İZMİR 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
Davacı tarafından hasımsız olarak açılan Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.
DAVA: Davacı vekili sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin... Şubesi hesabına bağlı olarak ...seri nolu, 15.12.2025 keşide tarihli ve 65.000,00 TL bedelli çek yaprağını düzenlediği ve lehtar ...a usulünce teslim ettiği, lehtarın söz konusu çeki aldıktan sonra kaybettiği, çekin kim tarafından ele geçirildiğinin bilinmediği, çekin 3.kişiler tarafından ibraz edilme tehlikesinin olduğu, çek düzenleyen müvekkili tarafından lehtara teslim edilmiş olsa dahi çeki elinde bulunduran kişi bilinmediğinden hamil tarafından dava açılmasının mümkün olmadığı durumlarda keşidecinin de dava açabileceğinden bahisle davaya konu çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin olup, HMK'nın 382/2(e)-6. hükmü gereğince çekişmesiz yargı işidir.
6102 sayılı TTK'nın 818. maddesi delaleti ile çekler bakımından iptal davaları açısından uygulanması gerekli TTK'nın 757 ve devamı maddelerinde iptal davası açma hakkı lehtar ve hamile tanınmış bir hak olup, TTK'nın 759/2. maddesi uyarınca, iptal isteminde bulunan kişi çek elinde iken zayi olduğuna dair inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak, senedin bir suretini ibraz etmek yahut da senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.
TTK'nın 763. maddesinde de "mahkemece dilekçe sahibinin poliçe elindeki ziyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulduğu taktirde verilecek ilanla poliçeyi eline geçirene belirli bir süre içerisinde poliçeyi getirmeyi davet eder, aksi halde poliçenin iptaline karar verileceğini ihtar eder." hükmü düzenlenmiştir.
Zayi nedeniyle çek iptali davası açılabilmesi için öncelikle TTK'nın 780 ve 781. maddeleri uyarınca yasal unsurlara haiz bir çekin bulunması esastır. Bu unsurlara haiz olmayan bir belgenin kambiyo senedi vasfı taşımaması nedeniyle TTK hükümleri uyarınca zayi nedeniyle iptali istenilemez.
Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde, talebe konu çek yönünden 6102 sayılı TTK' nun 818/s bendi yollaması ile TTK' nun 757. ve devamı maddeleri gereğince zayi nedeniyle çek iptal davası açma hakkının hamile tanınmış bir hak olduğu, keşidecinin bu hükme dayanarak çek iptali davası açma hakkı bulunmadığı, davacının çek keşidecisi olması dolayısıyla zayi sebebiyle çek iptali davası açamayacağı incelenen tüm dosya kapsamı ile anlaşılmakla, davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle:
Davanın REDDİNE,
Harç peşin olarak alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
Mahkememizce bu yargılama nedeniyle yapılan giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
Karar kesinleştiğinde artan gider avansının yatırana İADESİNE,
Dair, karar HMK 341vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde Mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer Mahkemesine verilecek dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 08/12/2025