KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KAYSERİ
GEREKÇELİ KARAR
KARAR NO: ...
BAŞKAN: ... ...
ÜYE: ... ...
ÜYE: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI: . ...
VEKİLİ: Av. ... ...
DAVALI: ...
Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle)
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA: Davacı, dava dilekçesinde özetle; müvekkili, .... İnş. Nak. Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından keşide edilen; ... Argıncık Şubesine ait olan; ... seri numaralı, 27/10/2025 tarihli 5.000 TL bedelli, ... seri numaralı, 10/11/2025 tarihli 5.000 TL bedelli, ... seri numaralı, 05/11/2025 tarihli 6.000 TL bedelli, ... seri numaralı, 15/11/2025 Tarihli 7.000 TL bedelli çeklerin sahibiyken iş bu çeklerin tamamını kaybettiğini, çekleri eline geçiren kişinin ya da kurumların çekleri bankaya ibraz etme ve çekler hakkında icra takibi yapma tehlikesi bulunduğunu belirterek öncelikle ilgili bankalara müzekkere yazılmasına ve dava konusu çeklerin tamamı hakkında ödeme yasağı konulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesine, başvuruya konu çeklerin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, zayi nedenine dayalı hasımsız çek iptali istemine ilişkindir.
Dava konusu; .... İnş. Nak. Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından keşide edilen; ... Argıncık Şubesine ait olan; ... seri numaralı, 27/10/2025 tarihli 5.000 TL bedelli, ... seri numaralı, 10/11/2025 tarihli 5.000 TL bedelli, ... seri numaralı, 05/11/2025 tarihli 6.000 TL bedelli, ... seri numaralı, 15/11/2025 Tarihli 7.000 TL bedelli çeklerdir.
Dava konusu çeklerin kaybolduğundan ve iptali istendiğinden bahisle Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde usulünce 3 kez ilan edilmiştir.
Mahkememizce ilgili muhatap bankalara müzekkere yazılarak dava konusu; çeklerin ibraz edilip edilmediği, edilmiş ise kim tarafından, ne zaman ve nereye ibraz edildiğinin, ödeme varsa, kime ve ne zaman ödendiğinin bildirilmesi ve ellerinde varsa bu çeklerin ön ve arka yüzlerinin görüntülerinin gönderilmesi, çek takas sistemi aracılığı ile ibraz edilmişse ibraz edildiği bankanın ve şubesinin adının ve bu banka şubesinin bulunduğu yerin tespit edilerek mahkememize bilgi verilmesi istenilmiştir.
... TAŞ Genel Müdürlüğünce 06/11/2025 tarihli yazı ile 10 .. ... ve ... seri numaralı çek Keşidecisi ... vkn ....inş.nak.gıda San.ve Tic.İtd.şti.'ne ait olup, ilgili çek üzerinde ödemeden men yasağı mevcut olup ibraz bilgisine rastlanmadığı, ... seri numaralı çek Keşidecisi ... vkn ... Akry.inş.nak.gıda San.veTic.ltd.şti.'ne ait, 05.11.2025 keşide tarihli, 1.799.496,00 TL tutarlı çeke ilişkin, ilgili çek 05.11.2025 tarihinde Halkbank tarafından takastan sorgulandığı, ilgili çekin takasta yetersiz bakiye kodu ile işlem gördüğünü, ibraz eden kişi bilgisi ve ibraz anındaki çek görüntüsünün ilgili bankadan talep edilmesi gerektiği, 02/02/2026 tarihli yazı ile 27.10.2025 keşide tarihli, ... seri numaralı ve 15.11.2025 keşide tarihli, ... seri numaralı çekler üzerine "mahkeme/savcılık ödemeden man kararı” konulduğu tespit edildiğini, ibraz bilgisine rastlanmadığı, 10.11.2025 keşide tarihli, ... seri numaralı çek, 10.11.2025 tarihinde Halkbankası tarafından takas aracılığı ile sorgulanmış takasta 52-yetersiz bakiye kodu ile işlem gördüğünü, 1.786.846,00 TL bedelli kısmı karşılıksız kalmıştır. İbraz eden kişi bilgisi ve ibraz anındaki çek görüntüsünün ilgili bankadan talep edilmesi gerekmektedir. Sözkonusu çekin banka sorumluluk bedeli ödenmediği, 05.11.2025 keşide tarihli, ... seri numaralı çek, 05.11.2025 tarihinde Halkbankası tarafından takas aracılığı ile sorgulanmış takasta 52-yetersiz bakiye kodu ile işlem gördüğünü, 1.786.846,00 TL bedelli kısmının karşılıksız kaldığını, ibraz eden kişi bilgisi ve ibraz anındaki çek görüntüsünün ilgili bankadan talep edilmesi gerektiğini, ve sözkonusu çekin banka sorumluluk bedeli ödenmediği bildirilmiştir.
