6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (İstirdat)

DAVA VE İSTEM:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı arasında Finansal Kurumlar Birliği'nin ... tarihli, ... yevmiye numaralı, ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi kapsamında, "1 Adet 2022 Model, ... Şasi Numaralı, ... Körük Ve Somun Montaj Makinesi"nin finansal kiralama yoluyla davalı şirkete teslim edildiğini, davalı kiracı tarafından, taraflar arasında akdedilen finansal kiralama sözleşmesi uyarınca vadesi gelen kira borçları ödenmediğinden, müvekkili şirket tarafından kiracı şirkete ... 48.Noterliği'nin...tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin gönderilerek, finansal kiralama sözleşmesi gereğince vadesi gelen ve ödenmeyen borçlarının 60 gün içerisinde ödenmesi, aksi halde taraflar arasında akdedilen finansal kiralama sözleşmesinin feshedileceği, vadesi gelmemiş borçların muaccel hale dönüşeceği, sözleşme konusu kiralananların 3 gün içerisinde müvekkili şirkete iade ile teslim edilmesi gerektiğin, teslim edilmemesi halinde yasal yollara müracaat edileceğinin ihtar edildiğini, ancak söz konusu borçların ödenmediğini ve kiralananın da teslim edilmediğini, bu nedenle finansal kiralama sözleşmesinin münfesih olduğunu, akabinde taraflarınca ihtiyati tedbir talebinde bulunulması üzerine, ... 9.Asiye Ticaret Mahkemesi'nin...değişik iş sayılı dosyasından ihtiyati tedbir kararı verildiğini belirterek; tüm bu nedenlerle finansal kiralama sözleşmelerinin feshinin tespitine, finansal kiralamaya konu makinalar ve ekipmanları üzerinde davalı kiracının haksız ve niyetli zilyetliğine son verilmesine, mülkiyeti müvekkili şirkete ait olan malların teslim alındığı şekilde iadesine, ihtiyati tedbir kararının karar kesinleşinceye kadar devamına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalıya tebligat yasası hükümlerine uygun şekilde dava dilekçesi ve duruşma günü bildirildiği halde; davalı yan cevap dilekçesi sunmamış ve bu nedenle de münkir kabul edilmiştir.

Dosyada delil olarak; dava dilekçesi ve ekleri, akdedilen sözleşme, praforma fatura, ihtarname ve tebliğ şerhi, eksper raporu, cari hesap kayıtları ve muavin defterleri, ... 9.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.iş sayılı dosya Uyap mündericatı ve tüm dosya kapsamı...

