KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ... Esas - ... Karar
Alacak (Ticari Nitelikteki Taşınmaz Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan)
Konya . Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar sayılı 10/09/2025 tarihli ilamı ile verilen görevsizlik kararı 14/10/2025 tarihinde kesinleştirilerek dosya Mahkememize tevzi edilmiş, Mahkememizin yukarıda belirtilen esas sırasına kaydı yapılarak yapılan açık yargılaması sonunda,
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... Mah. ... Cad. ... Sitesi No: 71/AB Karatay/KONYA adresinde dükkan kiralamak için ... isimli emlak komisyoncusuyla görüşüp dükkan kiralama işlemi yapmak istediğini, sonrasında emlakçı ... dükkanda kiracının olduğunu yaklaşık 20 gün sonra boşaltacağını söylediğini, müvekkil ile 20 gün sonra taşınacak şekilde bir ön anlaşma yaptıklarını, sonrasında müvekkil davalı şirket ... adına 24.10.2024 tarihinde komisyon faturası kestiğini ve bu tutarı ödediğini, müvekkili tarafından komisyon ödemesi yapıldığını ancak hem taşınmaz taahhüt edilen sürede boşaltılmadığı, hem de taşınmaz boşaltıldıktan sonra yapılan kontrollerde 1 aya yakın temizlik ve tadilat sürecinin olduğu bu sebeple müvekkilin bu haliyle taşınması mümkün olmayacağının anlaşıldığını, kiralayanın teslim anında temiz ve oturulabilir halde teslim etmemesi sebebiyle müvekkilin taşınma işlemleri uzamış ve maddi zarara uğradığını, taşınmazın teslimi anında yapılan kontrollerde taşınmazın bir çok eksiğinin olduğu duvarlarının çok kirli, boya ve bakıma muhtaç olduğu, arka giriş kapısının yanında birden fazla havalandırma boşluğunun açık bir şekilde bırakıldığı, temizliğinin hiç yapılmadığı, işyeri içerisinde kiracının yapmış olduğu bölme duvarlarının olduğu ve duvarların yıkılmasının gerektiğini, bu eksikliklerden dolayı müvekkilin bir aydan daha önce eksiklikleri tamamlayıp oturmasının mümkün olmadığını, davacının, işyerinde ambalaj makinası üretim ve satış faaliyeti yapıldığından işyerinin temizlik durumu ve iç yapısı göstermiş olduğu faaliyet açısından ciddi öneme haiz olduğunu, müvekkilinin işveren ile yaptığı kira sözleşmesini kiralayanın teslim koşullarına uymaması sebebiyle iptal etmek zorunda kaldığını, müvekkilinin dükkanın teslim koşulları oluşmadığından ...'a ödemiş olduğu 150.000 TL komisyon bedelinin iadesini talep etmiş, ... önce komisyon bedelini iade edeceğini ancak müvekkilin kira sözleşmesini kendi rızasıyla iptal ettiğine dair kağıt imzalaması gerektiğini söylemiş, müvekkil bu beyanı imzalamış sonrasında bu bedeli ödemeyeceğini bu parayı kendisinden alamayacağını söylediğini, müvekkilinin dava açacağını söylemiş ... 120.000 TL veriyim anlaşalım diye karşı teklifte bulunduğunu, ancak müvekkili bunu kabul etmemiş tutarın tamamını istediğinde davalı tarafından parayı veremeyeceğini söylediğini, davalı şirket adına iade faturası kesiliğini, davalı şirket tarafında iade faturasının kabul edildiğini, ancak davalı tarafın fatura tutarını iade etmediğini, davalıların komisyon bedeline haksız olarak el koyduklarını, tahsil edilen komisyon tutarının usul ve yasaya aykırı olarak tahsil edildiğini belirterek emlak komisyon bedelinin şimdilik 1.000 TL kısmının iadesini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalılara tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının talebinin komisyon bedelinin iadesi