Davacının dava dilekçesinde iptaline karar verilmesini istediği dava konusu; .... İnş. Nak. Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından keşide edilen; ... Argıncık Şubesine ait olan; ... seri numaralı, 10/11/2025 tarihli 5.000 TL bedelli, ... seri numaralı, 05/11/2025 tarihli 6.000 TL bedelli çeklerle ilgili TTK'nun 816/1-s bendi yollamasıyla 758. maddesi gereğince çeklerin iadesi (istirdadı) davasını açmak üzere davacı vekiline muhtıra çıkarılarak, muhtıranın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre verilmiş, kesin süre içinde dava açılıp dosya numarası bildirilmediği takdirde bu çekler yönünden ödeme yasağına dair verilmiş ihtiyati tedbirin kaldırılarak bu çek ile ilgili olarak açtığı davanın reddine karar verileceği ihtar edilmiştir. Davacı vekili tarafından çeklerin istirdatı istemiyle dava açıldığı mahkememize bildirilmemiştir.
6102 sayılı TTK'nun 763. maddesinde iptali istenen kambiyo senedinin mahkemeye sunulması durumunda davacıya istirdat davası açması için süre verileceği, davacının bu süre içinde dava açmaması durumunda, mahkemenin, kambiyo senedini sunmuş olana geri vereceği ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldıracağı düzenlenmiş olup, bu düzenlemenin mefhumu muhalifinden anlaşılacağı üzere verilen süre içerisinde istirdat davasının açılmış olması durumunda kambiyo senedine ilişkin konulan ödeme yasağının kaldırılmaması gerekir. İstirdat davasını açan davacı, kambiyo senedinin ödeneceği endişesinden uzak bir şekilde yürütür (Prof. Dr. Fırat Öztan, Kıymetli Evrak Hukuku, Ankara 1997, s. 294). Nitekim Yargıtay 11. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 2016/9910 Esas ve 2018/2361 Karar sayılı emsal kararı da bu yöndedir. Bu nedenle dava konusu çekle ilgili mahkememizce verilmiş ihtiyati tedbirin kararın kesinleşmesinden sonra kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.
Davacının hamili-hak sahibi olduğu anlaşılan dava konusu edilen; .... İnş. Nak. Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından keşide edilen; ... Argıncık Şubesine ait olan; ... seri numaralı, 27/10/2025 tarihli 5.000 TL bedelli, ... numaralı 15/11/2025 Tarihli 7.000 TL bedelli çeklerin sahibiyken iş bu çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar vermek gerekmiştir.
Dava konusu edilen; .... İnş. Nak. Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından keşide edilen; ... seri numaralı, 10/11/2025 tarihli 5.000 TL bedelli, ... seri numaralı, 05/11/2025 tarihli 6.000 TL bedelli çeklerin sahibiyken iş bu çeklerin ise muhatap bankaya ibraz edildiği ve çeklerin zayi olmadığı ve istirdat davası açılmadığı anlaşılmakla; bu çekler hakkında açılan davanın sübut bulmadığından dolayı reddine karar vermek gerekmiştir.
Yukarıda izah edilen nedenlerle dava konusu edilen tüm çekler hakkında mahkememizce aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Dava konusu edilen;
-.... İnş. Nak. Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından keşide edilen; ... Argıncık Şubesine ait olan; ... seri numaralı, 27/10/2025 tarihli 5.000 TL bedelli ve ... seri numaralı, 15/11/2025 Tarihli 7.000 TL bedelli çekler hakkında açılan davanın KABULÜ ile, bu çeklerin ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE,
2-Dava konusu edilen; .... İnş. Nak. Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından keşide edilen; ... Argıncık Şubesine ait olan; ... seri numaralı, 10/11/2025 tarihli 5.000 TL bedelli, ... seri numaralı, 05/11/2025 tarihli, 6.000,00 TL çekler hakkında açılan davanın REDDİNE,
3-Dava konusu edilen çekler üzerine mahkememizce 24/10/2025 tarihli ara kararı ile konulan ihtiyati tedbirin işbu kararın kesinleşmesinden sonra kaldırılmasına,
4-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gerekli 732,00 TL peşin karar ve ilam harcından dava açılırken davacıdan peşin olarak alınan 615,40 TL'nın mahsubu ile bakiye 116,60 TL karar ve ilam harcının davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
5-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına ve davacı lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
6-6100 sayılı HMK'nun 120 ve 333. maddeleri gereğince davacı tarafça yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde davacı tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adresine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
7-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dosyanın tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra istinaf incelemesine gönderilmesine veya mahkememiz arşivine kaldırılmasına,
Dair, davacının yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 23/03/2026