Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi - E. 2025/135 - K. 2025/1073

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

Mahkememize açılan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan yargılaması sonucunda;

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; " müvekkilinin plastik ürünlerin imalatı ve pazarlamasını yaptığını, davalıya farklı tarihlerde birçok ürün sattığını, bu ticari ilişkiden kaynaklı 16.12.2024 tarihi itibariyle 16.443,00 USD karşılığı 571.612,94 TL'yi bulduğunu, tüm taleplere rağmen davalının borcunu ödemediğini, bunun üzerine Kayseri Genel İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi yapıldığını, davalının itirazı ile takibin durduğunu, davalı itirazının haksız ve kaldırılması gerektiğini belirterek itirazın iptaline karar verilmesini icra takibinin takip talebindeki talep ve koşullarla devamına, davalının icra inkar tazminatı ödemesine, vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine" karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı taraf süresinde cevap dilekçesi sunmamıştır.

Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.
Kayseri Genel İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden celp edildiği görüldü. Alacaklısının ..., borçlusunu...olduğu görülmüştür.
Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, davacı tarafın mahkememizce istenilen defter ve kayıtları mahkememize sunduğu görülmüştür, SMMM bilirkişi Prof. Dr....'ın 24/09/2025 tarihli raporunda özetle;

Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelerle davacının ticari defterlerinin incelenmesinden ulaştığımız bulgular şöyledir:

1.Davacı taraf davalı aleyhine başlatmış olduğu icra takibinde davalıdan 16.643 USD alacak talebinde bulunmuş ve takip dayanağı olarak muavin defter kaydı, faturalar ile hesap ekstresini göstermiştir.

2.Davacının sunmuş olduğu flash bellek içindeki ticari defterler ve dosyadaki belgeler incelendiğinde davacının davalıya USD cinsinden 2 adet fatura düzenlediği, bu faturaların toplam tutarının 38.556 USD olduğu ve davalıdan alacak olarak kaydedildiği tespit edilmiştir. Davalı taraf ticari defterlerini sunmadığı için bahse konu faturaların davalıda kayıtlı olup olmadığına ilişkin tespit yapılamamıştır.

3.Davacının ticari defterlerinde davalıdan herhangi bir tahsilat gözükmemektedir. Ancak davalının düzenlediği 22.113 USD tutarlı iade faturası olduğu ve bu iade faturasının davalıdan olan alacaktan mahsup edildiği görülmektedir. Davacının düzenlediği faturalardan, davalının iade faturası mahsup edildiğinde davacının davalıdan 38.556 USD - 22.113 USD = 16.643 USD alacağı hesaplanmaktadır.

