BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
İSTEM:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından ..... no'lu Trafik Sigortası Poliçesi ile sigorta edilen ve davalının maliki olduğu ..... plakalı aracın, 11.08.2022 tarihinde 8/8 kusurlu olarak olay yerini terk eden sürücü sevk ve idaresinde iken...... plakalı araca çarpmış ve hasarlanmasına sebebiyet verdiğini, kaza sebebiyle tutulan Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağına göre; ..... plakalı araç sürücüsünün kazada 8/8 kusurlu olduğu ve olay yerini terk etmiş olduğunun sabit olduğunu, söz konusu kaza sebebiyle; ..... plakalı araç maliki tarafından müvekkili şirkete karşı Sigorta Tahkim Komisyonu ..... E. sayılı dosyası ile Hasar Tazminatı için açılan dava sonucu verilen kararın İstanbul ...... İcra Müdürlüğü ..... E. sayılı dosyası ile icra takibine konulması sebebiyle müvekkili şirket tarafından icra dosyasına 25.12.2023 tarihinde 24.158,16.-TL hasar tazminatı ödendiğini, müvekkili şirket tarafından ..... plakalı araç malikine yapılan ödemede Tahkim dosyası ve icra dosyası vekalet ücretleri toplamı olan 11.380,51.-TL üzerinden yasal zorunluluk olarak kesilmesi gereken ve devlete ödenmek üzere stopaj kesintisi (1.896,75.-TL) ve KDV Tevkifatı Kesintisi (943,38.-TL) yapılarak ödeme yapıldığını, bu nedenle; müvekkili şirketin yaptığı ödemenin Banka Dekontunda ve icra dosyası Tahsilat Makbuzunda 21.313,03.-TL olarak göründüğünü, davalının maliki olduğu ...... plakalı aracın söz konusu kazada sürücüsünün olay yerini terk etmiş olduğundan; müvekkili şirketin Trafik Sigortası Genel Şartları B.4/f bendine göre sigortalıya/sigorta ettirene rücu hakkı bulunduğunu, Trafik Sigorta Poliçesi Genel Şartları B.4/f hükmüne göre; kazanın; "Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde,” sigortacının, sigorta ettirene rücu edebileceğinin kabul edildiğini, müvekkilinin Trafik Sigortası Poliçesi Genel Şartları B.4/f bendine göre; yaptığı ödeme nedeniyle kendi sigortalısına rücu hakkı bulunduğundan Bakırköy ...... İcra Müdürlüğü'nün ..... E. sayılı dosyası ile davalı aleyhine icra takibi başlattığını, davalının yapılan icra takibine itiraz etmesi ile takibin durduğunu, açıklanan nedenlerle davalının haksız ve kötüniyetli itirazının iptali ile takibin devamını, davalının kötüniyetli itirazları sebebiyle aleyhlerine %20'den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.
YANIT:
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davanın genel hükümler çerçevesinde Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiğini, dava dilekçesinde yazılanın aksine müvekkili şirket adına kayıtlı ...... plaka sayılı aracın sürücüsünün 8/8 kusurlu olarak olay yerini terk etmiş olması gibi bir durumun söz konusu olmadığını, eğer böyle bir iddia mevcutsa bunun ispat külfetinin davacı yan üzerinde olduğunu, her ne kadar dava dilekçesinde; 11.08.2022 tarihli kaza dolayısıyla, ..... plaka sayılı araç maliki tarafından maddi hasar tazminatı için davacı sigorta şirketi aleyhine Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde başlatılan ...... E. sayılı dosyada verilen karardan bahsedilmişse de; müvekkili şirkete bu dosya ile ilgili herhangi bir ihbar ve bildirim yapılmadığını, müvekkilinin işbu dosyada taraf olarak dahi gösterilmediğini, bu itibarla savunma hakkının da zayi olduğunu, bu kararın İstanbul ..... İcra Dairesi tahtında ..... E. sayılı dosyası ile icra takibine konulmuş olmasının da müvekkili şirketi bağlamayacağını, bu itibarla da müvekkili aleyhine usulünce başlatılmış bir icra takibinden söz edilemeyeceğini, temelleri olay yerinin terk edilmiş olması yönünde yanlış bir bilgiye dayandırılan tüm bu süreçlerin müvekkilinin gıyabında işletilmiş olduğundan savunma haklarının ellerinden alındığını, davacı tarafın Bakırköy ...... İcra Dairesi ..... E. sayılı takip dosyasına sunulmuş dayanak bir kaza tespit tutanağı yahut ödeme emri ekinde herhangi bir rapor da mevcut olmadığını, ödeme emrini havi tebligat parçasında da herhangi bir dayanak belge sunulmadığını, açıklanan nedenlerle usule ilişkin itirazlarının kabulü ile davanın usulden reddini, nihayetinde haksız ve mesnetsiz davanın esastan reddini, davacı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini iddia ve talep ettiği görülmüştür.
