Finansal Kiralamaya Konu Ekipmanın Değişimi ile Maddi Tazminat - (Terditli)İstirdat

Mahkememizde görülmekte olan finansal kiralamaya konu ekipmanın değişimi ile maddi tazminat - (terditli)istirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirket ile ... Şirketi arasında 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring Ve Finansman Şirketleri Kanunu çerçevesinde, ... tarihli ve ... sözleşme numaralı bir finansal kiralama sözleşmesi akdedildiğini, bu sözleşme kapsamında, davalı şirketin 31.07.2024 tarihli proforma faturasında yer alan, 1 adet, ... plakalı, Dieci marka, 2024 model, ... tipli, ... şasi numaralı, ... motor numaralı teleskopik yükleyici niteliğindeki ekipmanın, sıfır olarak davalı şirketten satın alınarak söz konusu aracı edindiğini, sözleşme konusu teleskopik yükleyicinin garanti kapsamında olmasına rağmen, devamlı olarak aynı arızaları tekrarladığını ve bu arızanın kronik bir sorun olduğunun yetkili servisçe de taraflarına sözlü ve yazılı olarak iletildiğini, kronik arızanın giderilememiş olması, gerekli parçaların müvekkili şirkete ulaştırılamamış veya ulaştırılsa dahi makineye ait ek parçaların eksik olarak teslim edilmiş olması sebebiyle müvekkili şirketin ağır maddi kayıplar yaşadığını, diğer taraftan makineye ait bazı parçaların da eksik teslim edildiğini, müvekkili şirketin, davalı şirket ile bugüne kadar yapılan sözlü ve yazılı başvurulara rağmen, arıza sorununun çözüme kavuşturulamadığını, bu hususta davalı şirkete ihtarname gönderilerek, satın alınmış olan ekipmanın ayıplı mal kapsamında değerlendirilmesi ve iadesi veya ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesinin talep edildiğini, ancak davalı şirketten herhangi bir olumlu ya da olumsuz dönüş yapılmadığını, bu hususta taraflarınca arabuluculuğa başvurulduğunu ve fakat anlaşma sağlanamadığını, tüm bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, asli talep olarak davalı şirket tarafından müvekkili şirkete teslim edilen 1 adet, ... plakalı, ... marka, 2024 model, ... tipli, ... şasi numaralı, ... motor numaralı teleskopik yükleyici niteliğindeki ekipmanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini ve ayıplı mal nedeniyle uğranılan zararlardan şimdilik 1.000,00 TL'nin, temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı taraftan tahsilini; misliyle değişim talebinin kabul görmemesi halinde, terditli olarak ise sözleşmeden dönülerek ekipman için ödenen ve ödenecek toplam 171.315,97-EUR'un temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalı taraftan tahsilini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; müvekkili şirketin adresinin Ataşehir/İstanbul'da bulunduğunu, genel yetki kuralı gereği... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunu, davacı tarafın ileri sürdüğü iddiaların soyut ve afaki olduğunu, bu anlamda somutlaştırma yükünün yerine getirilmemiş olduğunu, dava konusu iş makinesinde herhangi bir ayıp bulunmadığını, kullanıcı hatasından kaynaklı arızaların müvekkili şirkete izafe edilmesinin mümkün olmadığını ve bu anlamda müvekkili şirketin de sorumluluğunun doğamayacağını, müvekkili şirketin yetkili servisince ayıbın kabul edildiğine ilişkin iddiaların gerçeği yansıtmamakta olduğunu, davacı tarafça sunulan servis formlarının dahi, davacı tarafın kendi iddiasını çürütmekte olduğunu, dava konusu iş makinesinde herhangi bir ayıp bulunmamakta olduğunu, davacı tarafın, iddia etmiş olduğu ayıbın yarar ve hasarın alıcıya geçmesinden önce mevcut olduğu, ayıba ilişkin gözden geçirme ve bildirim sürelerine uygun davrandığını ispatlayamadığını, süresi içerisinde ayıp bildirimi yapılmadığından, ayıptan doğan hakların kullanılmasının mümkün olmadığını, davacı tarafça makinenin ihtirazi kayıt sürülmeksizin teslim alınarak kabul edildiğini, servis formlarında malın faal olarak müşteriye teslim edildiği bilgisinin yer aldığını, tüm bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla öncelikle yetkisizlik kararı verilerek dosyanın, İstanbul Nöbetçi ... Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesini ve yapılacak yargılama sonunda davanın reddini talep etmiştir.
Dava, davacı şirket tarafından, ... Şirketi ile aralarındaki finansal kiralama sözleşmelerine binaen davalı şirketten teslim alınan malın ayıplı olduğundan bahisle öncelikle, malın ayıpsız bir benzeri ile değişimi ve uğranılan zararların tahsili; bu talebin kabul görmemesi halinde ise terditli olarak ekipman için ödenen ve ödenecek meblağın tahsili istemine ilişkin bulunmaktadır.
Davacı tarafça dava açılması üzerine, davalı vekili tarafından süresi içinde dosyaya sunulan cevap dilekçesi ile yetki ilk itirazında bulundukları, açılan dava ile ilgili olarak ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunun bildirildiği anlaşılmıştır.
6100 Sayılı HMK'nun 138/1. maddesi; "Mahkeme, öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verir; gerektiği takdirde kararını vermeden önce, bu konuda tarafları ön inceleme duruşmasında dinleyebilir." hükmünü içermektedir. Bu nedenle, açılan dava üzerine davalı vekili tarafından, süresi içinde dosyaya sunulan cevap dilekçesi ile yetki ilk itirazında bulunulduğundan 6100 sayılı HMK'nun 138/1. maddesi gereğince, yetki itirazı ile ilgili olarak değerlendirme yapılmıştır.

