İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi - E. 2025/1512 - K. 2025/1570

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

İhtiyati haciz talep eden vekili, talep dilekçesinde özetle; müvekkili firmanın hamili olduğu; ... Bursa Şubesi muhataplı 10/08/2025 tarihli ve 328.326,15 TL tutarlı çek nedeniyle alacaklı olduğunu, borçluların daha pek çok kurum ve kuruluşa borçlu olduğu ve bu borçlarını ödeyemediği ileri sürerek, borçluların menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü kişilerden olan hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince, talep dilekçesi ve belge asılları ile tüm dosya kapsamına göre; talebin İ.İ.K'nun 257. ve devamı maddeleri gereğince yerinde olduğu gerekçesiyle, talebin çek sorumluluk tutarının mahsubu ile geriye kalan 315.676,00 TL yönünden kısmen kabulü ile, alacak miktarı ile sınırlı olmak kaydıyla, borçluların menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

İHTİYATİ TEDBİRE İTİRAZ:
İhtiyati haciz kararına itiraz eden ... Çelik Boru San. Tic.Ltd.Şti vekili; genel yetki kuralına göre ihtiyati haciz başvurularında yetkili mahkemenin, aleyhine ihtiyati haciz talep edilen tarafın ikametgahının bulunduğu mahkeme olduğunu, müvekkilinin adresinin Bursa olduğunu, ihtiyati haciz kararının yetkisiz mahkemeden alındığını belirterek, haksız yere konulan ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince 07/10/2025 tarihli ek karar ile, İİK'nın 258. maddesinde ihtiyati haciz kararının 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından verileceği belirtilmiş olup, aynı yasanın 50. maddesinde ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi hususunda HMK'nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulduğu, çeke dayalı alacağın, çekin bankaya ibrazı ile götürülecek borç haline dönüştüğünü ileri sürülmüşse de, çekin bankaya ibrazının borçlunun ödeme yapacağı kimseyi öğrenmesini sağlayıcı bir fonksiyonu bulunmadığı ve çekin bankaya ibrazıyla borçlunun ödeme yapacağı kimseyi tespit ettiği ve aramanın tüketildiğini kabul etme ve bunun sonucu olarak da çek borcunun götürülecek borca dönüştüğünü kabul etme olanağı bulunmadığı, itiraz edenin Faktoring Sözleşmesinde taraf olmadığı, yetki şartının borçlu yönünden uygulama imkanı bulunmadığı, çekten doğan alacak aranacak nitelikte olduğundan ve TBK'nın 89. maddesi uygulanamayacağından çekte yetkili mahkemenin muhatap bankanın bulunduğu yer, keşide yeri ve borçlunun yerleşim yerindeki mahkeme olduğu, ihtiyati hacze konu çekte ise muhatap bankanın bulunduğu yerin çekin keşide yerinin ve borçlunun yerleşim yerinin Bursa olduğu anlaşıldığından mahkemenin yetkili olmadığı gerkçesiyle borçlu ... Çelik Boru San. Tic.Ltd.Şti aleyhine verilen ihtiyati haciz kararının İİK.nın 265. maddesi uyarınca kaldırılmasına karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ:

İhtiyati haciz talep eden vekili istinaf dilekçesinde; ihtiyati haciz talep eden vekili istinaf dilekçesinde; ihtiyati hacze konu çekin muhatap banka adına işlem yapan ... Bankası AŞ Taksas Servisi İstanbul Şubeye ibraz edildiği ve karşılıksız işleminin bu şube tarafından yapıldığı göz önüne alındığında, İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğunu, davaya konu alacağın götürülecek borç niteliğinde olduğunu, her ne kadar kambiyo senedine dayalı borçlar "aranacak borç" niteliğinde olmakla birlikte, çeke dayalı bir alacağın, çekin muhatap bankaya ibraz edilmesi ve muhatap banka tarafından "karşılıksızdır" işlemi görmesi sonucunda artık aranacak borç niteliğini kaybedip götürülecek borç, yani alacaklının ikametgahında ifa edilecek borç niteliğine dönüşeceğini, mahkemenin yetkili olduğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesi ek kararının kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Dairemiz önüne gelen somut uyuşmazlık, ihtiyati hacze itirazın kabulüne dair 07/10/2025 tarihli ek karara ilişkindir. Karar ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf edilmiştir.İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, ihtiyati hacze konu çekin; İnegöl'de düzenlendiği, muhatap bankanın, keşidecisinin, itiraz eden lehdarın ve diğer borçluların yerleşim yerinin Bursa olduğu, kambiyo senetlerinden doğan alacaklar aranacak alacak niteliğinde olduğundan, bu alacaklar için TBK’nın 89/1.hükmünün uygulanamayacağı, çekin ibrazının borçlunun ödeme yapacağı kimseyi öğrenmesini sağlayıcı bir fonksiyonu olmadığından, çek borcunun götürülecek borca dönüştüğünü kabul etme olanağı bulunmadığı, çekin ibraz ediliği şubeye göre yetkili mahkeme tayininin mümkün olmadığı, bu nedenlerle ihtiyati haciz yönünden İstanbul Mahkemesinin yetkili olmadığı anlaşılmakla, ihtiyati haciz talep eden vekilinin yerinde görülmeyen istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-İhtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf talebinin HMK'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-Harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, 3-İhtiyati haciz talep eden tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.10/12/2025