BURSA
Sözleşmeden dönme-Alacak
Mahkememizde görülmekte olan sözleşmeden dönme-alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkili şirketin davalı şirketten 29/01/2019 tarihli sözleşmeye istinaden 170.000 Euro karşılığında 1 adet 5 EKSEN CNC işleme merkezi ve 110.000 Euro karşılığında 1 adet Su Jeti Kesme Teknolojisi makinelerini satın aldığını, makinelerin 280.000,00 Euro tutarlı ödemesinin 28/03/2019 tarihinde ... Başkanlığı tarafından 1.964.550,00 TL karşılığı olarak davalı tarafın hesabına gönderildiğini, 16/04/2019 tarihinde müvekkili şirketin üretim tesisinde makinenin kurulumunun çalışır vaziyete getirilmeden yapıldığını, müvekkili şirketin makine üzerinde yaptığı incelemede 5 Eksen CNC Makinesinin taban kısmının paslanmış ve içerisinde yazılımı olmaksızın teslim edildiğini tespit ettiğini bunun üzerinde müvekkili tarafından ayıp bildiriminin davacı tarafa 17/04/2019 tarihinde ... 10. Noterliğinden keşide etmiş olduğu ihbarname ile bildirildiğini, buna karşın davacı tarafça 19/04/2019 tarihinde makinenin sözleşme hükümlerine uygun olarak teslim edildiğinin cevabi ihtarname ile bildirildiğini, daha sonrasında davalı tarafça ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/... D.İş sayılı dosyasında delil tespiti yaptırıldığını, bilirkişilerce tanzim edilen raporda; makineye takılacak bir uç olmadığından dolayı hammadde işlenemediği tespitinde bulunulduğunu, davalı tarafın müvekkiline kullanılmış makine sattığının anlaşıldığını, davalı tarafın makineyi teslim ederken makinenin işleyici uçlarını teslim etmeyip, müvekkili şirketin makineleri teslim alırken inceleme ve ölçüm yapma şansını elinden almış olduğunu, daha sonrasında müvekkil şirketin satın alınana uygun işleyici uç takımını hiçbir yerde bulamadığını, davalı şirketin makineyi teslim ettikten sonra İspanya menşeili Fagor isimli şirket ile iletişim sağlayıp yazılımı aktif etmesi gerekirken davalı tarafın üzerine düşen yükümlüğünü yerine getirmediğini, CNC Makinesi içerisinde yazılımın demo sürümü kaldığını, bilirkişi tarafından makinenin üzerindeki paslanmalara değinildiğini bunların makinenin çalışmasında uzun vadede olumsuz etkiler doğuracağı tespitinde bulunulduğunu, ayrıca müvekkilinin ... mütalaası aldığını ve CNC Makinesi ve Su Jeti Kesim makinesi hakkında ayıpları tespit ettirdiğini CNC Makinesi ve Su Jeti Kesme Makinesinin müvekkiline eksik ve ayıplı olarak teslim edildiğini, bu ayıpların giderilecek tarzda detay ayıplar olmayıp sözleşme iradesini ortadan kaldıracak seviyede esaslı ayıplar olduğunu, bu nedenlerle müvekkili şirketin sözleşmeyi tek taraflı olarak fesh ettiğini, ödenmiş olan 280.000 Euro ve sair zararlarının faizi ile birlikte müvekkiline ödenmesini ve makinelerin 7 gün içerisinde müvekkilin iş adresine gelinip teslim alınması hususunun ihbar olunduğunu müvekkili şirketin makineyi çalıştıramaması nedeniyle büyük zarara uğrayarak taahhütlerini yerine getiremediğini, müvekkili şirketin icra takipleri ile karşı karşıya kaldıklarını, bu sebepten dolayı müvekkili şirketin adli yardımdan faydalandırılarak dava harç ve masraflarından muaf tutulması gerektiğini belirterek müvekkili şirketin satın almış olduğu makinelerin kanunun öngördüğü seçimlik haklardan olan iade kurumuna başvurarak makinelerin iade edilmesine, müvekkili şirketin münakit olunan sözleşme uyarınca ödemiş olduğu 280.000 Euro'nun