İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; 2007/... Soruşturma, 2008/... iddianame, 2008/... esas sayılı ... Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen iddianameye göre 09/07/2007 tarihinde ... ile birlikte ölen ... Ortaköy'de bira içtikten sonra saat 23: 30 sularında ...'in kullandığı araçla oradan ayrılarak E-5 karayolu üzerinde iken olay yerine geldiklerinde hız kurallarına ve tedbirli araç kullanma gereklerine uymaması, alkollü (149 promil alkollü olduğu tespit edilmiştir) araç kullanması sonucu önce yolun sağında bulunan ...'ın idaresindeki belediyenin temizlik aracına çarptığını, kontrolü kaybettikten sonra sol şeritte ...'nun otomobiline çarptıktan sonra takla atarak diğer şeritlere savrulduğunu ve ...'nin kullandığı araca çarptığını, meydana gelen kazada ...'ın büyük damar ve iç organ yırtılmasına bağlı olarak hayatını kaybettiğinı, şüphelinin anlatılan olayda sonucu istememesine rağmen alkollü biçimde araç kullanarak beyanlarda ileri sürülen başka bir araçla (... marka) karayolunda yarışması şeklinde meydana geldiği durumu da değerlendirildiğinde kendisinde bilinçli taksir halinin mevcut olduğunu böylece ...'nın atılı suçu işlediği açıklandığını, trafik kazası neticesinde ... hakkında .... Asliye Ceza Mahkemesi tarafından yargılama yapıldığını, dosyada alınan bilirkişi raporuna göre %100 kusurlu bulunduğunu ve 2 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına hükmedildiğini, taraflarınca 13/04/2021 tarihinde işbu uyuşmazlık hakkında davalı ... Sigorta'ya başvuru yapıldığını, bir sonuç alınamadığını, arabuluculuğa başvurulduğunu, arabuluculuk görüşmesi anlaşamama şeklinde sonuçlandığını, işbu kaza neticesinde müvekkili ... kontrolündeki "..." Plaka Numaralı ... (2000) marka ve modelde olan araç maddi zarara uğradığını, aracın hasar gören ve kullanılmaz hale gelen parçaları değiştirildiğini, müvekkili tarafından araçtaki parça değişim ve bakım işlemlerine ek olarak kaportadaki hasarlar nedeniyle yapılan onarım, boya ve bunlardan kaynaklı işçilik ücretleri de dahil olmak üzere yaklaşık 6500 TL masraf yapıldığını, araçta oluşan hasar aracın 2. el piyasalarında satışını da zorlaştırdığını, kazaya maruz kalan araçta maddi değer kaybı oluştuğunu, müvekkili ... kazanın gerçekleştiği tarihte 11 yaşında bir çocuk olduğunu, kaza neticesinde yüzünden yaralandığını, yüzündeki yaranın tedavisi için ...'nin yüzüne dikiş atıldığını, bu durum neticesinde ise ...'nin yüzünde kalıcı ve belirgin sabit bir iz oluştuğunu, müvekkili küçük yaşına rağmen iç dünyasında çok derin bir ızdırap ve keder çektiğini, müvekkili ... yaşı ilerlediğinde ise polislik veya askerlik mesleğini icra etmek üzere çeşitli başvurularda bulunmak istediğini, ancak bu sefer de kaza neticesinde yüzünde oluşan belirgin ve kalıcı iz yine karşısına çıktığını, müvekkili manevi zarara uğradığını, müvekkili ...'nin aracında meydana gelen hasarların onarılması için yapmış olduğu masraflar, araç ikame bedeli, aracında oluşan değer kaybı gibi zararlardan, müvekkili ...'nin geçirmiş olduğu kaza sebebiyle uğramış olduğu yol masrafı, tedavi ücreti ve yaralanmayla ilgili diğer maddi zararlardan, denkleştirici adalet prensiplerine göre uyarlanarak yapılacak olan bilirkişi incelemesi ile hesaplanması sonucu alacak miktarı kesinleştikten sonra artırılmak üzere şimdilik 1.000 TL' sinin olayın gerçekleştiği tarih olan 09/07/2007 tarihinden itibaren işleyecek olan mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek (sigorta şirketi için poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) davacılar ... ve ...'ye verilmesine, manevi zararlarına karşılık 20.000 TL manevi tazminatın olayın gerçekleştiği tarih olan 09/07/2007 tarihinden itibaren işleyecek olan mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalı ... 'dan tahsil edilerek davacı ...'ye verilmesine ve yargılama giderleri ve vekalet ücretinin müştereken ve müteselsilen davalı taraflar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