KANITLAR VE GEREKÇE:
-Dava, davacı tarafından davalı aleyhine Bakırköy ..... İcra Müdürlüğü'nün ..... esas sayılı takip dosyası ile olay yerini terk nedeniyle rücuen tazminat istemine dayanılarak başlatılan ilamsız icra takibine davalı takip borçlusu tarafından yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
-Mahkememizce hasar dosyası, icra dosyası ve kazaya ilişkin tutanaklar celp edilerek dosya arasına alınmış, taraf delilleri toplanmıştır.
-Bakırköy ...... İcra Müdürlüğü'nün ..... esas sayılı takip dosyasının celp edilerek incelenmesinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 24.158,16 TL asıl alacak ve 1.464,38 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 25.622,54 TL alacak üzerinden ilamsız icra takibi yapıldığı, takip dayanağının "Trafik Sigorta Poliçesi ile sigortalı ve borçlunun maliki olduğu ..... plakalı aracın 11.08.2022 tarihinde %100 kusurlu ve olay yerini terk eden sürücü sevk ve idaresinde iken ...... plakalı araca çarpması sonucu; çarptığı araç için ödenen hasar tazminatının bakiye T.S.G.Ş. B.4/f gereğince rücuen tahsili" olduğu, davalı borçlu tarafından süresinde itiraz edilmesi üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği görülmektedir.
-2004 Sayılı İİK 67. maddesi gereğince itirazın iptali davalarının görülüp hükme bağlanabilmesi için geçerli bir icra takibi bulunması, süresinde borca itiraz edilmesi ve 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılması dava şartı niteliğindedir.
-İtirazın iptali davası icra takibine sıkı sıkıya bağlı, itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır. Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir (YHGK. 2017/19-1634 Esas - 2018/633 Karar sayılı ilamı).
-Dava konusu uyuşmazlıkta çözümlenmesi gereken hukuki sorun, davalı araç malikinin dava konusu trafik kazası nedeniyle dava dışı 3. Kişilere ZMMS poliçesi uyarınca ödenen tazminattan sorumlu olup olamayacağı noktasında toplanmaktadır.
-Sigortacının rücu hakkı, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 95-(2) maddesinde düzenlenmiş olup, anılan maddede; "Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir." düzenlemesine yer verilmiştir.
-Sigorta ettirene ödeme yapan sigorta şirketi halefi olarak zarar görenlerden ödediği tazminatı rücuen tahsilini talep edebilir. Rücu edilebilecek tazminat tutarı sigortalıya ödenen miktar olmayıp ancak zarar görenin gerçek zararı kadardır. Yine rücu edilebilecek tazminat miktarı tayin edilirken zarara sebep olanın kusuru da nazara alınmalıdır.
-Hangi hâllerin sigortalıya rücu hakkı vereceği Genel Şartlar’ın “Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve İşletene Rücu Hakkı” başlıklı B.4. maddesinde düzenlenmiş ve bu madde ile de sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin Kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hâllerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği bir kez daha vurgulanmıştır. Bu maddede sayılan durumlardan herhangi biri mevcut değilse, sigorta şirketi rizikonun gerçekleşmesi sonucu meydana gelen zarara kendi katlanmak durumundadır.
-Karayolları Motorlu Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın "Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı B-4.f maddesine göre; bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin tedavi ve yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde ödemede bulunan sigortacı sigortalıya rücu edebilir.
-TTK.nun 1409/1 maddesi uyarınca sigortacı geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu gibi aynı yasanın 1409/2 maddesi hükmüne göre kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın sigortacı tarafından kanıtlanması gerekmektedir.
-Mahkememiz dosyası dava konusu kazadaki kusur durumunun tespiti, davacı tarafından tahkim kararı doğrultusunda yapılan ödemelerin kazanın oluş şekline, meydana gelen hasara ve dönem piyasa rayiçlerine uygun olup olmadığının belirlenmesi amacıyla bir adli trafik ve bir makine mühendisi bilirkişiye tevdi edilerek rapor alınmasına karar verilmiş, düzenlenen 31/10/2025 tarihli raporda özetle; ..... plakalı otomobil sürücüsü ......’in maddi hasar ile neticelenen dava konusu trafik kazasında kusursuz olduğu, ..... plakalı olay mahallini terk eden mikser beton karma kamyon sürücüsünün maddi hasar ile neticelenen dava konusu trafik kazasında % 100 (yüzde yüz) oranında asli derecede kusurlu olduğu, davacı tarafından tahkim kararı doğrultusunda yapılan ödemelerin, kazanın oluş şekline, meydana gelen hasara ve dönem piyasa rayiçlerine uygun olduğu görüş ve kanaatinin bildirildiği görülmüştür.
-Mahkememizce alınan rapor dosya kapsamına uygun, denetime elverişli ve kanaat verici bulunmuştur.
-Alınan rapor ve dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler ile sabit olduğu üzere davalı şirkete ait araç sürücüsünün kaza akabinde olay yerini terk ettiği, kazadan sonra düzenlenen kaza tutanağınında bu hususun tespit edildiği, bu tespitin aksi yönünde bir delil sunulmadığı gibi davalı tarafça geçerli bir mazeret bildirilmediği görülmektedir.
