BURSA
Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... ... Ulaşım Toplu Taşım İşletmeciliği Turizm San. ve Tic. A.Ş.’ye ait, davalı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile 15/07/2025 tarihinde ... ili, ... ilçesi, . Mahallesi adresinde seyir hâlindeyken müvekkiline ait ... plakalı araca çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini belirtmiştir. Kazanının oluşumunda ... plakalı araç sürücüsü ... %100 kusurlu olduğu, ... kayıtlarında bu durumun açıkça anlaşılmadığı, ancak söz konusu sürücünün 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 67/1-B maddesinde düzenlenen “yönetmelikte belirtilen şartlar dışında geriye dönmek veya geriye gitmenin yasak olduğu ve karayolunu kullananlar için tehlike veya engel yaratılmaması gerektiği” kuralını ihlal etmesi nedeniyle tam kusurlu olduğu ileri sürülmüştür. Kaza sonrasında müvekkiline ait araçta maddi hasar meydana geldiği, ayrıca aracın ikinci el rayiç değerinde düşüş (değer kaybı) oluştuğu; aracın tamir süresi boyunca kullanılamaması nedeniyle müvekkilinin araçtan mahrum kaldığı ve bu durumun mağduriyete yol açtığı ifade edilmiştir. Bu nedenlerle, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte şimdilik 100,00 TL ticari kazanç kaybı bedelinin (belirsiz alacak) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline; zararın tespiti amacıyla bilirkişi incelemesi yapılmasına; yargılama giderleri, bilirkişi ücreti ve vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
HUKUKİ DELİLLER:
... ... ve ... Vergi Dairesine yazılan müzekkerelere verilen cevaplar. Dosya, ... 14. Asliye Hukuk Mahkemesinin 25/12/2025 tarihli, 2025/... Esas, 2025/... Karar sayılı görevsizlik kararı ile mahkememize gönderilmiştir. Anılan mahkeme gerekçesinde davanın mutlak ticari dava niteliğinde olduğu belirtilmiştir.
Dava, trafik kazasından kaynaklı maddi tazminat istemine ilişkindir. Ticari davaların kapsamı 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesinde düzenlenmiş olup, Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin ticari işletmeyle ilgili bulunup bulunmadığına bakılmaksızın kanunen ticari sayılan davalardır. Nispi ticari davalar ise her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olan ve tarafların tacir olduğu uyuşmazlıklardır. Bu şartlar birlikte gerçekleşmedikçe, uyuşmazlığın ticari iş niteliğinde olması tek başına davayı ticari dava hâline getirmez.Bu açıklamalarla birlikte tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, eldeki davanın trafik kazasından kaynaklı kazanç kaybı istemine ilişkin olduğu, bu haliyle eldeki dava mutlak ticari dava niteliğinde olmadığı, bu durumda; yukarıda açıklanan hususlar gözönünde bulundurularak tarafların tacir olup olmadığı ve işin her iki tarafın ticari işletmesine ait olup olmadığı hususları araştırılarak sonucuna göre görevli mahkemenin tayin edilmesi gerekmektedir. Davalı ... Ulaşım Toplu Taşıma....A.Ş.'nin tüzel kişi taciri olduğu ihtilafsızdır. Ancak davalının ticaret sicilinde kaydının bulunmadığı anlaşılmıştır. Ayrıca ... Vergi Dairesi Müdürlüğünün 27/03/2026 tarihli yazısında, davalının kaza tarihinin de kapsadığı tarihi itibariyle basit usule tabi olarak faaliyetini sürdüğü bildirilmiştir. Bu itibarla davacının, kaza tarihi itibarıyla 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 177. maddesinde öngörülen hadleri aşmadığı, faaliyetinin esnaf sınırları içerisinde kaldığı ve bu nedenle 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu anlamında tacir sıfatını haiz olmadığı anlaşılmıştır.Bu haliyle davacı tacir olmadığından anlaşıldığından eldeki dava nispi ticari dava da değildir. Her ne kadar davacıya ait aracın kullanım amacı ticari ise de, bu husus davaya ticari dava niteliği kazandırmayacaktır. TTK'da ticari dava, “ticarî iş” esasına göre değil, “ticarî işletme” esasına göre belirlemiştir. Dolayısıyla bir davanın ticari dava olarak kabulü için yukarıda belirtildiği üzere davanın yada mutlak ticari dava niteliğini haiz olması olması yada her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan kaynaklanması gerekmektedir. Diğer bir ifadeyle kaza anında kullanılan aracın mahiyetine göre ticari davanın varlığının kabulüne olanak bulunmamaktadır. Yine taraflar arasında ticari bir ilişki bulunmaması ve davanın haksız fiile dayalı olarak açılması nedeniyle de uyuşmazlığın genel hükümler uyarınca Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp karara bağlanması gerekecektir.Nitekim, ... BAM 4. Hukuk Dairesi, ... 