Dava; Taraflar arasında akdedilen Finansal Kiralama Sözleşmesine konu malın davacıya iadesi istemine ilişkindir.
Mahkememiz dosyası öncelikle, 1.707,75 TL peşin harç yatırılmak suretiyle 100.000,00 TL harca esas değer üzerinden ikame edilmiş ve mahkememizin 13/01/2026 tarihli tensip tutanağı ile davacı vekiline, dava ve finansal kiralama sözleşmelerine konu malların dava tarihi itibariyle rayiç değerlerini gösterir eksper raporunu sunması ve var ise eksik harcı tamamlaması bakımından iki haftalık süre verilmesine karar verilmiş, davacı vekili tarafından 20/01/2026 tarihli dilekçesi ekinde iade talebine konu makinenin güncel değerinin 1.500.000,00 TL olduğunu gösterir eksper raporu mahkememiz dosyasına sunulmuş ve aynı tarihte 23.908,50 TL tamamlama harcının ikmal edildiği anlaşılmıştır.
Finansal kiralama, taşınır ya da taşınmaz bir yatırım malının, süresi, kira bedelleri ve koşulları belirlenmiş bir sözleşme kapsamında, kiralayan tarafından satın alınarak kiracıya (yatırımcı) kullanım hakkının verilmesini kapsayan orta ve uzun vadeli bir finansman yöntemi biçimidir. Yatırım malının mülkiyeti, sözleşme süresi boyunca kiralayanda bulunmakla birlikte, sözleşme sona erdiğinde kiracıya devredilebileceği gibi tarafların anlaşması halinde malın mülkiyetinin kullanıcıya geçmesine de karar verilebilir.
Finansal kiralama sözleşmesi, sözleşme taraflarına tam borç yükleyen bir sözleşmedir. Bu kapsamda Türk Borçlar Kanunu'nun 123. ve Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman Ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu'nun 31. maddeleri birlikte değerlendirilerek, kiralayanın finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya ihtarname çekerek ifa için otuz günlük süre vermesi gerekir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Aynı zamanda bir yıl içinde kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödemeyen kiracılarla yapılan finansal kiralama sözleşmesi kiralayan tarafından derhal feshedilebilir.
Mahkememizce Finansal Kurumlar Birliği nezdinde ... tarihli, ... yevmiye numaralı, ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesinin ile ekleri, proforma fatura,, teslim ve kabul belgesi, taahhütname, eksper raporu, cari hesap kayıtları, muavin defterler, ... 48.Noterliği'nin... tarihli ve ... yevmiye ihtarnamesi ve tebliğ şerhi evraklar dosyamız arasına alınmıştır.
Somut olayda hukuki ihtilaf, 6361 sayılı yasanın 31. maddesi koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmıştır.
Dosyada mübrez bulunan davacı tarafından davalı şirkete ... 48.Noterliği'nin...tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ödemelerin 60 gün içerisinde yapılması; ödenmemesi durumunda sözleşmenin feshedileceği; feshedilmesi durumunda 60 günlük süreyi takip eden 3 gün içerisinde malların iadesi ve muaccel hale gelen borcun işleyecek temerrüt faizi ile birlikte şirketlerine ödenmesinin ihtar edildiği, söz konusu ihtarın davalıya 21/07/2025 tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
Finansal kiralama konusu mal, 6361 sayılı kanunun 12. ve 23. maddeleri (3226 sayılı kanunun 17. maddesi) gereğince kiralayan şirketin mülkiyetindedir. 6361 sayılı Kanun 24/1. maddesi (mülga 3226 sayılı Kanun 13. maddesi) hükmü gereğince de kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır. 6361 sayılı kanun 30. maddesi sözleşmenin sona ermesi, 31. maddesi sözleşmenin ihlali (finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşme), 32. maddesinde de sözleşmenin feshinin sonuçları düzenlenmiş; (mülga 3226 sayılı yasanın 21. maddesine göre, sözleşme süresinin dolması, 22. maddesine göre sözleşmenin diğer sebeplerle sona ermesi ve 23. maddesi hükmüne göre de sözleşmenin ihlali hallerinde aynı yasanın 24. ve 25. maddesi gereğince) ve 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesinde de sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde (ve yine 30/2. maddede öngörülen “kiracının tasfiye sürecine girmesi gibi” hallere ilişkin olarak sözleşmenin kiracı tarafından feshi halinde de), kiracı finansal kiralama konusu mal yahut malları kiralayana geri vermek ve teslim etmekle yükümlü olduğu durumlar kabul edilmiştir.
Yapılan tüm bu açıklamalar uyarınca Mahkememizce tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Taraflar arasında Finansal Kurumlar Birliği'nin ... tarihli, ... yevmiye numaralı, ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesinin akdedildiği, sözleşme uyarınca dava konusu malın sözleşme süresi boyunca kullanım amacı ile davalıya verildiği, davalı tarafından kira bedellerinin ödenmemesi üzerine davacının davalıya ihtarname gönderdiği, söz konusu ihtarnamede davalı/kiracının, kendisine verilen 60 günlük süre sona ermesine rağmen, ihtarname ile kendisine tebliğ edilen ödeme tablosu dahilinde kira borçlarını ödemediği, bu nedenle davalıya tebliğ edilen ihtarname ile 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu ve taraflar arasındaki sözleşmenin davacıya verdiği haklar kullanılarak davacı tarafından finansal kiralama sözleşmesinin haklı olarak feshedildiği, ancak davalının, sözleşmenin feshinin yasal sonucu olan ve ihtarname ile kendisinden talep olunan finansal kiralamaya konu malları verilen süre içerisinde davacı şirkete iade etmediği, davalı şirketçe ayrıca kira bedelinin ödendiğine ilişkin olarak yargılamada herhangi bir delilin sunulmadığı, 6361 sayılı Kanun'un 23/1. maddesi uyarınca finansal kiralama konusu malın mülkiyetinin kiralayana ait olduğu ve yine 6361 sayılı Kanun'un 33/1. maddesi hükmüne nazaran da sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde kiracının malı iade ile yükümlü olduğu, bu haliyle yapılan değerlendirmede de davalının, finansal kiralama bedelini ödediğini veya ödememesi gerektiğini ve yahut bedelin istenebilir olmadığını, Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi ve HMK'nın 200. ve devamı maddeleri hükümleri uyarınca yasal delillerle ispatlayamadığı anlaşıldığından, davalının sözleşme hükümlerine göre malın aynen iadesi ile yükümlü olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılarak davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

1-Davanın KABULÜNE,
Davaya konu Finansal Kurumlar Birliği nezdinde ... tarih ve ... tescil numarası ile tescil edilen ... tarih ve ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesinin davacı tarafça haklı nedene dayalı olarak feshedildiğinin TESPİTİNE,

2-Dava konusu;
"1 Adet 2022 Model ... Şasi Numaralı ... Körük Ve Somun Montaj Makinesi
"emtianın davalıdan alınarak davacıya TESLİMİNE,
3-... 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06.01.2026 tarih ve ... D. İş Esas, ... D. İş Karar sayılı ihtiyati tedbir kararının hüküm kesinleşinceye kadar devamına,

4-Aynen ifada fiili imkansızlık olması halinde İİK 24. maddesinin İcra Müdürlüğünce resen dikkate alınmasına,
Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 102.465,00 TL karar ve ilam harcının peşin alınan 1.707,75 TL harç ile tamamlama harcı 23.908,50 TL olmak üzere toplam 25.616,25 TL harçtan mahsubu ile bakiye eksik kalan 76.848,75 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 25.616,25 TL harcın davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
Davacı tarafından yapılan 732,00 TL başvurma harcı ve 595,00 TL posta masrafı olmak üzere toplam 1.327,00 TL yargılama giderinin, davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve takdir edilen 228.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
6100 sayılı HMK'nun 333.maddesi uyarınca hüküm kesinleştikten sonra artan gider avansının yatırına iadesine,
HMK Yönetmeliğinin 58/1. Maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın ve hükmün taraflara tebliğe çıkartılmasına,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda verilen kararda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.13.04.2026