faizi ile birlikte davalı taraftan tahsiline, müvekkili şirketi sözleşmeyi haklı olarak feshetmesinden kaynaklı uğramış olduğu menfi zararlar kapsamında 18.800,00 TL nakliye masrafı ve 400,00 TL ihtarname masrafının davalı taraftan tahsiline, mahkeme makinelerin iadesi konusunda aksi kanaatte ise ödenmiş olan bedeller üzerinden bilirkişi incelemesi yaptırılarak tespit edilecek ayıplar oranından yapılacak tenzilat miktarını davalı taraftan tahsiline karar verilmesini karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile, ... seri nolu 4+1 eksen CNC makinesinin 1.560.000 TL bedelle Su jeti kesme teknolojisi CNC makinesinin 576.000,00 TL bedelle satımı gerçekleştiğini ve makinelerin ... ilinden 11/02/2019'da yüklenerek 15/02/2019'da davacının talebi üzerine deniz kıyısında atıl vaziyette çatısı kırık ve akan boş depo alanı gibi bir yere indirildiğini, indirilen 4+1 eksen CNC tezgahı kapıdan sığmadığı için açık alanda bekletildiğini, yaklaşık 15 gün sonra kapıları deponun kapıları büyütülerek makine içeriye alındığını, makinaların montajı bu kötü vaziyetteki yerde yapılıp eğitim verildiğini, 2019 Nisan ayında davacının talebi üzerine makinelerin müvekkili tarafından boş depodan alınarak ... firmasının yeni tuttuğu fabrikaya götürüldüğünü, makineler için müvekkilinin müşteri memnuniyeti ve satış sonrası destek anlamında iyi niyetle kurulum için gittiğini, 14-15-16/04/2019 tarihli formlarla kurulum için gerekli çalışmaları yaparak yeniden çalışır vaziyette kendilerine teslim edildiğini, ancak buna rağmen davacı şirketten 17/04/2019 tarihli ve yevmiye nolu bir ihtarname geldiğini, bu ihtarda makinenin ikinci el olduğu ve çalışır vaziyette olmadığının iddia edildiğini, buna rağmen müvekkili tarafından ticari kalite gereği hizmet sunulmaya devam edildiğini, davacının bilgi talebi üzerine müvekkili tarafından gönderilen yetkili kurulum personeline de en son 24/04/2019'da muhatapça iş yerine alınmamakla ve müvekkili şirket sahibine küfür ve hakaretler edilmekle ... ilini terk etmek durumunda kalındığını, bu hususta davacı firma yetkilisinin eşi ve firma yetkililerinden ... hakkında ... 32. Asliye Ceza Mahkemesinde 2020/... Esas Nolu dosya ile ceza davası da açıldığını, ... 2 Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/... D.İş nolu dosyasında yaptırılan tespitte eksenlerin herhangi bir sorun olmaksızın çalıştığını, makinenin 2018 Kasım üretimli olduğu ve yeni olduğu, belli paslanmalar olsa da makinenin çalışmasına engel olmadığının tespit edildiğini, 15 gün deniz kenarında kapı dışında, 3 ay da deniz kenarındaki depoda bekleyen makinaların metal yüzeylerinin paslanmış olmasının ... firmasının sorumluluğundayken gerçekleşmiş olabileceğini, ilk teslimatta böyle açık ve dıştan görünen bir sorun olsaydı zaten itiraz etmeleri gerektiğini, ancak 3 ay boyunca hiçbir şikayet bildirmediklerini, menkul mal satımında nef-i ve hasar teslim ile birlikte alıcıya ait olduğunu, bu nedenle anılan paslanmalardan müvekkilimin bir sorumluluğunun olmadığını, sözleşmenin garanti dışı sayılacak durumlar da 10. maddede dış etkenler içerisinde özellikle yüksek nem ve hava koşulları özellikle belirtildiğini, açık ayıplarda ticari ihbar süresi ve dahi gizli ayıplarda ki ticari ihbar sürelerinin dolduğunu, bundan fazlasına da müvekkilinin muvafakatinin olmadığını, daha sonra afaki beyanlarla ve taraflar