DİYARBAKIR
GEREKÇELİ KARAR
TALEP EDEN:
Zayi Belgesi Verilmesi
Mahkememizde görülmekte olan zayi belgesi verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
TALEP: Talep eden vekili dava dilekçesinde özetle: Kahramanmaraş Elbistan İlçesinde yapımı devam eden inşaat sebebiyle Taşburun mevkiinde bulunan şantiyede yaşanan fırtına sebebiyle .....tarihinde gece Saat .....'da şantiyede idari büro olarak kullanılan taşınmazın yıkıldığını, fırtınanın gerçekleştiği şantiye büro adresinin Kahramanmaraş Elbistan ilçesi Taşburun mahallesi Taşburun Mevkii Toki inşaat Alanı .....Etap olduğunu beyanla, müvekkili şirkete ait ticari defter ve belgeler için zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.
Talep ile TTK'nın 82/7. maddesine dayanılarak .....ve Ticaret Limited Şirketi ait ticari defterler ve evrak için zayi belgesi verilmesi talep edilmektedir.
6102 sayılı TTK m. 82/7 hükmüne göre, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır.
Söz konusu hükümde "yangın, su baskını, veya yer sarsıntısı gibi bir afet sebebiyle" defter ve belgelerin ziyaa uğramasından söz edildiği dikkate alınarak, sınırlayıcı bir düzenleme yapılmadığı kabul edilmelidir. Bu nedenle hükümdeki "gibi" sözcüğünden de anlaşılacağı üzere, tacirin elinde olmayan benzer olayların da madde kapsamında düşünülmüştür. Bu nedenle tacirin, söz konusu hükümdeki defter ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur (Yargıtay HGK'nın 25/09/1985, E. 1984/11-12, K. 1985/728 tarih ve sayılı kararı). Bundan ayrı olarak, ticari defter ve belgelerin kaybedilmiş olduğu iddiasının, samimi ve inandırıcı bulunması da lâzımdır. (Arkan, Sabih: Ticarî İşletme Hukuku, 24. Basıdan Tıpkı Basım, Ankara 2018, s. 382)
Tacir saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin saklanması ve korunmasına yönelik gerekli özeni göstermekle yükümlü olup, bu özene rağmen defter ve belgelerin ziyaa uğraması halinde zayi belgesi verilmesini talep edebilecektir.
Talep eden şirketin ticaret sicil kayıtlarının incelenmesinde; şirket merkezinin .....Kayapınar/ DİYARBAKIR olduğu anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamı incelendiğinde, talep eden tarafça, talebe konu şirket defter ve evrakın şantiye bürosunda yıkım sebebiyle zayi olduğunun ileri sürüldüğü, şirkete ait ticari defter ve kayıtların şirket merkezinde muhafaza edilmesi gerektiği, defter ve belgelerin saklanması ve korunmasına yönelik gerekli özenin gösterilmediği, basiretli tacir gibi davranılmadığı anlaşılmıştır.
TTK'nın 82/7. maddesindeki koşulların oluşmadığı kanaatine varılmakla; talebin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM-Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Talebin REDDİNE,
2-Peşin alınan harç yeterli olduğundan, başka harç alınmasına yer olmadığına,
3-Talep edenin yapmış olduğu yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Yargılama sonucunda ve resen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse resen yapılacak gider de mahsup edilmek suretiyle, 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının talep edene iadesine,
Dair, talep eden vekilinin yüzüne karşı tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi ilgili dairesine hitaben Mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.