4. Mahkemece HMK 222/3 doğrultusunda davacı defterleri esas alınarak karar verilecekse usulü işlemlerin tamamlanması gerektiği düşünülmektedir. Kanaatini bildirir raporunu sunmuştur.
Rapordan birer suretin taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı davacı vekilinin beyan dilekçesi sunduğu görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE:
Dava, cari hesap ilişkisine dayalı başlatılan icra takibine itirazın iptali ile icra inkar tazminatına hükmedilmesi istemine ilişkindir.
6545 sayılı Yasa'nın 45/3. maddesi uyarınca dava değeri itibarı ile tek hakim tarafından basit yargılama usulüne göre yargılama yapılarak dava sonuçlandırılmıştır.
Taraflar arasında uyuşmazlık; icra takibine konu edilen nedenlerle davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı, davalının icra takibine haklı olup olmadığı, bu itirazın iptalinin gerekip gerekmediği, icra inkar tazimatının koşullarının bulunup bulunmadığı noktalarında toplanmaktadır.
Bilindiği üzere, 2004 sayılı İcra İflas Kanunu’nun 67. maddesi uyarınca itirazın iptali davası; alacaklının, icra takibine karşı borçlunun yaptığı itirazın iptali ile İİK’nun 66. maddesine göre itiraz üzerine duran takibin devamını sağlayan bir eda davası olup, itirazın tebliğinden itibaren bir yıllık süre içinde açılan davada borçlunun itirazında haksızlığının belirlenmesi ve alacağın likit olması halinde, istem varsa borçlu aleyhine icra inkar tazminatına da hükmedilebilir. (Baki Kuru, İcra ve İflas Hukuku, 2006, s.219,223).
Dosyanın incelenmesinde davacı tarafça Kayseri Genel İcra Dairesinin...E. Sayılı dosyası ile davalı aleyhine cari hesap ilişkisine dayalı 16.443,00 USD asıl alacak üzerinden takip başlattığı, İcra dosyasında itiraz dilekçesi üzerine takibin 17/12/2024 tarihinde durdurulduğu, eldeki davanın bir yıllık yasal süre içinde açıldığı anlaşılmıştır.
-Davanın esasının incelenmesine dair mesele;
Takip alacaklısı tarafından ödeme emrine süresi içinde itiraz etmiş olan takip borçlusuna karşı açılan 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun (İİK) 67. ve devamı maddelerinde düzenlenen itirazın iptali davalarının konusu, icra takibi konusu edilen alacaklar olup davanın amacı itirazla duran takibin devamını sağlamaktır. Yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabi olduğundan ispat külfetiyle ilgili kurallar itirazın iptali davasında da geçerlidir. Taraflar iddia ve savunmalarını HMK’nda belirtilen hükümlere göre ispat etmelidir. Buna göre yapılacak yargılama sonunda mahkemece verilecek karar ya davanın kabulü ya da reddine yönelik olacak; ancak takibin iptali ya da devamı hükmünü de içerecektir. İtiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bu dava icra takibine sıkı sıkıya bağlıdır ve takibe bağlılık alacağın hem miktarı hem de kaynağı yönünden mevcuttur.
HMK'nın 222. maddesi uyarınca, tarafların ticari defterlerinin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır. Belirtilen bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Diğer tarafın yukarıda belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi halinde ise ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz.
Somut olayda, taraf defterleri incelenmesi yönünde ara karar kurulmuş olsa da davalı tarafın süresinde defterlerini ibraz etmediğinden yalnızca davacı tarafın ticari incelenmiştir. Anılan bilirkişi raporu uyarınca davalının davacıya düzenlendiği faturaların davacı defterlerinde kayıtlı olduğu, davacının ticari defterlerinde davalıdan herhangi bir tahsilatın görünmediği, ancak davalının davacıya düzenlediği 22.123 USD bedelli iade faturasının kayıtlı olduğu buna göre davacının davalıdan 16.443 USD alacaklı olduğunun (her ne kadar raporda 16.643 yazılmış olsa da bu durumun hesap hatası olduğu) tespit edildiği, davalı taraf süresi içinde ticari defterlerini ibraz etmediğinden ticari defterleri ibrazdan kaçınmış sayılacağı, davacı tarafın usulüne uygun tutulmuş ticari defterlerinin lehine delil teşkil edeceği buna göre davacının davalıdan 16.443 USD alacaklı olduğunun sabit olduğu, mevcut dosya kapsamına göre ispat yükünün davalı tarafa geçtiği, davalı tarafın süresi içinde cevap dilekçesi de sunmadığı anlaşılmakla davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
Davacı taraf dava dilekçesinde icra inkar tazminatı talebinde bulunmuştur.
İİK'nun 67/1. maddesine göre "Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın "yüzde yirmisinden" aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir." Buna göre davacı lehine icra inkar tazminatına hükmetmek için davalının haksız olması, itirazın iptaline karar verilen alacağın likit olması ve davacının talebi gerekir. Takibe konu edilen alacak taraflar arasındaki ticari ilişki nedeniyle düzenlenen faturanın içeriğinden, taraflar arasındaki icra takibinden, incelenen ticari defter ve kayıtlardan tespiti ve hesabı mümkün olduğundan ve davacının davalıdan alacaklı olduğu da sabit olduğundan alacağın likit ve belirlenebilir olduğu görülmekle itirazın iptaline karar verilen 16.443 USD'nin takip tarihindeki kur karşılığının takdiren %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
-Yargılama giderine ilişkin değerlendirmede; Yabancı para borcu ile ilgili alacaklarda talep edilen yabancı paranın dava tarihindeki efektif döviz kuru karşılığı Türk Lirası üzerinden, karar tarihindeki tarifeye göre vekalet ücreti ile nisbi karar ve ilam harcının hesaplanması gerekmektedir. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 14/12/2022 tarihli, 2021/8284 E., 2022/9092 K., Yargıtay 11.HD'nin 12/05/2022 tarih ve 2020/6387 E. - 2022/3774 K) Bu kapsamda hesaplama yapılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenler ile;

1-Davanın kabulü ile; davalının Kayseri Genel İcra Dairesinin... esas sayılı icra takip dosyasına vaki itirazının iptali ile takibin 16.443,00 USD asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden tahsil tarihine kadar yıllık %6'yı geçmemek üzere devlet bankalarınca USD cinsi yabancı para ile açılmış 1 yıl vadeli mevduata uygulanan en yüksek faiz oranından faiz işletilmesine,

2-İİK 67.maddesi dikkate alınarak asıl alacak miktarının %20' si oranında icra inkar tazminatının (asıl alacak miktarının takip tarihindeki Euronun TCMB efektif satış kuru üzerinden belirlenen TL karşılığı üzerinden olmak üzere hesaplanan) (115.146,38 TL) davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
3- 492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gerekli 40.506,73 TL karar ve ilam harcından davacı tarafça peşin yatırılan 6.886,06 TL, 370,00 TL tamamlama harcı ve Kayseri Genel İcra Dairesi 2024/67285 Esas sayılı dosyasına yatırılan 2.875,66 TL peşin harç olmak üzere toplam 10.131,72 TL'nin mahsubu ile eksik 30.375,01 TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin (yargılama giderinin) davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

4-Davacı tarafından yapılan 615,40 TL başvurma harcı, 6.886,06 TL peşin harç, 370,00 TL tamamlama harcı ve Kayseri Genel İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyasına yatırılan 2.875,66 TL peşin harç olmak üzere toplam 10.747,12 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafından yapılan; bilirkişi, posta, müzekkere, tebligat, elektronik tebligat ve kep reddiyat gideri olmak üzere toplam 4.065,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

7-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabul edilen kısım üzerinden 94.877,43 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

8-Kararın mahiyeti gereği davalı lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
9-6100 sayılı HMK'nun 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde yatıran ilgili tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
10-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dava dosyasının tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra istinaf incelemesine gönderilmesine veya mahkememiz arşivine kaldırılmasına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nın 341/1. maddesi uyarınca 2 haftalık yasal süre içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 04/12/2025