DİYARBAKIR
KARAR NO:
HAKİM:
KATİP:
DAVACI:
VEKİLİ:
DAVALI:
VEKİLİ:
DAVALI:
VEKİLİ:
DAVALILAR:
VEKİLİ:
Tazminat (Taşıma Sözleşmesinden Kaynaklanan)
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Taşıma Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ve davalılardan .....arasında .....tarihinde taşıma sözleşmesi akdedildiği ve akdi taşıyıcı olan davalılardan .....A.Ş. ise fiili taşıma işini yapmak üzere diğer davalılar .....ve .....atadığı, yük taşıma senedine göre .....plakalı TIR (.....plakalı dorse) ile taşınmak üzere emtia olarak preseli pamuk teslim alındığı, akdi taşıyıcı .....Lojistik ile davalılardan ...... Arasında .....numaralı nakliyat abonman sözleşmesi poliçesi bulunduğu, malın teslim alındığı yerin Bismil teslim edileceği yerin de Kahramanmaraş olduğu, preseli pamuğun taşıyıcıya teslim edildiği ve .....tarihinde saat .....sıralarında Şanlıurfa - Diyarbakır kara yolu Üçüzler mevkinde .....plakalı çekicinin davalılardan .....sevk ve idaresindeyken dorse kısmında çıkan yangında pamuk balyalarının tamamen yandığı, Jandarma Tespit Tutanağında da bu durumun böyle belirtildiği, meydana gelen yangın olayı sonucunda Şanlıurfa Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığı tarafından .....tarihli itfaiye raporu düzenlendiği, raporda yangın olayının sigara izmaritinden kaynaklanabileceğinin belirtildiği, müvekkilinin 28.680 kilogram preseli pamuk emtiasının yanarak zayi olduğu, zararın giderilmesi adına davalı .....Sigorta A.Ş.'ye müracaat edildiği, sigorta şirketi tarafından düzenlenen ekspertiz raporunda zayi olan pamuğun değerinin 1.778.160,00 TL olarak belirlendiği ancak zararın karşılanmadığını beyanla davanın kabulüne, zararın şimdilik 1.481.201,28 TL'sinin olay tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıların süresi içerisinde cevap dilekçesi sunmadıkları anlaşılmıştır.
Dava, davacı ile davalı .....Tem. İth, İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında akdedilen taşıma sözleşmesi ve davalılar ile akdedilen alt taşıma sözleşmesi kapsamında .....plakalı tır ve buna bağlı dorse ile taşıması gerçekleştirilen preseli pamuk ürünlerinin dorsede gerçekleşen yangın akabinde tamamen yanmış olduğu iddiasına dayalı taşıması yapılan pamuk ürünü bedeline ilişkin uğranılan zararın, taşıyan sıfatına haiz davalı ....... Ltd. Şti., .....ve .....ile davalı şirkete yönelik nakliyat abonman poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketinden tazmini istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, dava konusu taşıma sözleşmesi ve alt taşıma sözleşemisinin akdolunup olunmadığı, ilgili sözleşmeler kapsamında dava konusu taşıma işleminin gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği, sözleşme ilişkisinin bulunduğunun kabulü halinde gerçekleştirilen taşıma işlemi sırasında davacıya ait pamuk ürününün yangın nedeni ile zayi olup olmadığı, zararın varlığı halinde hangı miktarda zararın oluştuğu, dava konusu yangın hadisesinde taşıyanın kusurunun bulunup bulunmadığı, davalı sigorta şirketi tarafından düzenlenen nakliyat abonman poliçesi kapsamında ilgili zararın teminat kapsamında olup olmadığı ve davalı sigorta şirketinin sorumlu olup olmadığı, buradan varılacak sonuca göre davacının davalılardan hangi miktarda tazminat talebinde bulunabileceği ile faizin türü ve başlangıcı etrafında toplandığı anlaşıldı.
Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığına müzekkere yazılarak .....tarihli, .....rapor numaralı yangına ilişkin tüm bilgi ve belgeler celp edilmiştir. İlgili raporun incelenmesinden; .....tarihinde saat .....sıralarında Hilvan- Şanlıurfa kara yolu üzerinde .....plakalı pamuk yüklü tırda çıkan pamuk balyalarının tamamen taşınan dorsenin kısmen yanmış olduğunun ve yangının sigara izmaritinden çıkmış olabileceğinin raporlandığı anlaşılmıştır.
