleşme kurulmasına sebep olmuş, devam eden süreçte müvekkil bankayı uyarmamış ve alınması gereken önlemler hakkında bilgilendirme yapmamış, müvekkilin zarara uğramasına ve zararın artmasına neden olmuştur. Bu husus davalının ağır kusurunu da ortaya koymaktadır.
Davalı tarafça ödeme emrine haksız şekilde kısmen itiraz edilmiştir. İtiraz dilekçesinde yer alan iddiaların hiçbiri kabul edilmemekle birlikte özellikle belirtmemiz gerekir ki; Davalı tarafın Belediye encümen kararına ilişkin iddiaları müvekkil bankanın sorumluluğunda olan konular olmayıp herhangi bir talebi ve itirazı varsa bunların ... Yöneticiligine yöneltilmesi gerektiği de açıktır. Davalı borçlu haksız şekilde kısmi itirazda bulunarak takibi durdurmuştur. İtiraz üzerine tarafımızdan Arabuluculuk başvurusunda bulunulmuş, müzakereler anlaşmama ile sonuçlanmıştır Yukarıda da izah edildigi üzere borçlu davalı, itirazında haksız olup kötü niyetlidir. Aynı zamanda isbu davaya konu alacak likit nitelikte- gerçek tutarı belli ve sabit veya borçlu tarafından belirlenebilmesi için alacağın tüm unsurlarının bilinmesi ya da bilinebilecek durumda -olup, borçlunun IKK 67/2. Maddesi geregince icra-inkar tazminatı ile de sorumlu tutulması gerekir. Bu nedenle borçlunun itirazının iptali (asıl alacak ve faize itirazının iptaline), takibin devamı ve borçlunun haksız itirazı sonucu alacagın %20'sinden asağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesi talep edilmektedir.
Bu kapsamda belirtilen nedenlerle ve fazlaya iliskin haklarımız saklı tutulmak kaydıyla Sayın Mahkeme'den; borçlu aleyhine baslatılan icra takibine vaki itirazın iptali ile alacagın %20'sinden asagı olmamak üzere icra inkâr tazminatı ile sorumlu tutulmasını, talep zarureti hasıl olmustur.
Müvekkil Banka, davalı/borçludan alacaklı durumunda bulunup yapılacak olan inceleme sonucunda ve Mahkemenin takdiri ile itirazın yerinde olmadığı anlaşılacaktır. Açıklanan sebeplerle davalı/borçlunun icra dosyasına yaptığı itirazın iptalini sağlamak amacıyla iş bu davanın açılması zorunluluğu hasıl olmuştur.
Davamızın kabulü ile ... Banka Alacakları İcra Müdürlüğü’nün.... E. Sayılı dosyasından başlatılan takibe vaki kısmi itirazın iptaline,
İcra takibinin talep edilen miktar ve reeskont avans faizi üzerinden devamına,
Davalının haksız itirazı nedeniyle alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmolunmasına,
Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini" talep ve dava etmiştir.