hazır edilerek yerinde tespit yapılmadan düzenlenen bir ek rapor alınmış ise de bu ek raporda da davacının iddialarını ispata yarar somut bir tespit yapılamadığını, davacı her ne kadar çalışma sayacı ile ilgili fotoğraflar sunsa da yerinde tespitte mevcut olmayan bu sayaç ve görüntünün ne şekilde sağlandığı şüpheli ve 2000 saat çalışma iddiası ise tümden gerçek dışı olduğunu, fatura, irsaliye, ... dosyaları içeriğinde olmayan bir parçayı müvekkilimizin teslim etmek sorumluluğunun olmadığını, her ne kadar ilk yapılan sözleşmede 5 eksen olarak anlaşma sağlanmış ise de; ... ten 4+1 eksen makine için katkı alınabileceği ortaya çıkınca, davacının talebi ve kabulü üzere makina 4+1 eksen olarak hazırlandığını, bu süreçte makine üzerinde davacının da hazır olduğu şekilde 2 kez ... ... hakem incelemesi yapıldığını, ...'in ödemeye esas aldığı fatura da yine 4+1 eksen CNC faturası olduğunu, ayrıca zaten sözleşmedeki bedeller ile faturadaki bedeller de birbiri ile aynı olmayıp taraflar yazılı sözleşme akabinde ...'ten katkı alınabilmesine uygun olacak şekilde şifahi olarak bu sözleşmede hem bedel hem içerik olarak nitelikli değişiklikler/tadilat yapıldığını, bu yolla aslen fatura, irsaliye, ticari defter ve banka - ... kayıtları kapsamında 5 eksen yerine 4+1 eksen olarak şifahen tadil edilen sözleşme üzerinden alım satım yapıldığını, davacının eksiksiz ve çalışır vaziyette teslim aldığı makineleri kullanabileceği bilgi ve teknolojiye, tecrübe ve yeterliliğe sahip olmadığı için iade etmek, bu yolla ... tarafından ödenen parayı da nakden ele geçirmek istediğini, davası ve iddiaları en baştan beri kötü niyetli ve müvekkili üzerinden ...'ten haksız nakdi kazanç elde edebilmek amaçlı olduğunu, müvekkilinin davacıdan süreçte gerçekleşen para alışverişleri kapsamında halen 644.590,00 TL, davacı bunun tahsilinin önüne geçebilmek ve nakit para temini için açılan iş bu haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili cevaba cevap dilekçesi ile; davalı şirketin makine kurulumunu 16/04/2019 tarihinde bitirdiğini ve ertesi gün ayıp bildiriminin yapıldığını, paslanma dışında makinenin birçok ayıbının bulunduğunu, 12/02/2019 tarihli formda makinenin rulmanlarında çatladığının ve davalı firmaya götürülerek tamir edileceğinin kayıt altına alındığını, tamire götürülüp getirildiğini, irsaliye ve faturalarda imzalarının bulunmadığını paslanmanın nemden kaynaklanmadığını, sözleşmeye göre TL cinsinden ödemenin tahsilat günündeki satış kuru üzerinden hesaplanması gerektiği halde sözleşmeye aykırı hesap ile 39.500,00 TL haksız kazanç elde ettiğini, dava konusu makinenin 2015 yılında yapılan tek üretim olduğunu bu durunun davalı şirkete ait ekli youtube link videosundan anlaşıldığını, fuarda sergilenen tek makinenin müvekkile sıfır makine olarak satıldığını, sayaç üzerinde 2.000 saat kullanımının bulunduğunu, ayrıca adli yardım talepleri kabul edilmesinden hareketle netice-i talepte 280.000 Euro Makine bedeli, 18.800,00 TL nakliye masrafı ve 400,00 TL ihtarname masrafını HMK 109. maddesi çerçevesinde şimdilik fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla makine bedeli olarak 5.000,00 TL, nakliye masrafı olarak 5.000,00 TL ihtarname masrafı olarak 400,00 TL olmak üzere 10.400,00 TL olarak taleplerini daralttıklarını, daraltmaya rağmen taleplerinin terditli olarak devam ettiğini beyan etmiştir.