-Bu haliyle ..... plakalı araç sürücüsünün kazadan sonra Karayolları Motorlu Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın B-4.f maddesine göre; herhangi bir geçerli sebep olmadan olay yerini terk etmesi nedeniyle davacı sigorta şirketi yönünden rücu hakkının kazadaki kusur oranları doğrultusunda yerinde olduğu Mahkememizce kabul edilmiştir.
-Alınan bilirkişi raporuyla sabit olduğu üzere 11/08/2022 günü saat 19.28 sıralarında sürücü ...... sevk ve idaresindeki .... plakalı otomobil ile Çinçin Deresi caddesi istikametinde seyri sırasında olay mahalli geldiğinde, kendi beyanına göre seyir istikametine göre arka tarafından aynı istikamette doğru seyrini sürdüren ve olay mahallini terk eden sürücüsü tespit edilemeyen ..... plakalı mikser kamyonun otomobiline arkadan çarptığı, çarpma sonucu ..... plakalı otomobilde maddi hasar ile neticelenen dava konusu trafik kazasının meydana geldiği görülmektedir.
-Bu haliyle sürücüsü tespit edilemeyen olay mahallini terk eden ..... plakalı Mikser beton karma kamyonu ile seyri sırasında yola gereken dikkatini vermediği, mahal şartların üzerinde hız ile olay mahalline yaklaştığı, meskun mahal içerisinde seyrini mahal şartlara göre ayarlamadığı, önünde aynı istikamette doğru seyrini sürdüren ve trafik nedeni ile yavaşlayan otomobili yakın mesafeden takip etmesi sonucu takip mesafesini ihlal ederek arkadan çarptığı, dikkat ve özen yükümlüğüne aykırı hareket ettiği, 2918 Sayılı K.T.K.unun sürücüler için asli kusurlu hallerin belirtildiği 84 maddesinin kod 4 (arkadan çarpma) kuralını ihlal ettiğinden olayda asli derecede kusurlu olduğu, davacının sigortalısı olduğu ..... sevk ve idaresindeki ...... plakalı otomobil ile normal seyri sırasında olay mahalline geldiğinde, trafik yoğunluğu nedeni ile yavaşladığı sırada, seyir istikametine göre arkadan gelen ve seyrini mahal şartlara göre ayarlamayan mikser beton karma kamyon sürücüsünün takip mesafesini ihlal ederek idaresindeki otomobile arkadan çarptığı olayda, mevcut şartlarda olayı önlemek bakımından alabileceği bir önlem ve tedbir bulunmadığından dolayı olayda atfı kabil kusuru bulunmadığı, Mahkememizce kabul edilmiştir.
-Bu kapsamda Mahkememizce alınan bilirkişi raporlarında da yer verildiği üzere, davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı 3. Kişiye ödenen tahkim komisyonu kararı doğrultusunda maddi hasara ilişkin ödenen bedelin kazanın oluş şekline, meydana
gelen hasara uygun olduğu, davacı tarafından yapılan fahiş ve yersiz bir ödemenin bulunmadığı, davacının tahkim kararında hükmedilen bedeller dışında takip ve ferilerine talep etmesinin yerinde olduğu, ödeme tarihinden itibaren işletilen takipteki işlemiş faiz talebinin yerinde olduğu sabittir.
-Bu haliyle talep edilen miktarın sigorta limitini aşmadığı, davalı tarafın sigortalısının kazadan sonra olay yerini terk ettiği hususunun kaza tutanakları ile sabit olduğu, davacı tarafından davalı sigorta şirketi aleyhine başlatılan icra takibinin bu sebeple yerinde olduğu Mahkememizce kabul edilmiş, iş bu kabul doğrultusunda davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
-Davacı vekili, itirazın iptali talebi ile birlikte icra inkar tazminatı talebinde bulunmuştur. Borçlu aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için likit ve belirlenebilir bir alacağın mevcut olması gerekmektedir. Likit bir alacaktan söz edilebilmesi için, ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi veya bilinmesinin gerekmekte olması, böylece, borçlunun borç tutarını tahkik ve tayin etmesinin mümkün bulunması; başka bir ifadeyle, borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda olması gerekir.
-Buna göre davalı borçlu tarafından hasar dosyası kayıtları, tahkim komisyonu kararı ve ödeme belgesi ile sabit olan alacağın tereddütsüz bir şekilde likit ve belirlenebilir olması nedeni ile davalı borçlu aleyhine kabul edilen alacak miktarı üzerinden %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile;
-Davacı tarafından davalı aleyhine Bakırköy ..... İcra Müdürlüğü'nün ...... esas sayılı takip dosyasında davalı takip borçlusu tarafından yapılan itirazın iptali ile takibin devamına,
-Alacak likit ve belirlenebilir olduğundan kabul edilen miktarın %20'si üzerinden hesap edilen 5.124,50 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 1.750,28 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 615,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.134,88 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 615,40 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yargılama sırasında sarf edilen 615,40 TL başvurma harcı, 12.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 293,50 tebligat ve posta masrafı olmak üzere 12.908,90 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından sarf edilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap edilen 25.622,54 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Bakırköy Arabuluculuk bürosunun ..... numaralı arabuluculuk dosyasında Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
8-Bakiye gider/delil avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa derhal iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.05/12/2025