KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas -...
KAYSERİ
GEREKÇELİ KARAR
Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
Mahkememize açılan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan yargılaması sonucunda;
YARGILAMA VE GEREKÇE:
Dava, TTK'nın 818. madde hükmü delaletiyle aynı yasanın 764. madde hükümleri uyarınca zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.
Davanın hasımsız olması nedeniyle deliller resen celp edilmiş ve bu deliller incelenmek suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.
Türkiye Halk Bankası A.Ş.'ye müzekkere yazılarak dava konusu çekin ibraz edilip edilmediğinin bildirilmesi istenilmiş, gelen yazı cevabı ile, dava konusu çekin ... Yatırım Bankası A.Ş.'ye ibraz edildiğinin bildirildiği görülmüştür.
Mahkememizce dava konusu Halk Bankası A.Ş. İstanbul - Perpa Şubesine ait, keşidecisi ... VKN'li ... Grup... Ltd. Şti. olan, ... seri numaralı, 31/07/2025 keşide tarihli, 170.000,00 TL bedelli çeki bankaya ibraz ettiği bildirilen ve dolayısıyla çek aslını elinde bulundurduğu anlaşılan "..." T.C. Kimlik numaralı ...'e karşı TTK'nun 758. maddesi gereğince iade (istirdat) davası açması ve açmış olduğu dava ve mahkeme numarasını bildirmesi için 1 haftalık kesin süre verilmesine rağmen mahkememize herhangi bir bildirimde bulunulmadığı görülmüştür
Yine davacı tarafça dava konusu edilen Halk Bankası A.Ş. Tokat - Zile Şubesine ait, keşidecisi ... TCKN'li ... olan, ... seri numaralı, 30/07/2025 keşide tarihli, 87.500,00 TL bedelli çeki icra takibine koyduğu tespit edilen ve dolayısıyla çek aslını elinde bulundurduğu anlaşılan "..." vergi kimlik numaralı ... Anonim Şirketi'ne karşı TTK'nın 758. maddesi gereğince iade (istirdat) davası açması ve açmış olduğu dava ve mahkeme numarasını bildirmesi için 1 haftalık kesin süre verilmesine rağmen davacı tarafça mahkememize herhangi bir bildirimde bulunulmadığı görülmüştür.
Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibine iptal kararı alarak hakkını senetsiz olarak ileri sürme ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir.
TTK'nın 818/1-s maddesi yollaması ile çekler hakkında da uygulanacak olan TTK'nın 763. Maddesinde; " Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır," hükmüne yer verilmiştir.
Yargıtay içtihatlarına göre "Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına, açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır. (Yargıtay 11. HD 2017/1464 E., 2018/7019 K.; 2018/1083 E., 2019/2952 K.; 2016/13390 E., 2018/5022 K. Sayılı kararları ve aynı mahiyette pek çok kararı)
TTK'nın 759. maddesi uyarınca, iptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zayi olduğunu inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak, çekin bir suretini ibraz etmek yahut da çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.
Somut olayda istidat davası açılmayan çekler ile ilgili mahkememizce davanın reddine ilişkin aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
1-Davanın REDDİNE,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gerekli 732,00 TL ilam harcından, tahsil edilen 615,40 TL peşin harcın mahsubuna, bakiye 116,60 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafın yaptığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
Dair, gerekçeli kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten itibaren iki haftalık süre içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 08/01/2026