İSTANBUL
ASLİYE 2.TİCARET MAHKEMESİ
MENFİ TESPİT (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında görülen MENFİ TESPİT davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin Ticaret Borsasına herhangi bir kayıt yükümlülüğü bulunmadığından aidat, yıllık aidat, üyelik bedeli, gecikme cezası vb. herhangi bir borcunun olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 1/1. maddesi uyarınca mahkemelerin görevi kanunla düzenlenir ve göreve ilişkin kurallar kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınması zorunludur.
Bir davanın Ticaret Mahkemelerinde görülebilmesi için açılan davanın mutlak veya nispi ticari davalardan olması gerekmektedir. Mutlak ticari davalar 6102 sayılı TTK'nun 4. Maddesi uyarınca TTK'nda düzenlenmiş olan bütün hususlardan doğan davalar ile TTK'nun 4. Maddesinde belirtilen özel kanunlardaki davalardır.
Huzurdaki dava; Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde, 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde, Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta, borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde, bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde yer alan mutlak ticari dava değildir.
Nispi ticari davalar ise her iki tarafın tacir olduğu ve dava konusu uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olduğu davalardır.
İstanbul Ticaret Borsası Başkanlığı aleyhine açılacak tüm davalarda İdare mahkemeleri görevlidir (Emsal; Danıştay 8.Dairesinin ... E.... K. - Aynı Dairenin ... E....K. - aynı dairenin ...E. ... K. - aynı dairenin... E....K.). Bu nedenle davanın yargı yolu dava şartı yokluğundan reddine karar vermek gerekmiştir.
6100 sayılı HMK.nun "Görevsizlik Veya Yetkisizlik Kararı Üzerine Yapılacak İşlemler" başlıklı 20.maddesi ile aynı yasanın "Esastan Sonuçlanmayan Davada Yargılama Gideri" başlıklı 331.maddesi hükümleri adli yargı yerinde görülecek davalarda ve adli mahkemeler arasındaki görevsizlik kararlarında uygulanması mümkün kurallarıdır. Açıklanan maddede zaten"davaya bir başka mahkemede devam edilmesi" hali düzenlenmiştir. Oysa yargı yolu bakımından görevsizlik kararlarında, davaya başka bir mahkemede devam edilmesi söz konusu olmayıp, kendine has usul kuralları bulunan farklı yargı yerinde yeniden açılan bir dava söz konusudur ve bu dava adli yargı yerindeki davanın devamı niteliğinde değildir. Bu nedenle gönderme kararı verilmemiş, davacı davasını, yürürlükte bulunan kanuni düzenlemelere göre görevsiz yargı yerinde açmış ise "yargı yolu bakımından görevsizliğe" dair verilecek kararla birlikte; harç, masraf ve vekalet ücreti yönünden hüküm kurulması gerekmekle (Emsal; Yargıtay 4.Hukuk Dairesi'nin 26.06.2019 tarih ve ... E. ... K.) aşağıdaki hüküm kurulmuştur
Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
Açılan davada idari yargı mahkemelerinin görevli olması nedeniyle, davanın yargı yolu caiz olmadığından HMK.114/1-b ve 115/2 maddeleri gereğince usulden REDDİNE,
1-Alınması gerekli 732,00 TL karar ve ilam harcı peşin alındığından BU HUSUSTA DEĞERLENDİRMEYE YER OLMADIĞINA,
2-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin KENDİ ÜZERİNDE BIRAKILMASINA,
3-Davalı tarafın sarf ettiği yargılama gideri bulunmadığından BU HUSUSTA DEĞERLENDİRMEYE YER OLMADIĞINA,
4-Dava şartı arabuluculuk sürecinde Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin, davada haksız çıkan davacıdan alınarak 6183 sayılı Kanuna göre tahsili ile hazineye irat kaydına,
5-Taraflarca yatırılan avansın kullanılmayan kısmının, KARAR KESİNLEŞTİĞİNDE İLGİLİ TARAFA İADESİNE,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK.nun 345.maddesi gereğince, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 16.03.2026
KATİP - HAKİM -