Mahkememizin 18.05.2022 tarih ve 2019/ Esas ve 2022/ K. Sayılı kararıyla; "Davanın kabulü ile, davacı şirketin satın almış olduğu 5 Eksen CNC makinesi ve su jeti kesme makinesinin davalıya iadesi koşulu ile 280.000 EURO'nun dava tarihinden itibaren 3095 Sayılı Kanunun 4/a maddesi uyarınca işleyecek faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine, sözleşmenin haklı nedenle feshi nedeni ile uğranılan zararlar kapsamında talep edilen 18.880,00 TL taşıma-nakliye bedeli ile 400,00 TL ihtarname masrafının da davalıdan alınıp davacıya verilmesine" karar verildiği, kararın davalı tarafça istinaf edilmesi üzerine ... BAM 5 HD'nin 15.12.2025 Tarih ve 2022/ Esas ve 2025/ K. Sayılı kararıyla; "Bu itibarla, davacı tarafından ayıp nedeniyle sözleşmeden dönme ve bedel iadesi ve masrafların tahsili olmadığı takdirde ödenen tutarlardan ayıp oranında indirimi istemine yönelik davanın tam dava şeklinde açıldığı, sonrasında cevaba cevap dilekçesi ve 28/08/2017 tarihli izahat dilekçesi ile davanın talep daraltmayla kısmi davaya dönüştürüldüğü ve terditli istemlerin devam ettiği anlaşılmaktadır. 6100 sayılı HMK'nın 141/1 maddesi uyarınca; Taraflar, cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleri ile serbestçe iddia veya savunmalarını genişletebilir yahut değiştirebilirler." hükmü yer almakta olup bu hüküm uyarınca davacı, cevaba cevap dilekçesinde herhangi bir yasak ya da sınırlamaya tabi olmadan iddia ve savunmalarını değiştirebilir veya genişletebilir. Davacı bu şekilde talep sonucunu yeniden belirleme imkanına sahiptir. Bunun için karşı tarafın rızasına, feragate veya ıslaha gerek yoktur (... 11. Hukuk Dairesinin 06/07/2023 tarih ve 2022/ Esas 2023/ Karar sayılı ilamı)."Hal böyle olunca, eldeki davadaki istem, harçlandırılan tutar ve mahkeme kabulüne göre, makine bedeli olarak 5.000,00 TL, nakliye masrafı olarak 5.000,00 TL ihtarname masrafı olarak 400,00 TL olmak üzere 10.400,00 TL'ye hükmedilmesi gerekirken talep aşılarak ve de harcı bulunmayan değer üzerinden yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın kaldırılması gerekmiştir. Öte yandan, davacı tarafından davalıdan satın alınan CNC işleme makinesi ve su jeti makinesine yönelik ayıp iddiasına yönelik eldeki dava açılmış olup, mahkemece yargılama sırasında alınan kök ve ek bilirkişi raporu doğrultusunda her iki makinenin de ayıplı olduğu kabul edilerek sonuca gidilmiştir. Ancak dava konusu makineler ayrı sözleşme ve fatura konusu olup, makinelere yönelik dava öncesi ayıp nedenli hukuki süreçte (ihtarname, delil tespiti vb.) farklı işletilmiştir. Bunun yanında, makinelerin birbirinden ayrı, bağımsız kullanımlarının mümkün olup olmadıkları da belirlenmemiştir. Bu durumda mahkemece, dava konusu makinelerin birbiriyle bağlantılı olup olmadıkları, birinin ayıplı olmasının diğerinin kullanımını etkileyip ayıplı hale getirip getirmediği konusundaki belirsizliğin giderilmesi, sonrasında oluşacak duruma göre her bir makineye yönelik dava öncesi süreç, iddia, savunma, mevcut ayıpların türü ve niteliğine göre yapılacak değerlendirme ile sonuca gidilmesi gerektiğinden kararın kaldırılması gerekmiştir. Yine kabule göre; taraflar arasında dava konusu makineler için ödenen bedellerde ihtilaf bulunmakta olup, dava dışı kurum tarafından yapılan ödeme dışındaki davacı ödemelerinin tekrar davalı tarafından davacıya iade edildiği anlaşılmaktadır. Bu sebeple dava konusu makineler sebebiyle davalıya yapılan ödemelerin gerçek tutarı belirlenmeksizin karar verilmesi de doğru görülmemiştir. " denilerek mahkememizin kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
