BAKIRKÖY 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İŞ: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
G. K. YAZILDIĞI TARİH: 11/12/2025
İlgili tarafından mahkememizde açılan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) çekişmesiz yargı işinin yapılan açık yargılaması sonunda;
İlgili talep dilekçesinde; Talep dilekçesinde belirttiği adreste ikamet ettiğini, uhdesinde bulunan ".... Bankası .... Şubesi ... seri nolu Keşideci .... Sanayi Ticaret Limited Şirketi 10.12.2026 vadeli (keşide tarihli) 1.000.000 TL bedelli 1 adet çek," ve "... Bankası .... Şubesi ... seri nolu Keşideci ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi 24.12.2025 vadeli (keşide tarihli) 1.000.000 TL bedelli 1 adet çek," ve yine "... Bankası ... Şubesi ... seri nolu Keşideci ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi 15.01.2026 vadeli (keşide tarihli) 1.000.000 TL bedelli 1 adet çek" çeklerin banka kartları, kimlik kartları ve kredi kartları ile birlikte 08/12/2025 tarihinde kaybolduğunu, çeklerinin ve belirttiği kartlardan dolayı kaybettiği tarihte Gaziosmanpaşa Cumhuriyet Başsavcılığına ... Sor. Numarası ile şikayette bulunduğunu, talep konusu çeklerin vadesi henüz gelmediğini, zayi olan çeklerin üçüncü kişilerce bankadan tahsil edilme imkanının olması ve zarara uğramam adına dava konusu çeklere ödeme yasağı konulmasına ve iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
İstem; 6102 Sayılı TTK'nın 818/1-s maddesinin atfı ile aynı kanunun 757/1 ve 759/1 maddeleri kapsamında düzenlenen zayi nedeniyle çek iptaline ilişkin çekişmesiz yargı işidir.
6100 sayılı HMK'nun 320. maddesinde mahkemenin mümkün olan hallerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar vereceği düzenlemesi de nazara alındığında, somut olayın belirginliğine bağlı ve çekişmesiz yargı işi de olması sebebiyle duruşma açılmadan, Anayasa'nın 141/4 maddesindeki dava ve usul ekonomisi kurallarına uygun olarak yargılama sonlandırılmıştır.
6102 Sayılı TTK'nın 818/1-s maddesinin atfı ile aynı kanunun 757/1 ve 759/1 maddeleri uyarınca; iradesi dışında çek elinden çıkan hamil, çekin kimde olduğu bilinmiyorsa, çekin ödeme yeri veya hamilin yerleşim yerinden çekin iptaline karar verilmesini talep edebilir. Çekin zayii nedeniyle iptali davası açma hakkı hamile ait olup, zayi nedeniyle iptal talebinde bulunan kişi, çekin hamili olduğunu ve çekin kaybolduğunun "kuvvetle muhtemel" olduğunu ispata elverişli deliller sunmalıdır.
Çekin zayi edildiği durumlarda, 6102 sayılı TTK'nın 651/2. maddesinde iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişinin senede bağlı alacak hakkı olan yetkili hamil olduğunun belirtildiği; hamile bu hakkın tanınmasındaki amaç, kambiyo senedi vasfını haiz ve henüz ibraz edilmemiş çekten doğan hakkın, çekin elinde bulunması ihtimalinde hak sahibi olmayan üçüncü kişilerce kullanılmasının önüne geçmektir.
Her ne kadar talep eden .... talep dilekçesinde belirttiği çeklerin iptalini talep etmiş ise de; kıymetli evrak kaybından kaynaklanan hasımsız iptal davası açma hakkının alacaklı sıfatını taşıyan meşru hamile ait bulunduğu, talep konusu çeklerin ön yüzünden de anlaşıldığı üzere meşru hamilin ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olduğu, talep eden ...'in meşru hamil şirketin yetkilisi olduğu ve yine talep konusu çeklere yönelik meşru hamil şirket tarafından aynı gün Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile çek iptali talebinde bulunulduğu görülmekle talep edenin meşru hamil olmaması nedeniyle davanın 6100 sayılı HMK madde 114/1-h ve 115/2 gereği hukuki yarar dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın 6100 sayılı HMK m. 114/1-h ve 115/2 gereği hukuki yarar dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,
2-Davacı tarafça yatırılan 615,40 TL peşin harcın karar ve ilam harcına mahsubuna, başkaca harç alınmasına YER OLMADIĞINA,
3-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra davacıya İADESİNE,
4-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince davacının talebi halinde gerekçeli kararın taraflara TEBLİĞİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere tarafların yokluğunda dosya üzerinden oy birliği karar verildi. 11/12/2025