3. Asliye Ticaret ve ... 11. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belli edilmesi için gönderilen dosyada, "Somut olayda; davacının davalı firmaya bıraktığı aracın işlem görmeden serviste beklediğini, bu sebeple hem kira akdini yenilemek zorunda kaldığı için hemde bu süre içerisinde işlem görmediği için zararının oluştuğunu belirterek 21.600,00 TL alacak talebinde bulunduğu, davalının tacir olduğu, dava konusu aracın kamyon olduğu ve kiraya verildiğinin belirtildiği, aracın niteliğinin davayı ticari hale getirmeyeceği görevli mahkemenin mevcut durumda asliye hukuk mahkemesi olduğu anlaşılmış ve yargı yeri olarak belirlenmesi gerekmiştir." şeklindeki gerekçe ile ... 11. Asliye Hukuk Mahkemesini yargı yeri olarak belirlemiştir. ( ... BAM 4. HD. 22/03/2024 Tarih ve 2024/ esas, 2024/ karar sayılı ilamı)... BAM 37. HD. 04/07/2023 tarih ve 2022/ esas, 2023/ karar sayılı ilamı da:"Dosya kapsamına göre somut olayda davacı tüzel kişi tacir ise de davalı gerçek kişilerin tacir olduğuna dair dosyada delil bulunmadığı, aracın kullanım amacının ticari olması davayı mutlak ticari dava haline getirmeyeceği anlaşılmakla uyuşmazlığın genel hükümler uyarınca Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir. " şeklindedir. (Aynı yönde; ... Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesinin 19/12/2024 tarihli, 2024/ Esas, 2024/ Karar sayılı ilamı, ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin 2025/ Esas, 2025/ Karar sayılı ilamı ile ... Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesinin 01/02/2022 tarihli, 2022/ Esas, 2022/ Karar sayılı ilamı.)Yine, ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesince, dava konusu aracın kullanım amacının ticari nitelikte olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş; dosyanın gönderildiği ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesince ise davacının tacir olmadığı, aracın kullanım amacının ticari olmasının tek başına aracı ticari nitelikte kabul etmeye yeterli olmadığı gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı verilmiştir. Bunun üzerine oluşan görev uyuşmazlığının giderilmesi amacıyla dosyanın gönderildiği ... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin 07/02/2025 tarihli, 2024/ Esas, 2025/ Karar sayılı ilamında; davanın mutlak veya nispi ticari dava niteliğinde olmadığı, uyuşmazlığın genel hükümlere göre Asliye Hukuk Mahkemelerinde görülmesi gerektiği sonucuna varılarak ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi yargı yeri olarak belirlenmiştir.O halde, mahkememiz dava konusu uyuşmazlık bakımından görevsiz olup, görev kamu düzeni ile ilgili dava şartı olduğundan, iddia ve savunma olarak ileri sürülmese bile, yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen göz önünde bulundurulması gerektiğinden görevli ve yetkili mahkeme ... 14. Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşılmakla, davanın görev yönünden usulden reddine karar vermek gerekmiştir. Bununla birlikte, mahkememiz ile ... 14.Asliye Hukuk Mahkemesi arasında olumsuz görev uyuşmazlığı çıktığından yargı yerinin belirlenmesi ve merci tayini için dosyanın ... Bölge Adliye Mahkemesi 4./18 Hukuk Dairesine gönderilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-6100 sayılı HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddesi gereğince dava şartı noksanlığından davanın USULDEN REDDİNE, Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
2-Görevli mahkemenin ... 14. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ olduğunun TESPİTİNE,
3-Kararın, kesinleşmesi halinde olumsuz görev uyuşmazlığının giderilmesi için, HMK.nun 20. Maddesi gereğince dava dosyasının mercii tayini konusunda karar verilmesi bakımından resen ... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 4./18. HUKUK DAİRESİNE gönderilmesine,
4-Yargılama giderleri, harç, vekalet ücreti ve sair hususlarının görevli mahkemece değerlendirilmesine,
Dair, tarafların yokluğunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesinde ... açık olmak üzere dosya üzerinden karar verildi. 07/04/2026