Davacı, taraflar arasındaki 29/01/2019 tarihli ... ve ... numaralı sözleşmelere istinaden 1 adet 5 EKSEN CNC işleme merkezini 170.000 Euro karşılığında ve 1 adet Su Jeti Kesme Teknolojisi CNC makinesini 110.000 Euro karşılığında davalıdan satın alma konusunda anlaşmaya varıldığını, davalı tarafından 05/02/2019 tarihli 1.560.000,00 TL tutarlı 4+1 Eksen Köprü Tip İşleme Makinesi ve 05/02/2019 tarihli 576.000,00 TL tutarlı Su Jeti Makinesi konulu faturaların düzenlendiğini, dava dışı ... tarafından makineler sebebiyle davalıya 1.743.300,00 TL ödeme yapıldığını, teslim olunan makinelerin ayıplı olduğunu belirterek ayıplı teslim edilen makinelere ilişkin sözleşmenin feshi sebebiyle makinelerin iadesi ile ödenen bedelin ve yapılan masrafın tahsilini istemiş, davalı ise davanın reddini savunmuştur.Davacı alıcı, TBK m.227 hükmündeki seçimlik haklarından satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme hakkını kullanma hakkını kulanmış olduğu işbu davayı tam dava şeklinde açtığı, sonrasında cevaba cevap dilekçesi ile davanın talep daraltmayla kısmi davaya dönüştürdüğü anlaşılmıştır. Sözleşmeden dönmede herkes aldığını iade etmekle yükümlü olduğundan, malın aynen iadesi karşılığı ödenen semenin kısmen tahsilini istemekte esasen davacı alıcının hukuki yararı bulunmamakta ise de, istinaf kararında, davanın kısmi dava olarak sonuçlandırılması gerektiği belirtilmiş olmakla bu doğrultuda işin esasına yönelik toplanan deliller mahkememizce değerlendirilmiştir.Dosyada yer alan 29/01/2019 tarihli satış sözleşmelerinde; CNC makinesi ile ilgili olarak; net çalışma alanının CNC-5 eksen köprü tip olduğu, 5 eksen kontrol ünitesinin bulunduğu, X,Y.Z,A, C olmak üzere 5 eksen ve bir adet spindle motoruna sahip olduğu, makinenin toplam bedelinin 170.000 Euro olduğu, döviz kuru için tahsilat günündeki ... satış kuru baz alınacağı, vade farkının ödeme bitiminde hesaplanarak alacaklı olan firmanın vade farkı faturası keseceği, makinenin davalının ...'daki üretim tesisinde çalıştırılıp teslime hazır hale getirileceği belirtildiği, su jeti kesme makinesi ile ilgili olarak; pompanın ... 4000 pompa olduğu, maksimum işletme basıncının 4000 bar, akış oranının 2,5-3 litre, elektrik motorunun 37 kW gücünde, motor hızının ise 1500 rpm değerinde olduğu, kontrol ünitesinin 341, bir adet X, iki adet Y ve bir adet Zservo motoruna sahip olduğu, bedelinin 110.000 Euro değerinde olduğu, döviz kuru için tahsilat günündeki ... satış kuru baz alınacağı, vade farkının ödeme bitiminde hesaplanarak alacaklı olan firmanın vade farkı faturası keseceği, makinenin davalının ...'daki üretim tesisinde çalıştırılıp teslime hazır hale getirileceği şeklinde kararlaştırılmıştır.Davalı firma tarafından davacı firma adına düzenlenen 05/02/2019 tarihli 200655 no'lu faturada, “... CNC 4 1 Eksenel Köprü Tip İşleme” makinesinin yer aldığı ve fatura bedelinin KDV muafiyetli 1.560.000,00 TL değerinde olduğu görülmektedir.Davalı firma tarafından davacı firma adına düzenlenen 05/02/2019 tarihli ... no'lu faturada dava konusu “... su jeti CNC 3 eksen (alüminyum kesebilen) seri no: ... 4000 bar pompa seri no ... kum tankı seri no ...” makinenin yer aldığı ve fatura bedelinin KDV muafiyetli 576.000,00 TL değerinde olduğu görülmektedir. ... Ağır Nakliyat Harfiyat Sah. ve Tic. LTD. ŞTİ. tarafından düzenlenen 11/02/2019 tarihli faturada makinelerin ...'dan ...'e nakliyesi için KDV dahil toplam 18.880,00 TL bedelin davacı tarafından ödendiği görülmektedir. ... Bankasına ait 29/03/2021 valör tarihli dekontta ... Başkanlığı tarafından makineler için davacı firma adına davalıya 1.964.550,00 TL ödemede bulunulduğu görülmektedir. Mahkememiz 2019/... D.