... Sigorta Anonim Şirketi vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; Trafik kazalarından kaynaklanan tazminatlar için, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanun’un (KTK) 97. Maddesinde 26.4.2016 tarihinde yapılan değişiklikle, zarar görenlerin dava açmadan önce ilgili sigorta şirketine söz konusu zararla ilgili başvuru yapması gerektiğini, bu başvuru mahkemelerce dava şartı olarak değerlendirilerek, başvuru yapılmadan açılan tazminat davaları “dava şartı yokluğu” nedeniyle usulden reddedilmesi gerektiğini, zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerektiğini, davacı tarafça, yazılı başvuru şartı yerine getirilmediğinden davanın reddini talep ettiklerini, somut davada davalılar arasında zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olan müvekkili sigorta şirketi de bulunduğunu, Sigorta hukuku 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 6. kitabında 1401 vd. maddelerinde, zorunlu sorumluluk sigortası ise 1483 vd. maddelerinde düzenlendiğini, davacı tarafça sigorta şirketine karşı zorunlu arabuluculuk şartı yerine getirilmediğinden davanın usulden reddine karar verilmesini talep ettiklerini, zamanaşımı süresi dolduğunu, başvuru, zamanaşımı süresinin dolduğu tarihten sonra yapıldığından zamanaşımı def`i gereğince başvurunun reddine karar verilmesini talep ettiklerini, davacı tarafça zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunmaması sebebiyle, taraflarınca işbu ihbar dilekçesi ile hasardan haberdar olunduğunu, teminatları poliçenin ön yüzünde kayıtlı olup sorumlulukları genel ve özel şartlar dahilinde poliçede yazılı limit ile sınırlı olduğunu, zamanaşımı Yönünden reddini, davanın usulden reddini, davanın esastan reddini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...'ya çıkarılan tebligatın davalıya usul ve yasaya uygun şekilde tebliğ edilmesine rağmen davalı taraf davaya cevap vermeyerek HMK 128. maddesi gereğince davacının iddialarının tamamını inkar etmiş sayılmıştır.
Arabuluculuk son tutanağı, Sigorta poliçesi, Kaza tespit tutanağı, Kazaya ilişkin görüntüler, Kaza tespit tutanağı, Meydana gelen hasara ilişkin faturalar, Adli tıp kurumu kusur raporu, Adli tıp kurumu maluliyet raporu, Dava değerini arttırım dilekçesi, Bilirkişi raporu, Bilirkişi ek raporu ve tüm dosya kapsamı.
Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi tarafından hazırlanan kusur raporunda; Sürücü ...'nın, %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu, sürücü ...'ın, kusursuz, sürücü ...'nun, kusursuz, sürücü ...'nin, kusursuz, olduğunun görüş ve kanaatine varılmıştır.
Bilirkişi ... tarafından hazırlanan bilirkişi raporuna göre; Dosya muhteviyatı, hasar fotoğrafları ve Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tutanağı incelendiğinde, ... 2. Sulh Hukuk Mahkemesi 2007 / ... D.İş numaralı dosya için hazırlanan bilirkişi raporunda ve ... Oto Servis firmasının hazırlamış olduğu ön hasar tespit formunda belirtilen aracın onarımı için zorunlu olarak değişmesi gereken parçaların ve işçiliklerin kaza ile uyumlu olduğu, dava konusu ... plakalı aracın markası, modeli ve dava konusu kazada hasarlanan parçaları dikkate alınarak yapılan inceleme ve piyasa araştırması sonucunda; ... 2. Sulh Hukuk Mahkemesi 2007 / ... D.İş numaralı dosya için hazırlanan bilirkişi raporunda, hasarlı parçaların hurda değerleri düştükten sonra tespit edilen KDV dahil 4.034,40 TL (KDV) hasar miktarının uygun olduğu, dava konusu ... plakalı, 2000 model ... marka aracın, dava konusu trafik kazasında hasarlanmış olmasından dolayı, değer kaybının kaza tarihi itibarıyla 1.000,00 TL olacağı tespit edilmiş, ... 2. Sulh Hukuk Mahkemesi 2007 / ... D.İş numaralı dosya için hazırlanan bilirkişi raporunda tespit edilen 1.000,00 TL değer kaybının kadri maruf olduğunun görüş ve kanaatine varılmıştır.
Bilirkişi ... tarafından hazırlanan bilirkişi ek raporuna göre; Dava konusu ... plakalı aracın olan kazada hasarlanmış olmasından dolayı, aracın tamir edilebileceği 18 günlük makul mahrumiyet süresi için oluşan mahrumiyet bedelinin kaza tarihi itibarıyla KDV dahil 1.259,60 TL olduğunun görüş ve kanaatine varılmıştır.