olduğunu, uyuşmazlığın kira hukukuna ilişkin olmadığını, mahkemenin görevsiz olduğunu, görevli ve yetkili mahkemenin Konya Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, müvekkilleri ..., ... ve ...'in husumet ehliyetinin bulunmadığını, davacının taleplerinin net olmadığını, davacının iadesini talep ettiği fatura bedelinin belli olduğunu, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasının mümkün olmadığını, davacı tarafın müvekkili ... şirketi tarafından kesilen 24/10/2024 tarihli 150.000 Tl'lik faturaya itiraz etmediğini, faturayı ticari defterlerine kaydettiğini, davacının 24.10.2024 tarihli "... Mah. ... Cad. ... Sit. No: 71/AB Karatay Konya adresindeki iş yerinin kiralama komisyon bedeli" açıklamalı faturayı ticari defterlerine kaydetmekle müvekkili şirket tarafından verilen hizmeti aldığını kabul etiğini, söz konusu faturanın davacı tarafından defterlerine kaydedilmesi ile dükkanın kiralanması için davalı müvekkil şirket tarafından verilen komisyon hizmetini aldığını ikrar ettiğini, davacı yan iade faturası kestiğini iddia etmiş ise de, müvekkili şirketin kestiği hizmet bedeli faturasını kabul ettiğini ikrar ettiğini, iade faturası kesebilmek için, temel faturanın defterlere kaydedilmiş olması gerektiğini, bahsi geçen 16.11.2024 tarihli iade faturasını, davalı müvekkil şirket kabul etmeyerek noter ihtarnamesi ile bu iade faturasına itiraz ettiğini, davacı dükkanı teslim anında eksikliklerinin olduğunu iddia ederek dükkanın anahtar tesliminin kendisine yapıldığını ikrar ettiğini, ancak teslim anında dükkanın eksikleri olduğuna dair iddiası ile ilgili herhangi bir çekince ileri sürmeden dükkanı teslim aldığını, davacı yan basiretli bir tacir olduğunu, dükkanı teslim alırken gözden geçirmiş olması gerektiğini, davacının taşınmazdaki eksiklik iddialarının basit bir gözden geçirme ile tespit edilebileceğini, ancak davacı yan dükkanı gezerek ve inceleyerek teslim aldığını, taşınmazın teslimi anında herhangi bir eksiği ve ayıbının olmadığını, zira davacı yanın bu hususta teslim anında tanzim ettiği yazılı bir tutanak olmadığı gibi herhangi bir delil tespiti de yaptırmadığını, davacı dükkanı teslim aldıktan sonra, müvekkilin anlam veremediği bir şekilde dükkanı kiralamaktan kendi rızası ile vazgeçtiğini, bu husus üzerine "iptal" çekilen kira sözleşmesindeki 14.11.2024 tarihli ek sözleşme ile sabit olduğunu, davacı dükkanı davalı müvekkili aracılığı ile kiralamak için bulduğunu, gezip, beğenip kiraladığını, müvekkilinin davacı yana 24/10/2024 tarihli fatura konusu hizmeti sunduğunu, davacının bu hizmeti alarak faturayı ticari defterine kaydederek fatura bedelini ödediğini, davacının dükkanı eksiksiz şekilde ve herhangi bir çekince ileri sürülmeksizin teslim aldığını, müvekillerinden kaynaklanmayan sebeplerle dükkanı kiralamaktan vazgeçmiş olmasının hizmeti aldığı komisyon bedelinin iadesini gerektirmeyeceğini belirterek öncelikle davanın görev yönünden reddini, müvekkilleri ..., ... ve ... yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın usulden reddini, davanın esastan reddini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.
Dava, davacının davalılardan komisyon karşılığında kiraladığı taşınmazın kiralamaya uygun olmadığını anlaması üzerine kiralama sözleşmesini iptal etmek durumunda kalması sebebiyle ödenen komisyon ücretini tahsiline yönelik açılan alacak davasına ilişkindir.