İş dosyası kapsamında düzenlenen 08/05/2019 tarihli bilirkişi raporu ile 03/07/2019 tarihli ek bilirkişi raporunda özetle; cihazın tüm yönlerde çalışır vaziyette olduğu, üretim yılının 2018 olduğu, makinenin 2. El olup olmadığının tespitinin mümkün olamayacağı, kesici uç bulunmadığından herhangi bir hammaddenin işlenemediği, bu nedenle makinenin işlevselliğinin test edilemediği, X, Y, Z, B eksenlerinde makinenin boşta çalıştırıldığı, S ekseninde ise altta ürünü sabitleyen tabla olmadığından çalıştırılamadığı, makinenin sac kaplamalarının vidalama yerlerinde yer yer paslanmaların bulunduğu beyan edilmiştir.Dosyada yer alan16/07/2019 tarihli Teknik Tespit Raporunda özetle; CNC Makinesi ile ilgili olarak; taraflar arasında imza altına alınan belgelerde ürünün özellikleri ile ilgili tutarsızlıkların yer aldığı, ürüne ait herhangi bir kullanım kılavuzunun, garanti belgesinin, kitapçığın vb. davalı tarafından sunulmadığı, makinenin 5 ekseni simultane (eksenlerin bağımsız çalışması) çalışmadığı, satış sözleşmesinde makinenin 2019 model olacağının taahhüt edildiği, ancak gömülü programın 2016 olduğu, makine rulmanlarının patlak vaziyette olduğu, dişlilerde ve Z eksen rayında ve kolonlarda ciddi derecede paslanmaların gözlemlendiği, makinenin genel görünüşünden ikinci el olduğunun anlaşıldığı, kullanıma yönelik yazılımlarının eksik olduğu, montaj esnasında terazisinin uygun olarak ayarlanmadığı, makine aksamlarının makine ile uyumlu olmadığı, koruma kapak vidalarında anormal deformasyonların var olduğu, ekran panelinde makinenin önceden 2144 saat çalıştığının kayıt altında olduğu ve makinenin yeni olmadığı, Su jeti makinesiyle ilgili olarak; makinenin gerekli yazılım ve post proses yollarının davalı tarafından verilmediği, makinenin eksen hatası vermekte olduğu, basınçlı kum tankında basınç kaçağı olduğu, üst kesme İimitinde kesme işleminin gerçekleştirilmediği, eksenler hareket ettirildiğinde olağan dışı seslerin geldiği belirtilmiştir. Talimat mahkemesince dava konusu makineler üzerinde bilirkişi refakatiyle 28.06.2021 tarihinde keşif yapıldığı ve bunun sonucunda düzenlenen 01.09.2021 tarihli heyet raporunda, makineler üzerinde gerçekleştirilen incelemelerde her iki makinenin de atıl durumda olduğu ve kullanılmadığı, dava konusu CNC makinesinin ürün etiketinde ürünün 5 Eksen CNC İşleme makinesi olduğu model yılının ... olduğu, gücünün 48 kW olduğu, imalat tarihinin 2018 yılı olduğu, CNC makinesinin Z yönündeki hareketini sağlayan bilyaların dağınık vaziyette olduğu, ray üzerinde önemli derecede paslanmaların var olduğu, aynı zamanda ray ekseninde terazide olmadığının tespit edildiği, elektrik panosunda yer alan ve varlığı gerek önceki 08/05/2019 tarihli bilirkişi raporunda ve gerek heyetçe de fotoğraflanan ünitenin makinenin çalışması için gerekli olan kendi ünitesi olduğu, spindel makinesinin sürücüsü olduğu, bu sürücülerde sürücünün çalışma süresinin tespit edilebileceği, dosyada yer alan sürelerin de makinenin gerçekteki çalışma süresini yansıttığı, sıfır olarak satılan bir makinede bu kadar kısa süre içerisinde bu tarz paslanmaların oluşumunun söz konusu olamayacağı, su jeti makinesinin ise, maksimum çalışma basıncının 4000 bar olduğu, gücünün 40 kW olduğu, imalat tarihinin ise 01/2019 olduğu, ürün ekranın problemli olduğu, görüntünün sürekli gelip gelip gittiği, post proses yollarının verilmemesinden ötürü kesim işleminin gerçekleştirilmediği, ürünün bu şartlarda kullanılamadığı ve üründen beklenen faydanın sağlanamadığı kanaatine varılmıştır.
Dava konusu makinelerin kurulumunun tamamlandığı tarihin 16/04/2019 olduğu göz önüne alındığında davacının bu tarihten bir gün sonra 17/04/2019 tarihinde ihtarname çekerek ayıplardan ötürü davalıya ihbarda bulunduğu görülmüştür.