Davacı vekili tarafından sunulan 04/11/2025 tarihli dava talep artırım dilekçesinde özetle; 500,00 TL araç hasar bedelinin 3.534,40 TL daha artırarak toplam 4.034,40 TL’yi artırmakla olayın gerçekleştiği tarih olan 09/07/2007 tarihinden itibaren işleyecek olan mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, 300 TL araç değer kaybı bedelinin 700 TL daha artırarak toplam 1.000,00 TL artırmakla olayın gerçekleştiği tarih olan 09/07/2007 tarihinden itibaren işleyecek olan mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, 100,00 TL araç mahrumiyet bedelini 1.340,00 TL daha artırarak toplam 1.440,00 TL artırmakla olayın gerçekleştiği tarih olan 09/07/2007 tarihinden itibaren işleyecek olan mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline yargılama gideri ve ücreti vekaletin davalılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanı, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; dava, Mahkememiz 2021/... Esas sayılı doyasından tefrik edilen davacı ... tarafından davalılar aleyhine açılan trafik kazası neticesinde uğranılan maluliyet iddiasına dayalı maddi tazminat isteminden ibarettir.
Dava, davacıya ait ... plakalı aracına davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalanan, diğer davalının işleten ve sürücüsü olduğu aracın çarpması neticesinde meydana gelen değer kaybı, hasar bedeli ve ikame araç bedeli talebinden ibaret olduğu anlaşılmaktadır. Mahkememiz dava konusu sebebi (sigortaya ilişkin hükümler TTK da düzenlendiğinden) ile görevlidir.
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı sigorta şirketinin sigortalısı ve diğer davalının işleten ve sürücüsü olan ... plakalı aracın 08.07.2007 tarihinde müvekkiline ait ... plakalı aracına çarptığını, maddi hasar ve değer kaybı meydana geldiğini, davalı araç sürücüsünün kaza nedeniyle %100 kusurlu olduğunu belirterek ikame araç bedeli, hasar onarım bedeli ile değer kaybı bedelinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi ile ödenmesini talep etmiştir.
Türk Borçlar Kanunun 49. maddesinde: Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Şeklinde yasal düzenleme bulunmaktadır.
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir (Fikret Eren, Borçlar Hukuku, 9. Bası, s. 631 vd.; Ahmet Kılıçoğlu, Borçlar Hukuku, Genişletilmiş 10. Baskı, s. 264 vd). 2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanunun 85.maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.
Kanun koyucu, açıklanan düzenlemeler yanında 2918 sayılı KTK’nun 91. maddesiyle de; işletenin Aynı Kanunun 85. maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası (Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası) yaptırma zorunluluğunu getirmiştir.
Hemen belirtmelidir ki, işletenin sorumluluğu hukuki nitelikçe tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunmakla, işletenin hukuki sorumluluğunu üstlenen zorunlu sigortacının ve güvence hesabının 91.maddede düzenlenen sorumluluğu da bu kapsamda değerlendirilmelidir.
Dava konusunun maddi hasara ilişkin değer kaybı ve hasar tazminat bedeli olduğu kazanın aynı zamanda yaralamalı ve ölümlü kaza olduğundan KTK 109 maddesi ve uzamış ceza zamanaşımı geçerli olduğundan, dava kısmi dava olarak açılmış olsa da, kaza tarihi olan 08.07.2007 tarihi ile belirsiz alacak davası olarak açılan dava tarihinde 15 yıllık ceza zamanaşımı dolmadığından davalı vekilinin zamanaşımına yönelik itirazı değildir. (İstanbul BAM 9 HD 2022/1879 Esas- 2025/932 Karar)
Tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; 08.07.2007 günü saat 23.50 sıralarında Sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı kamyoneti ile ... Mevki ... otoyolu takiben ... istikametine seyretmekte iken olay mahalli ... Bayii karşısına geldiğinde, yolun sağındaki emniyet şeridi üzerinde çalışma yapan Sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı temizlik aracının sol arka kısmına çarparak kontrolünü kaybedip, takla atarak yolun soluna doğru yönelip, aynı istikamete doğru seyreden Sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobilin sağ yan kısmına çarpması neticesi sadmenin etkisiyle savrulan ve sol şerit içine girerek duran her iki aracın, arkadan gelerek sol şeridi takiben düz seyreden Sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı otomobili ile gelip, ... plakalı araca arkadan çarptığı anlaşıldığından, meydana gelen trafik kazasının oluşumuna davalı ...'in % 100 oranında kusurlu olduğu, davacının alabileceği bir önlem bulunmadığından herhangi bir kusurunun bulunmadığı, kusur oranlarının kaza tespit tutanağına ve kazanın oluş şekline uygun olduğu ve hükme, denetime elverişli olduğu anlaşılmakla hükme esas alınmış, aracın onarımı için zorunlu olarak değişmesi gereken parçaların ve işçiliklerin kaza ile uyumlu olduğu, hasarın kaza ile illiyet bağının olduğu, kaza tarihi itibariyle dava konusu aracın onarımı için zorunlu olarak değiştirilmesi gereken yedek parçaların bedeli ve işçilik bedeli olarak toplam hasar miktarının 4.034,00 TL olduğu, aracın kaza tarihden önceki rayiç değeri 11.255,00 TL olduğu, kaza sonrası onarılmış hali ile değerinin 10.255 TL olduğu, 1000 TL değer kaybının bulunduğu, talep edilen ikame araç talebi yönünden yapılan incelemede, aracın makul tamir süresinin 18 gün olduğu, rayiç kiralama bedelinin ise günlük 180,40 TL olduğu, zorunlu giderlerin mahsubu sonrasında davacının 1.259,60 TL ikame araç bedeli talep edebileceği anlaşılmakla, ikame araç bedelinden sorumlu bulunmayan sigorta şirketine yönelik açılan bu talebin reddi ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur .
