İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi - E. 2026/126 - K. 2026/165

İtirazın İptali

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının borçlulardan ... A.Ş.’nin donatanı ve diğer davalı ... Gemi İşlt. ve Tic. A.Ş.'nin işletmecisi olduğu ... IMO numaralı Türk Bayraklı ... gemisinde 17.01.2015 başlangıç tarihli hizmet akdi ile baş mühendis olarak çalışmaya başladığını, aylık net ücretinin 7.000,00 USD olduğunu, çalışma koşullarının elverişsizliği ve ücretlerin ödenmemesi nedeniyle haklı ve zorunlu olarak iş akdini 02.05.2015 tarihinde feshettiğini, bakiye 14.645,00 USD alacağının tüm girişimlere rağmen ödenmediğini, .... İcra Müdürlüğü 2015/... Esas numaralı dosyasında takip başlatıldığını, davalılardan sadece ... Gemi İşlt. ve Tic. A.Ş.'nin yetki itirazında bulunduğunu, takibe, fer’ilerine ve rehin hakkına yönelik itirazlarının bulunduğunu, gemi adamlarının hizmet ve iş akitlerinden doğan alacaklarının gemi alacaklısı hakkı veren alacaklardan olduğu beyanları ile itirazın iptali ile %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, alacağın fesih tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ve ödeme günündeki döviz kuruyla ödenmesine hükmedilmesi talep ve dava etmiştir.
Davalı ... gemisi donatanı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; iş sözleşmesinin işleten ... Gemi İşlt. ve Tic. A.Ş. ile akdedildiğini, geminin maliki olmakla beraber davanın işveren şirkete yöneltilmesi gerektiğini, davacının uyarıya rağmen iş bırakarak geminin seferini engellediğini, Deniz İş Kanunu 29. Maddeye göre işverenin uğradığı zararın telafisi için tazminat isteme hakkına sahip olduğunu, işlerine devam etmesi ihtar edilmesine rağmen iş başı yapmayan davacı için tutanak mevcut olduğunu, gemi adamına şahit imzası ile teslim edilen ihtarnamenin de delilleri arasında bulunduğunu, hem yasaya hem de sözleşmeye aykırı şekilde işlerini yapmamaları ve geminin seferini engellemeleri nedeniyle işverenin yaptığı tüm masrafların ve uğradığı zararların tazmini yoluna gidileceğinin ihtar olunduğu beyanları ile davanın reddini talep etmiştir.
.... İş Mahkemesi'nin 21/02/2017 tarih ... sayılı görevsizlik kararı ile davacı vekilinin talebi üzerine dosya mahkememize gönderilmiş ve mahkememizin ... Esasa kaydı yapılmıştır.
Mahkememizce verilen ... Esas ... Karar sayılı," Davanın KISMEN KABULÜ ile .... İcra Müdürlüğü'nün 2015/... Esas sayılı icra takip dosyasına yönelik itirazın KISMEN İPTALİNE, tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile takibin 14.645,00 USD asıl alacak bakımından DEVAMINA, asıl alacağa icra takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/A maddesi uyarınca USD faizi uygulanmasına, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE, Takdiren asıl alacağın %20 oranı üzerinden hesap edilen 8.482,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, TTK 1320/1-A ve 1321. Maddeleri uyarınca kabul edilen alacak ve ferileri ile sınırlı olmak üzere Türk bayraklı, ... IMO numaralı ... gemisi üzerine davacı lehine kanuni rehin hakkı tesis edilmesine, " dair kararın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Hukuk Dairesi'nin 19/01/2026 tarihli 2025/1286 Esas ve 2026/60 Karar sayılı "... Davalı hakkındaki iflas kararının kesinleşmiş olması halinde öncelikle iflas idaresine dava dilekçesi tebliğ edilip taraf teşkili sağlandıktan sonra İİK’nun 194/I maddesi gereğince iflasın açılması ile hukuk davaları 2.alacaklılar toplantısından 10 gün sonrasına kadar duracağından, davanın durmasına karar verilip, ikinci alacaklıların toplanmasından 10 gün sonra yargılamaya devam edilmesi gerektiğinden öncelikle davalı şirketin tasfiye halinde olup olmadığı araştırılıp ilgili dosya örnekleri dosya içine alındıktan sonra ikinci alacaklılar toplantısının yapılıp yapılmadığı belirlenip sonucuna göre işlem yapılması gerektiği yönündeki tespitle sonucu mahkemenin ikinci alacaklılar toplantısına ilişkin prosedürü tamamladıktan sonra yukarıda bahsi geçen icra müdürlüğünün yazısı gereği iflas eden şirketten talep edilen alacağın masaya kaydedildiği yönündeki savunmanın değerlendirilmemesi yerinde görülmemiştir. " gerekçeli ilamı ile kaldırılmış ve mahkememizin ... Esasa yeniden kaydı yapılmıştır.
Mahkememizde açılan işbu davanın Mahkememiz ... Esas sayılı dosyasından 05/03/2026 tarihli duruşma ara kararı ile tefrik edilerek açıldığı anlaşılmıştır.