Yukarıda yer verilen tespit ve ayıplarla ilgili değerlendirmeler ışığında, dava konusu makinelerin ayıplı olduğu, mevcut hali ile kendisinden beklenen faydayı sağlayamayacağı sabit olmakla; davacı alıcının sözleşmeden dönme suretiyle sözleşmeyi feshinde haklı olduğu sonucuna varılmıştır. Davacının ticari defter ve kayıtların incelenmesinde, dava tarihi itibariyle davacı ile davalı arasında herhangi bir borç/alacak bakiyesinin görünmediği, davacı şirket tarafından dava konusu edilen makinelerin alış faturalarının ticari defterlerine işlenmiş olduğu, ... tarafından karşılanan 1.964.550,00 TL'nin tek düzen hesap planı ve muhasebenin temel prensiplerine uygun olarak şirket gelirine atılmak suretiyle davalı şirketin cari hesabından düşüldüğü, bakiye kalan 468.450,00 TL'nin ise davalı şirkete tamamen ödenmiş olduğu ve cari hesabın sıfırlanmış olduğu, dava konusu makinelerin ... desteği ile alınmış olduğu, 20/03/2019 tarihli ... oluru ile davacıya ait makine yatırım projesinin onaylanmış olduğu, davalı tarafından satılan ve makinelerin bedellerinin yaklaşık %80'inin ... tarafından karşılandığı ve bakiye kalan kısmın davacı tarafından ödendiği anlaşılmıştır. Dosyaya kazandırılan 01/09/2021 tarihli kök raporda, davacı şirkete ait ticari defterler ve taraflarına ibraz edilen banka ödeme makbuzları ile faturaların incelendiği, davalı şirketin ticari defter ve belgelerini inceleyen Smmm tarafından düzenlenen 20/12/2021 tarihli raporda tespit edilen toplam 644.590,00 TL tutarındaki davalı şirketin davacıya yaptığı ödeme makbuzları, davacı tarafından tarafların ibraz edilmediğinden ve davacının ticari defterlerinde de kayıtlı olmadığından dolayı kök raporda değinilmediğini, 20/12/2021 tarihli raporda, davalı şirketin ticari defter ve belgeleri incelenmiş olup, düzenlenen raporda tespit edildiği üzere, davacı tarafından davalı şirkete 05.02.2019 tarihinde 100.000,00 TL, 05.02.2019 tarihinde 56.000,00 TL, 06.02.2019 tarihinde ....600,00 TL, 18.02.2019 tarihinde 29.700,00 TL, 14.03.2019 tarihinde 44.550,00 TL, 20.03.2019 tarihinde 128.700,00 TL ve 20.03.2019 tarihinde 50.400,00 TL havale edildiği, davacı tarafından gönderilen bu paraların genelge aynı gün olmak üzere tamamının davacı şirkete geri gönderilmiş olduğu, bu durumun ise ticari teamüllere uygun düşmediği beyan edilmiştir.Kobi Teknoyatırım Destek Programı Destek Ödeme programına göre dava dışı ... tarafından 5 eksen CNC için fatura edilen 1.560.000 TL bedelin 1.275.300,00 TL’lik kısmını; su jeti için fatura edilen 576.000 TL bedeln 468.000 TL’lik kısmını ve dava konusu olmayan 3D Printer için fatura edilen 297.000 TL bedelin 221.250,00 TL’lik kısmını olmak üzere destek kapsamında davalı firmaya 1.964.550,00 TL ödeme gerçekleştirdiği dosyaya sunulan ... kayıtlarından anlaşılmaktadır. Bu durumda, davalı tarafından davacı adına düzenlemiş olduğu dava konusu “su jeti” için 05.02.0219 tarihli 576.000 TL bedelli ve “CNC makine” için 05.02.2019 tarihli 1.560.000 TL olmak üzere toplam 2.136.000 TL için ... kapsamında dava dışı kurum tarafından davalı firmaya toplam 1.743.300 TL destek ödemesi yapıldığı sabit olup, bu iki faturadan kalan ödemelerin davacı tarafından “CNC Makine” için 284.700 TL, “su jeti” için 108.000 TL olmak üzere toplamda 392.700 TL olarak davalıya yapıldığı dosya kapsamında alınan her iki tarafın ticari kayıtlarınden dayanağı belgelerden sabittir.Diğer bir ifadeyle; davalının kendi ticari defter ve kayıtlarında dava dışı kurum ve davacının ödemelerine ilişkin kayıtlar davacının ticari kayıtları ile uyumlu olmasına karşında, uyuşmazlık davalının ticari defterlerinde kayıtlı olup da davacının kayıtlarında bulunmayan “banka hesabına gönderilen” açıklamalı davacıya gönderilen toplam 644.590,00 TL tutardan kaynaklanmaktadır. Davalı, davacıya aynı hukuki ilişki çerçevesinde para alış verişi olduğunu beyan ederek davacıya para gönderdiğini beyan etmiş, davacı tarafça da davalıdan banka yoluyla gönderilen paralardan dolayı davalıya borçlu olduğunu, banka dekontlarına göre davalının davacıya toplamda 