İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Tespit
Mahkememizde görülmekte olan Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirketin --------- adresinde faaliyet gösterdiğini ve 2003 yılından bu yana davalı şirketin -------- batisi olarak hizmet verdiğini, bayi sıfatıyla davalı şirkete 02/09/2009 tarihli 100.000 USD, 02/11/2019 tarihli 50.000 USD ve 15/10/2012 tarihli 100.000 USD olmak üzere toplam 250.000 USD tutarlı üç adet teminat mektubu verdiğini, davalı şirketin yükümlülüklerini gereği gibi yerine getirmemesi yüzünden müvekkilinin zarara uğradığını, -------- projesi için davalı tarafından müvekkiline gönderilen jeneratörlerin ayıplı olduğunu, bu nedenle --------- ödemede 54.000 USD kesinti yaptığını, bu kesinti dışında jeneratörler için 6.240 USD servis hizmeti verdiğini ve servis faturalarının da tahsil edilemediğini, ayıbın giderilmesi amacıyla davalının servis elamanı göndermeyi taahhüt ettiğini, bu taahhüdün yerine getirilmemesi sebebiyle müvekkili kendi servis elemanını 12 ay boyunca bu projede görevlendirdiğini ve bunun maliyetinin de 10.880 USD olduğunu, müvekkil şirketin siparişi olmadığı halde 2004 yılında deneme amaçlı gönderilen 10 adet jeneratörün gümrükten çekilemediğini ve gümrükte bırakma bedeli 2.850 USD'yi ödemek zorunda kaldığını, müvekkil şirketin siparişi üzerine davalı tarafından yapılan kabinin de ayıplı olduğunu, bu ayıbın giderilmesi bedeli 2.000 USD'nin davalı tarafından müvekkiline ödenmediğini, davalı ile %3 komisyon bedeli üzerinden anlaşıldığını, 2007 - 2008 - 2009 yıllarına ilişkin toplam 33.638 USD komisyon bedelinin davalı tarafça kabul edildiğini, ancak 2009 yılından 2013 yılı sonuna kadar ki dönemde komisyon bedeli ödenmediğini, ------- bazı jeneratör gruplarına servis hizmeti vermesine rağmen tahakkuk eden 6.500 USD'nin ödenmediği, müvekkili tarafından --------- ofisi üzerinden satın alınan -------- model jeneratörün -------- üretildiğini, ancak test raporlarında sadece --------- adresinin yer alması ve grubun etiketinde ---------- yazması nedeniyle --------- nezdinde soruşturma açıldığını ve bu soruşturma için 40.000 USD avukatlık masrafı ödendiğini, davalı şirketin müvekkiline 30/06/2014 tarihinde gönderdiği hesap dökümünde 233.362.78 USD cari hesap bakiye alacağının talep edildiğini, taraflar arasında 02/06/2011 tarihinde düzenlenen tutanak ile imza altına alınan 107.874 USD komisyon, servis ve garanti hizmet bedelinin davalı tarafça cari heasba işlenmediğini, bu zararların sonucu olarak davalı şirkete 25/08/2014 tarihli ihtarname ile 18/08/2014 tarih 158.000 USD bedelli faturayı elden tebliğ ettiğini, ancak faturaya itiraz edildiğini, davalı şirkete 82.215.78 USD tutarı ödemenin müvekkilince yapılmasına rağmen davalının müvekkiline ait teminat mektuplarını nakde çevrilmesini talep ettiğini ve tüm bu nedenlerle öncelikle taraflar arasındaki muarazanın men'ini, taraflar arasındaki alacak / borç durumunun belirsiz olması nedeniyle menfi tespit davası talebi gereğince de taraflar arasındaki alacak / borç durumunun tespiti ile müvekkilinin borçlu olmadığının tespitini, ihtiyati tedbir kararlarına konu üç adet teminat mektubunun iadesini, davalı tarafın kötü niyetli olması nedeniyle ---------- ücret tarifesi üzerinden HMK 329/1 ve 329/2 maddelerinin uygulanmasını ve yargılama giderleri ile avukatlık ücretlerinin davalı taraf üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının --------- Havalimanı projesine ilişkin öne sürdüğü iddiaların dayanağının bulunmadığını, jeneratör gruplarının üretiminden kaynaklı herhangi bir ayıp durumunun söz konusu olmadığını, 2012 yılında gerçekleşen sevkiyattan sonra davacının herhangi bir ayıp ihbarında bulunmadığını, ihbar süresi geçtikten sonra 25/08/2014 tarihli ihtarnameyle ileri sürülen ayıp iddiasının hem ayıp hem ihbar süresi hemde zaman aşımı bakımından redde mahkum olduğunu, bu nedenle 6.240 USD bedelinden müvekkilinin sorumlu bulunmadığını, müvekkil şirketin teknik eleman göndermeyi kabul etmesi gibi bir durumun söz konusu olmadığını, bu nedenle 10.880 USD talebininde yerinde bulunmadığını, davacının jeneratör gruplarının gümrüğe terkinden dolayı müvekkilinden 2.850 USD talepte bulunduğu, bu talebinde yerinde olmadığını, kaldı ki zaman aşımı süresi dışındaki bu talebin reddi gerektiğini, davacının 2.000 USD bedelli ayıp iddiasının da dayanaksız olduğunu, hangi sevkiyata konu olduğu dahi belirtilmeyen bu iddia için müvekkiline herhangi bir fatura da gönderilmediği, müvekkil ile davacı arasında davacının tek yetkili bayi olduğu veya yapılan satışlardan sürekli şekilde komisyon ödeneceğine ilişkin bir sözleşme olmadığını, %5 lik bir komisyon ödenmesine ise bir defaya mahsus olmak üzere ödendiğini, bu husus taraflarca imzalanan 14/05/2010 tarihli tutanakta da belirtildiğini, 6.500 USD' lik ilk servis bedeli talebinin de yerinde