İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi - E. 2025/681 - K. 2025/816

İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; müvekkili ... Sigorta A.Ş. Tarafından dava dışı sigortalı ...'a ait amonyum nitrat yükünün .../0 numaralı ve 18.01.2022 tarihli Emtia Nakliyat Sigorta Poliçesi tahtında sigortalandığını, yük'ün Derince Limanıdan Buchanan/Liberya'ya ... IMO numaralı... gemisi ile taşınması için sigortalı ile 1 No'lu davalı ... ... A.Ş. ... arasında taşıma sözleşmesi kurulduğunu ve ... tarafından taşımaya ilişkin olarak 02.02.2022 tarihli ve ... numaralı navlun faturası düzenlendiğini, 2 numaralı davalının geminin donatanı olduğunu ve taşımanın 26.01.2022 tarihli konşimento tahtında yapıldığını, gemi'nin sicildeki maliki 3 numaralı davalı .... ...” olduğunu, ... isimli şirket aynı zamanda gemi'nin işleteni olan 4 numaralı davalı ... ve Ticaret Ltd. Şti.'nin ... şirketi olduğunu, ... gemisine ait eguasis kaydı ve Türkçe tercümesi tahliye limanı Buchanan/Liberya'da gemi'nin 1 ve 2 numaralı ambarlarında bulunan yüklerin tahliye edildiğini, ancak, 3 numaralı ambardaki yük tahliye edilirken üstteki bigbagler alındıktan sonra, 3 numaralı ambara geminin yakıt takından fuel oil sızdığı ve bu sızıntı neticesinde ambarın alt sırasında kalan bigbaglerin fuel oil ile kirlendiğinin tespit edildiğini, meydana gelen hasarın tazmin edileceğinin taahhüdü olarak davalı, gemi'nin ... sigortacısı ... tarafından 23 Mart 2022 tarihli ve 350.000,00 USD bedelli teminat mektubu düzenlenerek yük ilgililerine ibraz edildiğini, Liberya'daki resmi kuruluşlar tarafından gerçekleştirilen incelemeler neticesinde 3 numaralı ambardaki 298 adet ... Yük'ün ambara sızan fuel oil ile kirlendiği/kontamine olduğu tespit edildiğini ve fuel oil ile birleşmesi neticesinde oldukça tehlikeli bir patlayıcı olan ... oluşturmuş olması nedeniyle hasarlı yük'ün Liberya'da tahliyesine dahi izin verilmediğini, bu çerçevede yükün, Liberya'dak alıcıya 298 ton eksik teslim edildiğini, yük'teki bu hasar/eksiklik nedeniyle de müvekkili sigortalı'ya poliçe uyarınca 329.737,00 USD sigorta tazminatı ödemesi yaptığını ve ödeme sonrasında sigortalı ekteki ibranameyi düzenlediğini, bu çerçevede, müvekkilinin TTK m.1472 hükmü uyarınca ödediği miktar nispetinde sigortalı'nın haklarına yasal olarak halef olduğunu, meydana gelen hasar nedeniyle; 1 numaralı davalı ... akdetmiş olduğu taşıma sözleşmesi uyarınca, ... gemisi ilgilileri 2,3,4 ve 5 numaralı davalılar fiili taşımayı gerçekleştiren taraflar olarak ve 6 numaralı davalı ... ise TIK 1478. maddesi uyarınca zararının tazmininin doğrudan sigortacıdan talep edilebileceği düzenlendiğinden ve bununla birlikte sigortalı'ya vermiş olduğu teminat mektubu uyarınca müvekkilinin davaya konu zararlarından müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, 5 numaralı davalı ...'a izafeten husumet ...'un ad ve hesabına işlem yapmakta olan ... Müşavirlik Limited Şirketi'ne yöneltildiğini, davalılar tarafından sunulmuş olan itirazların haksız ve mesnetsiz olması nedeniyle itirazların iptalinin talep edilmesi zarureti hasıl olduğunu, arabuluculuk görüşmelerinin anlaşma olmaksızın sonuçlanması neticesinde işbu dava yasal süresi içerisinde ikame edildiğini beyanla, fazlaya ilişkin tüm talep hakları saklı kalmak kaydı ile müvekkili şirketin uğramış olduğu zararların tespiti ile haklı davanın kabulünü, davalıların .... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... E. sayılı dosyasına sunduğu vaki haksız ve mesnetsiz itirazlarının iptali ile icra takibinin devamını, takip konusu alacağa, takip talebinde açıklandığı gibi, takip tarihinden işleyecek şekilde 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi uyarınca kamu bankalarınca uygulanan bir yıl vadeli mevduat hesabına uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanması taleplerinin kabulünü; takip konusu alacak olan 339.603,81 USD'nin tahsili amacıyla icra takibinin devamını, davalıların haksız itirazı nedeniyle %20'tan aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatı ödemeye mahkum edilmesini, yargılama masrafları ile ücret-i vekaletin davalı taraflara tahmiline, karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... IMO nolu... gemisinin mali mesuliyet sigortacısı olduğunu, North Standard'ın taraf olduğu sigorta sözleşmesi, "...'ın ... Kuralları" uyarınca İngiliz Hukukuna ve Londra'da tahkim yargılamasına tabi olduğundan iş bu davada Türk mahkemelerinin yetkisiz olduğunu, dava yabancılık unsuru taşısa bile usule ilişkin bütün konuların münhasıran lex fori'ye tabi olduğunu, Usul muamelelerinde lex fori'nin uygulanması ihtiyari değil bir zorunluluk olduğunu, dava konusu olay, müvekkili yurt dışında mukim yabancı bir sigorta şirketi olmasından ötürü yabancılık unsuru taşıdığını, müvekkili North Standard, donatanların mali sorumluluk sigortası işi ile iştigal ettiğini, bu kulüpler prim karşılığında donatanların ödemek zorunda kalacakları tazminatları sigorta ettiklerini, sigorta olayında sigortacının borcu risk ile yani donatanın 3. şahıslara tazminat ödemek zorunda kalması ve ödemesi ile gerçekleştiğini, borç sigortalıya, yani donatana karşı olduğunu, davacı yan ile donatan arasında bir ilişki bulunabilecek ise de buna karşılık ... Kulüp ile davacı arasında herhangi bir ilişki bulunmadığını, TTK m. 1478 hükmü emredici nitelikte bir hüküm olmadığından sigorta sözleşmesindeki "pay to be paid" kaydının geçerliliğinin kabulü ile davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle müvekkili lehine olacak şekilde reddi gerektiğini beyanla, uyuşmazlıkta İngiltere Mahkemelerinin yetkili olması sebebiyle davanın müvekkil ... yönünden yetkisizlik nedeniyle usulden reddini, aksi halde müvekkil ...'in pasif husumet yokluğu ve davacının talep hakkı olmaması nedeniyle davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini, talep etmiştir.