643.875,00 TL gönderdiğini kabul etmiştir. Davalının davacıya banka yoluyla göndermiş olduğu paranın taraflar arasındaki hangi hukuki ilişkiye dayalı olduğunun tespiti açısından davacı taraf davalıdan alınan borç ilişkisini ileri sürmüş; davalı ise, taraflar arasındaki satım sözleşmesi kapsamında davacının dava dışı ... desteğinden faylanması için talebi üzerine gönderildiğini belirtmiştir. Aynı hukuki ilişkiden kaynaklı alacak-borç ilişkilerinde mahsup itiraz olarak yargılamanın sonuna kadar ileri sürülebilirken; farklı hukuki ilişkilerden kaynaklı alacak-borç ilişkisinde süresi içerisinde takas defi’nin ileri sürülmesi gerekir. Somut olayda; davacının ayıplı mal nedeniyle davalıya yapmış olduğu toplam 392.700 TL ödemenin satım ilişkisinden kaynaklandığı ihtilafsız olup, davalının davacıya göndermiş olduğu ve davacının kabulüne olan 643.875,00 TL’nin de, taraflar arasındaki aynı borç ilişkisinden kaynaklandığının kabulü gerekmiştir. Bu nedenle, davalının yargılama içinde sunmuş olduğu 22.12.2021 tarihli dilekçesindeki mahsup itirazını ileri sürdüğünden davacının davalıdan sözleşmeden dönme nedeni ile davalıdan olan 392.700 TL alacağından davalının davacıdan olan 643.875,00 TL’nin mahsubu sonucunda, davacının davalıdan alacaklı olmadığı sonucuna varılmıştır.O halde, dava konusu ayıplı makinelerden dolayı sözleşmeden dönme suretiyle dava konusu makinelerin davalıya iadesine, davalıya yapılan 392.700 TL’den davalının davacıdan olan 643.875,00 TL alacağının mahsubu sonucunda, davacının semenin iadesi istemi yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.Sözleşmeden dönme halinde, TBK. m. 229/1-III ve II'de alıcıya ayıplı mal devrinden dolayı uğramış olduğu doğrudan zararları ile diğer (dolaylı) zararların giderilmesini isteme hakkı tanınmıştır. Ayrıca alıcının TBK. m. 227/II'ye göre genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı da bulunmaktadır. Davacının bu kapsamda yapmış olduğu ve belgelenen 18.800 TL nakliye bedelinin de, davalının davacıdan olan alacağından mahsup edilmesi gerekmiş ise de, sehven bu husus gözden kaçılarak kısa kararda bu alacağa hükmedilmiş ise de, kısa karar ile gerekçeli karar arasında çelişkiye mahal vermemek adına davacı lehine sözleşmenin haklı nedenle feshi nedeni ile uğranılan zararlar kapsamında talep edilen 18.880,00 TL taşıma-nakliye bedeline hükmedilmiş; 400 TL noter masrafı ise yargılama giderleri arasında değerlendirilmiştir.
Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kabulüne, taraflar arasındaki 29.01.2019 tarihli 4022 sözleşme nolu “5 EKSEN CNC” işleme merkezi makinesi ile 29.01.2019 tarihli ... sözleşme nolu “Su jeti Kesme Teknolojisi-Mjt ... 4000 x 2000 x250 3 eksen CNC” makinesinin satışına ilişkin sözleşmeden dönülmesine, davacı tarafından satış bedeli olarak davalıya ödenen bedelden davalının davacıdan olan alacağının mahsubu sonucunda davacının semen alacağı kalmadığından semen iadesi talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına,
Sözleşmenin haklı nedenle feshi nedeni ile uğranılan zararlar kapsamında talep edilen 18.880,00 TL taşıma-nakliye bedelinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
2-Harçlar yasası gereğince alınması gereken 1.631,24.-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 177,60.-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 1.453,64.-TL harcın davalıdan alınarak hazineye İRAT KAYDINA,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/1-2 uyarınca belirlenen 23.880,00.-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan 177,60.-TL harç, 2.200,00.-TL bilirkişi ücreti, 250,00.-TL taksi ücreti, 400 noter masrafı ve 909,20.-TL tebligat ve posta giderinden oluşan toplam 3.936,80.-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-6325 Sayılı Kanun 18/A-13 maddesi uyarınca 1.320,00.-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
6-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa İADESİNE,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ... açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.11/03/2026