davacının baş mühendis olarak çalıştığı döneme ilişkin ödenmeyen işçilik alacaklarının tahsili talebi ile başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup, uyuşmazlığın ise, icra dairesi yetkisine yönelik itirazın yerinde olup olmadığı, davalıların pasif husumet ehliyetlerinin bulunup bulunmadığı, davacının davaya konu gemide hizmet akdi ile çalışıp çalışmadığı ve buna göre varsa bakiye alacak miktarının tespiti hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.
.... İcra Müdürlüğü'nün 2015/... Esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde, davacı alacaklı tarafından davalı borçlular aleyhine 09/10/2015 tarihinde icra takibine başlandığı, ödeme emrinin davalı borçlulara tebliği üzerine davalı borçluların süresi içerisinde sundukları 22/10/2015 tarihli borca itiraz dilekçeleri ile takibin durduğu ve eldeki davanın da 04/04/2016 tarihinde İİK 67 maddesi gereğince yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Davalı ... gemisi donatanı ... AŞ hakkında ... ATM 'nin ... sayılı dosyasında verilen 19/1/2016 tarihli iflas kararının 20/01/2021 tarihinde kesinleştiği ve iflas işlemlerinin .... İcra Müdürlüğü'nün ... İflas sayılı dosyası üzerinden takip edildiği anlaşılmıştır. Davacı vekilince İflas Masasına kayıt başvurusunda bulunulduğu ve .... İcra Müdürlüğü'nün ... İflas sayılı dosyasında davacının kayıt başvurusunun kabul edilerek dava konusu alacak ile ilgili olarak ilk sıradan 81 kayıt numarası ile kaydının yapıldığı görülmüştür. Bunun üzerine mahkemece ikinci alacaklılar toplantısının icra edilmesi beklenilmiş olup, .... İcra Müdürlüğü nün 17/11/2021 tarihli yazısı ile ikinci alacaklılar toplantısının 22/10/2021 tarihinde icra edildiğinin bildirildiği anlaşılmakla, masa tarafından eldeki dava hakkında herhangi bir karar alınmadığı, davanın takip edildiği anlaşılmıştır. Ayrıca sıra cetveline kaydı yapılan miktarın dava değeri oranında olmadığı görülmüş ve uyuşmazlığa konu ... IMO numaralı ... isimli gemi üzerine kanuni rehin hakkı tesisi talebinin de bulunduğu anlaşıldığından, yargılamaya devam olunarak, talep hakkında hüküm kurmak gerekmiştir.
Davacı vekili tarafından dava konusu alacağa ilişkin olarak, davacı ile tefrik edilen dosya davalısı ... Gemi İşlt. ve Tic. A.Ş arasında imzalandığı anlaşılan iş akdi sunulmuş olup, bu iş sözleşmesine göre davacının baş mühendis olarak 7.000 USD maaş ile çalışmak üzere 17/01/2015 tarihinde gemiye katıldığı, dosyada bulunan ve tefrik edilen dosya davalısı ... Gemi İşlt. ve Tic. A.Ş tarafından düzenlendiği ve gemi kaptanı ... imzası ile gemi kaşesinin içerir Ayrılış Ordinosuna göre, gemiden 02/05/2015 tarihinde ayrıldığı anlaşılmıştır. Bununla birlikte davacı vekili tarafından ayrıca tefrik edilen dosya davalısı ... Gemi İşlt. ve Tic. A.Ş başlıklı ve ... gemisi kaptanı ... imzası ile gemi kaşesini içerir Hizmet Belgesi ne göre davacının, 18/01/2015 tarihinde ...Limanında gemiye katıldığı ve 02/05/2015 tarihinde ... Limanında gemiden ayrıldığı anlaşılmıştır.
Her ne kadar ... vekilince, davacının uyarıya rağmen işi bırakarak geminin seferini engellediğinden bahisle davacı gemi adamının imzasının içerir ihtarname gereği bu hususun sabit olduğu belirtilmiş ve bu nedenle Deniz İş Kanunu 29 maddesi gereğince zararlarının tazmini gerektiğine ilişkin savunma ileri sürülmüşse de, dosyaya buna ilişkin düzenlendiği belirtilen tutanak ve ihtarname sunulmamıştır. Dosyaya davacı vekilince sunulan ve yukarıda açıklanan iş sözleşmesi, ayrılış ordinosu ve hizmet belgesi ile dosyaya celp edilen SGK kayıtlarına göre davacının ... isimli gemide baş mühendis olarak 7.000 USD maaş ile toplam 3 ay 14 gün çalıştığı mahkemece kabul edilmiştir. Davacının talebi olan 14.645,00 USD iş sözleşmesinde belirlenen aylık 7.000 USD bedel dikkate alındığından 2 ay 3 günlük hizmete karşılık gelmektedir. Dava konusu alacağın ödediğine dair ispat yükü davalıda bulunmakla, davalı tarafından dosyaya ücretlerin ödendiğine dair ödeme belgesi mahiyetinde herhangi bir delil sunulmamıştır. Bu nedenle davacının işçilikten kaynaklanan talebi gibi 14.645,00 USD alacağının bulunduğu mahkemece kabul edilmiştir. Ancak davacının davalı işverenleri, icra takibi öncesinde temerrüde düşürdüğüne ilişkin dosyaya herhangi bir ihtarname sunulmadığından davacının icra takip tarihi öncesi döneme ait işlemiş faiz talebi mahkemece yerinde görülmemiştir. Bununla birlikte alacak likit ve belirlenebilir kabul edildiğinden İİK 67 maddesi gereği davacı lehine asıl alacağın %20 oranında icra inkar tazminatı ödenmesi gerektiği mahkemece kabul edilmiştir.

