BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
GEREKÇELİ
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan dosya incelemesi neticesinde;
Davacı vekili vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin hamili olduğu, keşidecisi ... olan ve taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklanan 1 adet hamiline çekin müvekkili şirket taarfından kaybolduğu tespit edilmiş olup, yapılan tüm aramalara rağmen çekin bulunamamış olduğunu, bu durum karşısında, bahsi geçen çekin müvekkilinin kontrolünden çıkma olasılığına karşı, öncelikle ödemenin geçici olarak durdurulmasını talep ediyor olduklarını, yapılacak olan araştırma, inceleme, ilan ve hukuki süreç sonucunda müvekkili şirketin alacağına karşı aldığı ancak kaybettiği çekin durumunun netlik kazanacak olduğunu, 31/10/2025 keşide tarihli işbu çekin, kötü niyetli 3.gerçek veya tüzel kişi/kişilerce bankaya ibraz da edilmemiş olduğunu, çekin keşidecisi tarafından çekten cayma da yapılmadığından, muhatap bankanın, ibraz süresinden sonra da ödeme yapabilme ihtimali mevcut olduğunu, çekin kötü niyetli 3.kişiler tarafından muhatap bankaya ibrazının mümkün olduğunu, çekin görüntüsü ve ilgili çekin müvekkili şirket kayıtlarına girdiğine ilişkin çek bordro fişini işbu dava dilekçesinde ek olarak sunuyor olduklarını, iş bu çekin, çekte ciranta sıfatına sahip olan ... Yapı İnşaat İzolasyon Otomotiv Turizm Nakliyat İthalat İhracat San. Tic. Ltd. Şti.'den ciro yoluyla ticari ilişkiye istinaden müvekkili şirket tarafından teslim alınmış olduğunu, son ciranta ve çek hamili müvekkili şirket olmasına rağmen çekin, keşide tarihinde muhatap bankaya ibraz edilmek üzere bulunamamış olduğunu, müvekkili şirketin merkezi Zeytinburnu olduğundan işbu davanın mahkememizde ikame edilmiş olduğunu, müvekkilinin, hem 150.000 TL tutarındaki alacağını tahsil edebilmesi, hem de çekin kötü niyetli kişilerin eline geçmesi durumunda doğabilecek zararı önlemek amacıyla işbu davanın açılması zorunluluğu ortaya çıkmış olduğunu beyanla; davanın kabulü ile öncelikle iptali talep edilen çekin kötü niyetli üçüncü şahısların eline geçme risk ve ihtimaline karşı, ödemenin tedbiren durdurulmasına, keşidecisi ... ve hamili .... İnşaat San. ve Tic. A.Ş. olan ... Bankası A.Ş. .... Şubesi'ne ait 150.000,00 TL bedelli 31/10/2025 keşide tarihli ... numaralı çekin kaybolması sebebiyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava, 6102 sayılı TTK.nın 757 vd. maddeleri uyarınca açılmış zayi nedeniyle çek iptali davasıdır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 818/1-s. maddesi gereğince; iptal hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrasının poliçeye ait hükümler çek hakkında da uygulanacaktır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 757. maddesine göre; iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. Aynı kanunun devam eden maddelerinde neler yapılacağı hüküm altına alınmıştır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 651/2. maddesine göre; "Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir."
Çekin zayi olması nedeniyle iptal davasını, çekin zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan meşru hamil açabilir (Cebeci, Emine; Çekin Zıyaı ve İptali, Erzurum - 2014, s. 85).
Mahkememizin 12/11/2025 tarihli ara kararı ile "Davacı vekiline müvekkilinin ... Bankası A.Ş.1... Şubesi'ne ait TR... Iban numaralı hesaba tanımlı keşidecisi ... olan 31.10.2025 keşide tarihli ... çek seri nolu 150.000,00 TL bedelli çekin meşru ve son hamili olduğunu ispata elverişli bilgi, belge ve delillerini ibraz etmek üzere iş bu ara kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık kesin süre verilmesine, kesin süre içerisinde istenilen bilgi ve belgelerin ibraz edilmemesi halinde tekrar bu hususta delil bildirme hakkından vazgeçmiş sayılacağının ve dosyanın mevcut haliyle karara çıkartılacağının ihtarına" karar verildiği işbu ara kararın davacı vekiline 17/11/2025 tarihinde tebliğ edildiği, verilen kesin süre içerisinde davacı tarafça herhangi bir bilgi, belge ibraz edilmediği görülmüştür.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 651/2. maddesi uyarınca, iptal davasını bononun zayi olduğu veya ziyaın meydana geldiği zamanda bono üzerinde hak sahibi olan kimse açabilir. Aynı zamanda bonoda mündemiç hakkın sahibi de olmak gereklidir.
Dava dilekçesi ile zayi nedeniyle iptali talep edilen çekin meşru hamilinin davacı yan olduğunun tespiti mümkün değildir.
Bu doğrultuda davacı tarafın dava dilekçesinde belirttiği çek yönünden hak sahibi olduğunu ispata elverişli bilgi ve belgeleri ibraz edemediği, çek örneğinin dava dilekçesine ekli olduğu görülmüş ise de çekin hamiline yazılı olduğu, davacının çekin yetkili hamili olduğunu ispata elverişli delilin dosyaya sunulmadığı, bu nedenle mevcut haliyle zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkının bulunmadığı, Türk Ticaret Kanununun 757 ve izleyen maddeleri hükümlerine dayalı olarak zayi nedeniyle çek iptali talep edemeyeceği anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Yukarıda ayrıntıları açıklandığı üzere:
AÇILAN DAVANIN REDDİ İLE;
1-Alınması gereken harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
2-Davacı tarafça sarf edilen yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3-Davacı tarafça yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf yasa yolu açık olmak üzere davacının yokluğunda dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda karar verildi.12/12/2025