Dava dilekçesi ve diğer belgelerin incelenmesinden davalı ... Şirketinin yerleşim yerinin, "..." olduğu, bu anlamda davalı yerleşim yerinin Mahkememiz yetki alanında bulunmadığı anlaşılmıştır.
6100 Sayılı HMK'nun 6/1. maddesi gereğince, genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.
6100 Sayılı HMK'nun 6/1. maddesi kapsamında yapılan değerlendirmeye göre, davalı şirketin, dava açıldığı tarihteki yerleşim yerinin... olması nedeniyle bu davalı yönünden yetkili mahkememin İstanbul Anadolu Adliyesi Mahkemeleri olduğu açıktır. Dosya kapsamına sunulan ve davacı şirket ile dava dışı ... A. Ş. arasında düzenlenmiş finansal kiralama sözleşmesinin 58. maddesi ile, kiralayan, kiracı ve kefiller arasında çıkacak ihtilaflarda İstanbul(Çağlayan) Mahkemelerinin yetkili olacağı kararlaştırılmış ise de, davalı şirket söz konusu finansal kiralama sözleşmesinin tarafı olmadığından, sözleşmedeki yetki şartı, davalı şirket yönünden bağlayıcı nitelikte bulunmamaktadır.
Buna göre, eldeki davada genel yetkili olarak İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle Mahkememizin açılan davada yetkili olmadığı, İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğu sonucuna varılarak aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

1-Açılan dava ile ilgili olarak Mahkememizin yetkili olmadığı anlaşıldığından, davanın yetki yönünden USULDEN REDDİNE,

2-Karar kesinleştiğinde ve süresi içerisinde talep halinde dosyanın yetkili İstanbul Anadolu Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine,

3-HMK'nın 331. maddesi uyarınca harç, yargılama gideri ve vekalet ücretinin yetkili mahkemece değerlendirilmesine, davaya başka bir mahkemede devam edilmediği takdirde, talep üzerine harç, yargılama gideri ve vekalet ücreti konusunda mahkememizce karar oluşturulmasına,

4-HMK'nın 20. maddesi gereğince, karar tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde yetkili mahkemeye gönderilmesi talebinde bulunulmaması halinde, davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin ihtarına,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 09/01/2026