Emtia nakliyat sigorta poliçesiyle sigortalı bulunan yükün gemi ile taşındığı sırada hasarlanmasından dolayı sigortalıya ödenen hasar bedelinin davalılara rücu edilmesi için .... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... E. sayılı dosyası üzerinden davalılar ... A. Ş., ... IMO nolu... gemisi donatanı ve gemi maliki ...., ... ve Tic. Ltd. Şti ile geminin sorumluluk sigortacısı olan ...'e karşı başlatılan icra takibine itirazın iptali davasıdır.
Davalı ... vekili davaya cevap dilekçesinde milletlerarası tahkim ve yetki itirazında bulunmuş olup usule ilişkin bu itirazların öncelikle değerlendirilmesi gerektiğinden bu davalı ile ilgili davanın tefrikine karar verilerek eldeki esasa kaydı yapılmıştır.
...' izafeten acantesi sıfatıyla davanın yöneltildiği ... Müşavirlik Ltd. Şti. Kendisinin acente olmadığını ileri sürerek tebligatı iade etmiş olup, davacı taraf ...'in acente olduğunu belgelendirilemediğinden, davalıya istinabe yolu ile yurt dışı adresinde 22.07.2025 tarihinde tebligat yapılmıştır.
Davalı ... vekili süresinde sunduğu cevap dilekçesinde, sigorta sözleşmesi kuralları uyarınca davanın İngiliz Hukukuna ve Londra'da tahkim yargılamasına tabi olduğunu, bu nedenle tahkimde görülmesi gerektiğini, diğer yandan müvekkilinin İngiltere kurulu bir sigorta şirket olmasından dolayı MÖHUK m. 46 gereğince müvekkili aleyhine ...'de dava ikame edilemeyeceğinden Türk mahkemelerinin yetkisiz olduğunu ileri sürerek tahkim ve yetki itirazında bulunmuştur.
Sigorta poliçesi gemi donatanı ile sigorta şirketi arasında düzenlendiğinden sözleşmenin nispiliği ilkesi gereğince, sözleşmeye taraf olmayan davacıyı bağlamayacağından tahkim itirazının yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.
5718 sayılı MÖHUK 46. maddesinde; "Bir davada ileri sürülen alacak talebi sigorta sözleşmesinden kaynaklanıyor ise davaya bakmaya yetkili olan mahkemenin sigortacının esas iş yeri veya sigorta sözleşmesini yapan şubenin yada acentesinin ...'de bulunduğu yer mahkemesi" olduğu kabul edilmiştir.
Davalı ... merkezi Londra'da bulunan bir şirkettir. MÖHUK 46.maddesine göre, bu davalı bakımından mahkememizin yetkili hale gelmesi, sigorta poliçesinin ...'de bulunan bir şubesi ya da acentesi tarafından düzenlenmiş olması koşuluna bağlıdır. Davalı vekili tarafından dosyaya sunulan Kulüp sigorta poliçesi incelendiğinde; davalı ... dava konusu taşımada kullanılan geminin Klüp Sigortacısı olduğu ve poliçenin 30.11.2021 tarihinde Londra'da düzenlendiği görülmüştür. Bu itibarla, MÖHUK 46.maddesinde düzenlenen yetki düzenlemesine göre bu davalı hakkında açılan dava bakımından Londra mahkemelerinin yetkili olduğu sonucuna varıldığından, bu kanaat ışığında davalı vekilinin milletlerarası yetki itirazının kabulü ile Mahkememizin yetkisizliği nedeni ile davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,

1-Davalının milletlerarası yetki itirazının kabulü ile Mahkememizin yetkisizliği nedeni ile davanın USULDEN REDDİNE,

2-Dosyanın tefrik edilmesi aşamasında harç alınmadığından 615,40 TL başvurma, 615,40.-TL peşin harç olmak üzere toplam 1.230,8‬0 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

3-Davalı vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince tayin olunan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Dair, tarafların yokluğunda, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 31/12/2025