Konya . Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar sayılı 10/09/2025 tarihli ilamı ile; "Davanın 6100 sayılı HMK m. 114/1-c maddesi gereğince mahkememizin görevli olmadığı anlaşıldığından dava şartı yokluğundan usulden reddine, davaya bakmakla yetkili ve görevli Mahkemenin T.C. Konya Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesinin Olduğunun Tespitine," şeklinde karar verilerek dosyanın Mahkememize tevzi edilmesi üzerine dosyanın ... Esas sırasına kaydedildiği görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu yapılan alacağa konu olan bedelin komisyon bedeli olduğu, davacının kiralamak istediği taşınmazın kiralamaya uygun olmadığını anlaması üzerine iptal ettiği kira sözleşmesine istinaden alınmış komisyon bedelinin tahsili amacı ile alacak davasının açıldığı, Konya . Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayısından görevsizlik kararı verilmiş ise de; mahkemelerin görevlerine ilişkin düzenlemelerin 6100 sayılı HMK.nun 1.2.3.4. maddelerinde düzenlendiği, HMK'nun 2.maddesinde; "Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir. (2) Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir." şeklinde, HMK'nun 4. maddesinde;"(1) Sulh hukuk mahkemeleri, dava konusunun değer veya tutarına bakılmaksızın; a) Kiralanan taşınmazların, 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davaları, b) Taşınır ve taşınmaz mal veya hakkın paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin davaları, c) Taşınır ve taşınmaz mallarda, sadece zilyetliğin korunmasına yönelik olan davaları, ç) Bu Kanun ile diğer kanunların, sulh hukuk mahkemesi veya sulh hukuk hâkimini görevlendirdiği davaları, görürler." şeklinde düzenlendiği, yine 01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren 6335 Sayılı Kanun ile değişik 6102 sayılı TTK. nun 5/3.maddesinde; "Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk ve diğer Hukuk Mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır." şeklinde düzenlemenin yapıldığı, Bu düzenleme ile Ticaret Mahkemeleri genel mahkemeler içinde yer alan Asliye Hukuk Mahkemelerinin bir dairesi olmaktan çıkarılarak genel mahkemeler arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğunun kabul edildiği, yine 6102 sayılı TTK.nun 4. Maddesinde Ticaret Mahkemelerinin görevine giren dava ve çekişmesiz yargı işlerinin düzenlendiği, dava şartlarına ilişkin düzenlemenin HMK.nun 114. ve 115. maddelerinde düzenlendiği, HMK.nun 114/1-c maddesinde mahkemenin görevli olmasının dava şartı olduğunun, aynı kanunun 115.maddesinde mahkemenin dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştıracağının ve taraflarında her zaman ileri sürebileceğinin, dava şartlarının noksan olması halinde davanın usulden reddine karar verileceğinin, HMK'nun 138/1.maddesinde mahkemenin öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verebileceğinin düzenlendiği, taraflar arasındaki uyuşmazlığın TTK.4.maddesinde tahdidi olarak sayılan dava türlerinden olmadığı, somut olayda dosya arasında kira sözleşmesinin bulunduğu, davacının dava açarken komisyon bedelini ... dışındaki davalılardan da talep ettiği, dosyada mevcut kira sözleşmesinden de anlaşılacağı üzere davalılardan ...'in kiraya veren sıfatının bulunduğu, taraflar arasındaki alacak davasının kira ilişkisinden kaynaklandığı anlaşıldığından(Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesi'nin ... esas,... karar sayılı ilamının da benzer mahiyette olduğu) dava dilekçesinin dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddi ile mahkememizin görevsizliğine, Konya Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğuna böylece karşı görevsizlik kararı vermek gerekmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Ayrıntısı gerekçeli kararda açıklanacağı üzere ;
1-Davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden REDDİ ile mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
2-Konya .Sulh Hukuk Mahkemesinin GÖREVLİ olduğuna,
3-Kararın kanun yoluna başvurmaksızın kesinleşmesi halinde görev konusunda yargı yerinin belirlenmesi maksadıyla dosyanın HMK.nun 21.ve 22.maddeleri gereğince Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesi Başkanlığı'na GÖNDERİLMESİNE,
4-6100 sayılı HMK.nun 20/1.maddesi gereğince kanun yoluna başvuru halinde bu başvurunun reddi halinde red kararının veya görevli yargı yerinin belirlenmesi halinde bu kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde taraflardan birinin başvurması halinde dava dosyasının Konya .Sulh Hukuk Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, bu süre içerisinde taraflardan birinin başvurmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına KARAR VERİLMESİNE,
5-6100 sayılı HMK.nun 331/2.maddesi gereğince harç ve yargılama giderlerinin davaya görevli mahkemece devam edilmesi halinde görevli mahkemece, aksi takdirde talep halinde mahkememizce DEĞERLENDİRİLMESİNE,
6-Tensip tutanağının bilgi mahiyetinde taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen kararın, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek dilekçe ile Konya Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/12/2025