Dava konusu alacak TTK 1320/1-a maddesi gereğince gemi alacağı olarak düzenlenmiş olmakla, dava konusu alacak TTK 1321 maddesi gereği davacı lehine dava konusu ... gemisi üzerine kanuni rehin hakkı tanımaktadır. Açıklanan nedenlerle neticede davanın kısmen kabulü ile birlikte TTK 1320/1-a ve 1321 Maddeleri uyarınca kabul edilen alacak ve ferileri ile sınırlı olmak üzere Türk bayraklı, ... IMO numaralı ... gemisi üzerine davacı lehine kanuni rehin hakkı tesis edilmesine dair aşağıdaki hali ile karar vermek gerekmiştir.

1-Davanın KISMEN KABULÜ ile ... İcra Müdürlüğünün 2015/... Esas sayılı icra dosyasına yönelik itirazın kısmen iptaline, tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile takibin 14.645,00 USD asıl alacak bakımından devamına, asıl alacağa icra takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca USD faizi UYGULANMASINA,
-Takdiren asıl alacak üzerinden hesap edilen 8.482,00.TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
-TTK 1320/1-a ve 1321 maddelire uyarınca kabul edilen alacak ve ferileri ile sınırlı olmak üzere Türk Bayraklı ... IMO numaralı ... isimli gemi üzerine davacı lehine KANUNİ REHİN HAKKI TESİS EDİLMESİNE,

2-Karar harcı olan 2.830,13 TL'den peşin alınan 544,03 TL'nin mahsubu ile bakiye 2.286,10 TL harcın davalılardan tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA,

3-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan (bozma öncesi, 2.851,63.TL ve bozma sonrası 830,00.TL) 3.681,63.TL'nin davalılardan alınıp davacıya VERİLMESİNE,

4-Davalılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,

5-Davacı vekili için takdir edilen 44.906,15.TL vekalet ücretinin davalılardan alınıp davacıya VERİLMESİNE,

6-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/04/2026