Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi - E. 2025/1627 - K. 2025/2133

BAŞKAN V.: ... (...)

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davacının lehine cirolanan, Akbank Anonim Şirketi, Sanayi İzmit Şubesi'ne ait, Keşidecisi ... (TCKN:...), ... Çek Seri Numaralı, 27/09/2025 Çek Keşide Tarihli, 300.000,00 TL bedelli çekin davacı tarafından kaybedildiğini, çekin zayii nedeniyle iptaline, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; " ... 1-TTK'nın 759/2. Ve HMK'nın 114/2 ve 115/2. Maddeleri gereğince davanın usulden reddine REDDİNE ... " karar verilmiştir.
Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının, sayın mahkemeye çekin ön yüzünün suretini, kolluk ifade tutanağını sunmuş ve ayrıca keşideci ... ve lehtar İlyas Yıldız'ı mahkeme lüzum gördüğü takdirde dinlenmesi için tanık olarak bildirdiğini, hâl böyleyken yerel mahkemenin delil noktasında eksiklik yaşandığı ve özellikle kolluk ifade tutanağında çelişkili ifadelerin bulunduğunu gerekçe göstererek davayı usulden reddetmesinin kabul edilebilir olmadığını, kolluk ifade tutanağında çelişki, delil noktasında da herhangi bir eksiklik bulunmadığını beyan ile; yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 02/09/2025 Tarih - 2025/515 Esas - 2025/545 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

Dava; çek iptali istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın usulden reddine karar verilmiş karara karşı davacı tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.
Dosyanın incelemesinde; davacının, lehine cirolanan, Akbank Anonim Şirketi, Sanayi İzmit Şubesi'ne ait, keşidecisi dava dışı ..., ... Çek Seri Numaralı, 27/09/2025 çek keşide tarihli, 300.000,00 TL bedelli çeki kaybettiğini beyan ederek çekin zayii nedeniyle iptali talepli eldeki davayı açtığı, ilk derece mahkemesince davanın usulden reddine karar verildiği, karara karşı davacı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurduğu anlaşılmıştır.
6102 sayılı TTK'nın 818-(1)-(s) maddesi yollaması ile çekler hakkında uygulanacak olan 6102 sayılı TTK'nın 757-(1) maddesinde; "İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir." hükmü düzenlenmiştir. Zayi nedeniyle çek iptali davaları hasımsız olarak açılan davalardandır.
6102 sayılı TTK'nın 757., 762. ve 764-(1) maddeleri birlikte değerlendirildiğinde; kıymetli evrakın iptaline karar verilebilmesi için, yetkili hamilin kıymetli evrakın bilgilerini mahkemeye bildirmesi, uygun aralıklarla usulüne uygun ilanların yapılması, ilk ilan tarihinden itibaren (3) aylık süre içerisinde kıymetli evrakın mahkemeye ibraz edilmemesi ve kimin elinde olduğunun bilinmemesi yeterlidir.
6102 sayılı TTK'nın 778. ve 818-(s) bendi yollaması ile aynı Kanun'un 757. ve devamı maddeleri birlikte değerlendirildiğinde kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin dava açma yetkisinin hamile ait olduğu sonucu ortaya çıkmaktadır.
6102 sayılı TTK'nın 818(1)-s atfıyla 760-(1) hükmü uyarıca, mahkemenin, dilekçe sahibinin, poliçe (çek) elinde iken zıyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulması gereklidir.
Eldeki uyuşmazlıkta; ilk derece mahkemesince belirtilen gerekçelerle davacının yetkili hamil olmadığı kabul edilmiş ise de, davacının çek bilgilerini kendinden beklenebilecek kadar mahkemeye bildirdiği (Yargıtay 11. H.D. 12/05/2014 tarih, 2014/1130 E. 2014/8954 K.), çekin hamiline yazılı çek olması nedeni ile sadece zilyetliğin devri ile tedavülü de mümkün olduğundan davacıdan çekin arka yüzünü sunmasının bu aşamadan beklenmesine gerek olmadığı, davacının devamlı surettte çek iptali davaları açarak ihtiyati tedbir kararı aldığı ve davaları takip etmediği yönünden dosyaya mahkemece konulmuş bir dava sorgulama tutanağı konulmadığı, ifadeler arasında çelişki olmasının tek başına davacının çeke hamil olmadığı anlamına gelmeyeceği gözönüne alındığında ilk derece mahkemesince işin esasına girilmesi gerekirken davanın reddine karar verilmesi doğru olmadığından kararın kaldırılması gerekmiştir.

Gerekçeli karar başlığında; davacı vekilinin adresinin yazılmaması 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir.
Açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-a)-6) maddesince kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, karar verilmiştir.

1-Davacının ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-a)-6) maddesi gereğince ESASTAN KABULÜNE,

a-Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 02/09/2025 Tarih - 2025/515 Esas - 2025/545 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

b-Dosyanın açıklanan eksikliklerin giderilmesi için ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

2-İstinaf Karar Harcının, talebi halinde ve ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,

3-İstinaf eden tarafından yapılan İstinaf başvuru giderlerinin, esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesi tarafından değerlendirilmesine,

4-Kararın, 6100 sayılı HMK'nın 359-(4) maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,

5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 362-(1)-g) maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.10/12/2025