İZMİR 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
Davacı tarafından açılan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Keşideci..., tarafımdan borç olarak benden 1.000.000 TL değerine karşılık olmak üzere altın almış ve bana 04.08.2025 tarihinde ödenmek üzere işbu iptale konu çeki düzenleyip verdiğini, bu çeki... plakalı aracımda saklıyordum. Ancak 11.07.2025 günü çeki koyduğu torpido gözünü kontrol ettiğimde çekin araçta bulunmadığını fark ettim. Evimi ve diğer yerleri aramama rağmen çeki bulamadığını, bu sebeple çekin kaybolduğunu anladım. İşbu çekin kötüniyetli üçüncü kişilerin eline geçmesi ve üçüncü kişiler tarafından tahsil! edilme tehlikesi söz konusu olduğunu, çekin ödeme günü geldiğinde bankaya ibraz edilip ödenirse bu durumda ben alacağımdan mahrum kalacağını, bu sebeple öncelikle çeke tedbiren ödeme yasağı konulmasını talep ettiğini, çekin iptal edilmemesi halinde bu çekten doğan hakların, hukuka uygun şekilde hak sahibi olmayan kişilerin eline geçme ihtimali bulunduğunu, bu sebeple doğabilecek tüm sorumluluğun önlenmesi adına çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.
6102 sayılı TTK'nın 818. maddesi delaleti ile çekler bakımından iptal davaları açısından uygulanması gerekli TTK'nın 757 ve devamı maddelerinde iptal davası açma hakkı lehtar ve hamile tanınmış bir hak olup, TTK'nın 759/2. maddesi uyarınca, iptal isteminde bulunan kişi çek elinde iken zayi olduğuna dair inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak, senedin bir suretini ibraz etmek yahut da senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.
TTK'nın 763. maddesinde de "mahkemece dilekçe sahibinin poliçe elindeki ziyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulduğu taktirde verilecek ilanla poliçeyi eline geçirene belirli bir süre içerisinde poliçeyi getirmeyi davet eder, aksi halde poliçenin iptaline karar verileceğini ihtar eder." hükmü düzenlenmiştir.
Talep, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun üçüncü kitabında düzenlenen kıymetli evraklardan çekin iptali istemine ilişkindir. Aynı zamanda bir kambiyo senedi olan çekin iptaline ilişkin TTK'nun 818/1-s bendi yollamasıyla TTK'nun 764/1 maddesi gereğince çekin iptali hakkındaki hükümlerin uygulanacağı açıktır.
Zayi olduğu iddia olunan iki adet çekin mahkememize teslimi ihtarını içeren ilanların Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin 25/07/2025, 02/08/2025,12/08/2025 tarihlerinde yapılmış olduğu, ilan süresi içerisinde mahkememize de müracaatın olmadığı ve kanunun öngördüğü üç aylık sürenin de geçmiş olduğu anlaşıldı.
Tüm dosya kapsamı birlikte irdelendiğinde; zayi nedeniyle iptal isteminde amacın, keşidecinin mükerrer ödeme yapmasını önlemek ve kaybedilen kambiyo senedi yerine mahkemece verilecek iptal kararını keşideciye/muhataba ibraz etmek olduğu, yetkili hamilin elinde iken zayi olan iki adet çekin 6102 Sayılı TTK'nun 818/1-s bendi yollamasıyla aynı kanunun 764/1. maddesi gereğince iptaline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-)Davanın KABULÜNE,
2-)... A.Ş Kars Şubesi, keşide yeri İZMİR olan, Seri No:..., 04/08/2025 keşide tarihli, Keşidecisi ... TC Kimlik numaralı..., Lehtarı ..., 1.000.000,00 TL bedelli ÇEKİN ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE,
3-)Alınması gerekli 615,40 TL karar ve ilam harcı peşin olarak alındığından başkaca bir harç alınmasına YER OLMADIĞINA,
4-)Mahkememiz dosyasında yapılan yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde BIRAKILMASINA,
5-)Karar kesinleştiğinde artan gider avansının yatırana İADESİNE,
Dair, 6100 sayılı yasanın 343. ve 345. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde mahkememize yahut mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine verilecek bir dilekçe ile istinaf yasa yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.. 12/12/2025