Dava, taşınmaz kira sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali davasıdır.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 4/A maddesinde; "(1) Sulh hukuk mahkemeleri, dava konusunun değer veya tutarına bakılmaksızın;
a) Kiralanan taşınmazların, 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davaları," şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak incelendiğinde; davacı ile davalı arasında ATM yerine ilişkin kira sözleşmesi akdedildiği, daha sonra Eskişehir Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılan imar çalışmalarından sonra ilgili ATM'nin bulunduğu yerin kaldırım alanına isabet ettiği, fuzuli şagil konumuna düştükleri, bununla ilgili davalıya müracaat ettiklerinde davalının belediye ile görüşme halinde olduklarını ifade ettiği, belediye tarafından ecrimisil ve gecikme zammı talep edildiği ve ... 6. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin... Esas sayılı dosyası ile el atmanın önlenmesi ve eski hale iade talepli dava ikame edildiği, davalı ile yapılan kira sözleşmesinin kiralanan yer başlıklı 2. Maddesinde "... adresindeki taşınmazda bulunan ATM alanıdır. Kiracı, kiraladığı taşınmaz üzerinde her türlü tasarruf hakkına haiz olduğunu beyan eder. Buna bağlı olarak, 3.şahıs veya kurumlarla çıkabilecek her türlü anlaşmazlık Kiraya veren tarafından çözülecektir." şeklinde düzenleme olduğu, yine kira sözleşmesinin kira süresi başlıklı 3. maddesinin 3.3 nolu alt maddesinde " ... Kiraya Veren, bu sözleşme uyarınca Kiracıya tahsis edilen ATM'nin kurulu olduğu, kendisine ait veya tahsis edilmiş olan ATM Kabini ile ilgili olarak, Maliye Bakanlığı, ... veya bir başka kamu kurum veya kuruluşu ile 3. Şahıs ve şirketler tarafından anılan taşınmaz üzerindeki tasarruf yetkisinin kendilerinde olduğundan bahisle, Ecri misil veya her ne nam ve ad altında olursa olsun bir bedel talep edildiği takdirde, Kiracının bu durumu kendisine haber vermesi üzerine, Kiracı ile talepte bulunan kurum veya kuruluş arasındaki ihtilafa asli veya feri müdahil de dâhil olmak üzere, Kiracı yanında katılacağını, Kiracı'nın herhangi bir ödeme yapması durumunda da Kiracı tarafından ödenen tutarı Kiracı'nın ilk yazılı talebinde herhangi bir defi ve itiraz ileri sürmeksizin, protesto keşidesine, hüküm istihsaline gerek kalmaksızın ödeyeceğini beyan ve taahhüt eder. ..." şeklinde düzenleme yapıldığını ve tüm bu sebeplerle davalı aleyhine mükerrer kira ödemeleri ve davalıdan kaynaklandığı iddia olunan gecikme zammının tahsili talebi ile dava konusu icra takibinin başlatıldığı ancak davalı tarafından itiraz edildiği bildirilerek itirazın iptali davası ikame edildiği anlaşılmıştır. Davacı vekilinin beyanından da anlaşılacağı üzere taraflar arasındaki uyuşmazlığın kira sözleşmesinden kaynaklandığı, nitekim davacı tarafından mükerrer ödenen kira bedelllerinin iadesi ile birlikte kira sözleşmesi 2 ve 3.3 maddeleri uyarınca dava dışı belediyeye yapılan ödemelerin davalıdan tahsilinin amaçlandığı, taraflar tacir olsa dâhi kira sözleşmelerinden kaynaklanan uyuşmazlıkların esası hakkında değerlendirme yapma görevinin münhasıran Sulh Hukuk Mahkemeleri'nde olması nedeniyle mahkememizin görevsizliğine İstanbul Sulh Hukuk Mahkemeleri'nin görevli olduğuna dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİ sebebiyle davanın HMK 114/1-c ve 115/2 uyarınca USULDEN REDDİNE,
*Görevli mahkemenin İstanbul Sulh Hukuk Mahkemeleri olduğunun TESPİTİNE,
2-HMK 20. Madde uyarınca Mahkemece verilen kararın kesinleşmesi ve kararın kesinleşmesini müteakip 2 haftalık süre içerisinde talep edilmesi halinde dosyanın İSTANBUL NÖBETÇİ SULH HUKUK MAHKEMESİ NE GÖNDERİLMESİNE,
*Süresi içerisinde talep edilmemesi hâlinde davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin ihtarına(ihtaratın tensip zaptı ve gerekçeli kararın davacıya tebliği suretiyle yapılmasına)
3-HMK 331/2 uyarınca yargılama giderleri ve vekalet ücretinin görevli mahkemece değerlendirilmesine, süresinde başvurusu yapılmaması halinde talep üzerine yargılama giderleri ve vekalet ücreti hakkında mahkememizce karar oluşturulmasına,
Dair; tarafların yokluğunda dosya üzerinden verilen kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer Asliye Ticaret Mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.09/03/2026