olmadığını müvekkil şirkete iletilen herhangi bir belge veya ayıp ihbarının bulunmadığını, davacının 40.000 USD lik avukatlık ücret talebinin dayanağının olmadığını, zira jeneratör grubunun test raporunun üretim yerini gösteremeyeceğini, üretim yerini menşei belgesinin göstereceğini, menşei belgesinde ise harhnagi bir aykırılık bulunmadığını, nitekim soruşturmanın kapanmasının da bir aykırılık olmadığının gösterdiğini, 18/08/2014 tarihli tutanakta belirtilen 107.874 USD'nin müvekkili şirketin cari hesabına işlenmesine ilişkin tutanağın davacı tarafından yazılan bir belge olduğunu, dayanağının bulunmadığını ve davacının müvekkili şirkete 232.316 USD borçlu olduğunu, e posta iletileriyle de kabul ettiğini ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava tacirler arası ticari ilişki sonrası davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine ilişkin menfi tespit ve teminat mektuplarının iadesine ilişkin eda davasıdır. Dosyanın safahatı incelendiğinde; Mahkememizden verilen 08/12/2021 tarih ve --------- Esas - --------- Karar sayılı kararı --------- sayılı ilamıyla bozularak mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapıldığı görülmüştür.Mahkememizden verilen 08/12/2021 tarih-------- Esas ----------- Karar sayılı kararı ile "Söz konusu 2011 mutabakatta yer alan 107.874,00 USD nin, 33.658,00 USD'lik bir kereye mahsus olan ciro primi, 55.000,00 USD'lik mal satışına istinaden ödeme, 19.216,00 USD'lik çeşitli adetlerde servis ve garanti bedellerinden ibaret olduğu İlk iki faturanın cari hesaba işlendiği ancak diğer servis ve garanti ödemelerine ilişkin işlerin yapıldığına ve hizmetlerine alındığına dair gerekli belgelerin davacı tarafından ibraz edilmediği anlaşıldığından bir başka deyişle 02/06/2011 tarihli mutabakata konu 107.874,00 USD nin 55.000 USD ve 33.658,00 USD olarak 30/05/2011 tarihinde davalı defterlerine işlediği 19.216,00 USD ye ilişkin belge sunulmadığı anlaşıldığından davacının talepleri yerinde görülmemiş dava tarihi itibari ile 233.362,78 USD borçlu olduğu ve bu haliyle teminat mektuplarının iadesini isteyemeyeceği" kararının verildiği, davacı vekili tarafından işbu kararın istinaf edildiği, ---------- sayılı ilamı ile "ilk derece mahkemesi hüküm ve gerekçesinde usul ve yasyaa aykırı bir yön bulunmadığı, istinaf nedenlerinin gerekçede karşılanmış olduğu, kamu düzenine aykırılık da mevcut olmadığı anlaşılmış olup, davacı yanın istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'u 353/1-b1 maddesi uyarınca esastan reddine" kararının verildiği, işbu kararın davacı tarafından temyiz edildiği, ---------sayılı ilamı ile "Her ne kadar İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesince 02.06.2011 tarihli tutanakta belirtilen 107.874,00 USD'den bakiye 19.216,00 USD'lik kısım bakımından, davacının üçüncü kişilere servis hizmeti verdiği ve garanti ödemesi yaptığına dair delil sunulmadığı gerekçesiyle davacının bu miktar yönünden talebi yerinde görülmemiş ise de davalı tarafça söz konusu tutanakta davalı şirket adına atılan imza inkâr edilmemiştir. Tutanak içeriğine bakıldığında da servis ve garanti hizmetleri karşılığında belge ibraz edilmesi şartının öngörülmediği anlaşılmaktadır. Bu durumda Mahkemece, 19.216,00 USD'lik kısım bakımından davacının talebinin kabulü ile sonucuna göre hüküm tesisi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir." kararı verilerek dosyanın mahkememize gönderildiği anlaşılmış olup tüm dosya kapsamına göre; usul ve yasaya uygun Yargıtay bozma ilamı da gözönüne alınarak 19.216,00 USD yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE KISMEN REDDİNE,
-Davacının davalıya 19.216,00 USD borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine,
2-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 2.905,01 TL harcın mahsubu ile fazladan alınan 15.193,69 TL'nin yatıran tarafa iadesine,
3-Davacı tarafından (yapılan yatırılan harçtan/harçlardan iadesine karar verilen kısım düşüldükten sonra kalan); 2.905,01 TL Harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan; 7.670,00 TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 7.670,00 TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 601,31 TL lik kısmının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise Davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan; 3.000,00 TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 2.764,81 TL'lik kısmının davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise Davalı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-13) göre hesaplanan 42.526,92 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre red edilen kısım üzerinden hesaplanan 79.988,00 TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8- Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay Temiyiz yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.08/04/2026