Faiz Yönünden Yapılan Değerlendirmede;
Davacı vekili,tazminatın davalılardan kaza tarihinden itibaren ticari faiziyle hükmedilmesini talep etmiştir.
Bir haksız fiil olan trafik kazalarından kaynaklı tazminat istemlerinde, temerrüt tarihi kişilere göre farklılık arz eder.
Gerçek Kişiler Açısından; Haksız eylem faili, ihtar ve ihbara gerek olmaksızın, zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylem tarihinden itibaren zararın tamamı için temerrüde düşmüş sayılır.
Sigorta şirketi açısından ise, sigorta şirketinin poliçe kapsamında sorumlu olduğu tazminatı 2918 sayılı KTK 99. maddesi gereğince başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü içerisinde ödemesi gerekmektedir. Bu süre içinde ödeme yapılmaz ise bu süre sonra erdikten sonra 9. gün sigorta şirketinin temerrüde düştüğü kabul edilir. Davacı tarafın davadan önce sigorta şirketine bir başvuruda bulunmaması halinde yada başvuru ispatlanmadığı hallerde davalı sigorta şirketinin dava tarihi itibari ile temerrüte düştüğü kabul edilerek bu tarihten itibaren faize hükmolunması gerekmektedir. (Benzer yönde Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2015/4099 E- 2017/9935 K, 2015/4364 E-2017/10458 K,: 2016/4327 E- 2017/10897 K nolu içtihatları)
Bu kapsamda, gerçek kişi davalı yönünden talep gibi kaza tarihinden, davalı sigorta şirketi yönünden ise sigorta şirketine davadan önce başvuru yapıldığından 24.04.2021 tarihinden itibaren ticari faiz (davalı ... plakalı aacın ticari olması nedeniyle) işletilmesine karar verilmiştir.
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;
a) Davacının 1.000 TL değer kaybından kaynaklı tazminatının 09/07/2007 tarihinden itibaren (davalı ... Sigorta A.Ş yönünden 24/04/2021 temerrüt tarihinden itibaren) işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
b) Davacının 4.034,00 TL hasar onarımdan kaynaklı tazminatının 09/07/2007 tarihinden itibaren (davalı ... Sigorta A.Ş yönünden 24/04/2021 temerrüt tarihinden itibaren) işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
c) Davacının 1.259,60 TL ikame araç bedelinden kaynaklı tazminatının 09.07.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin ile davalı ... Sigortaya açmış olduğu davanın reddine,
2-Harçlar Kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken 732,00 TL harçtan daha önceden ödenen 100,00 TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 632,00 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,
3-Arabuluculuk ücreti tefrik edilen dosyada tahsiline karar verildiğinden işbu dosyada karar verilmesine yer olmadığına,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-13) göre hesaplanan 6.293,60 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen kısım üzerinden hesaplanan 180,80 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ... Sigorta Anonim Şirketine verilmesine,
6-Davacı tarafça yatırılan 100,00 TL harcın davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
7-Davacı tarafça yapılan tebligat, posta ve diğer masraflar olmak üzere toplam 270,00 TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 262,46 TL lik kısmının davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının karar tebliğ işlemleri tamamlandıktan sonra yatıran tarafa re'sen iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 03/02/2026