Davacı vekilince sunulan ve davalı .....Ltd. Şti. tarafından düzenlenen malzeme taşıma ve teslim senedi adlı belgede davacı şirketin ve davalı .....bulunduğu ve taşıma yapacak aracın .....plakalı çekici ve .....plakalı dorse olduğu, taşınacak ürün türünün pamuk olarak belirtildiği, .....tarihli e-irsaliyenin 28.680 kg preseli pamuk ürünün davacı şirketçe dava dışı sirkete sevkine ilişkin olduğu, davalı sigorta şirketince davalı ...... Şti. adına .....-.....tarihlerini kapsayan nakliyat abonman poliçesinin düzenlendiği, emtia cinsinin pamuk teminat limitinin ise 3.000.000,00 TL olarak belirlendiği, olay sonrası ilgili kolluk birimince tutulan tutunakta dorsede bulunan tüm pamuk ürünün yanarak zayi olduğunun tutanak altına alındığı, atılım risk değerlendirme ve ekspertiz isimli firma tarafından düzenlenen ekspertiz raporunda dava konusu preseli pamuk ürününe ilişkin hasar bedelinin 1.778.160,00 TL olarak belirlendiği ancak yangının taşımayı yapan araçtan kaynaklı bir yangın olmaması nedeniyle zararın teminat dışı olduğunun raporlandığı görülmüştür.
Mahkememizce, dosya yangın alanında uzman bilirkişi ve ziraat mühendisi bilirkişiye tevdi edilerek, tarafların iddia ve savunmaları dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgeler değerlendirilmek suretiyle, davaya konu yangın hadisesinde kusur durumunun ve taşıma işlemine konu pamuk miktarının ve hasar tarihi itibari ile pamuk bedelinin tespiti hususunda bilirkişi raporları alınmıştır.
.....tarihli ziraat mühendisi bilirkişi raporunda özetle; "Dava konusu Şanlıurfa Diyarbakır Şehirlerarası Duble Karayolunda .....tarihinde, Şoför .....Sevk ve idaresindeki .....plakalı çekici, .....plakalı Pamuk Yüklü Tır” ın Dorse” sinde mevcut olan Pamuk Balyaları tamamen yandığı dava dosyasındaki bilgi ve belgelerden anlaşıldığını, dosya kapsamında bulunan tespit raporu ve diğer belgeler üzerinde yapılan incelemede; meydana geldiği belirlenmediği, Şanlıurfa Büyükşehir Belediye Başkanlığı İtfaiye Daire Başkanlığınca tanzim edilen .....tarih ve .....Sayılı İtfaiye Yangın raporunda; .....Plakalı Pamuk Yüklü Tırın Pamuk tamamen yanmış, .....plakalı Dorse ise kısmen yanmış olduğunu, hasarın bilirkişilerce tespitine, Yangının Alevli yanar vaziyette olduğu, yangının çıkış nedenin Sigara izmaritinden dolayı yangının çıkmış olal ve 90.000 litre su ve 150 kg köpük sıkılarak meydana gelen yanının kontrol altına alındığını belirtildiğini, teknik Ziraat Bilirkişisi olarak, dava dosyasındaki ekspertiz raporu ve dava dosyasında mevcut olan olay anında çekilmiş olan fotoğraflar tek tek incelenmiş olup, davaya konu olan taşıma işlemine konu Preseli Pamuk Miktarı ve hasar tarihi itibariyle; Preseli Pamuk ürünü Zarar bedeli yukarıda ayrıntılı bir şekilde hesaplandığını, .....tarihinde meydana gelen yangın sonucunda yanan presli Pamuk ürününe ait yukarıdaki fotoğraflar incelenerek, dikkatte alındığında meydana gelen yangında, Preseli Pamuk ürününde 96 100 oranında zarar oluştuğu kanaatine varıldığını, dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler değerlendirilerek, davacının toplam zararı” yukarıdaki hesaplamalar yapıldığını, dava konusu .....tarihinde vuku bulan vangında, toplamda; 28.680.-Kg. Preseli Pamuk yukarıdaki fotoğraflarda da görüleceği gibi tamamen yandığı görülmüş olup, toplam zararın Dava dosyasındaki verilere göre; Toplam tazminat tutarının, Preseli Pamuk ün tamamı zayi olduğu, dava dosyadaki bilgi ve belgelerden anlaşıldığını, dava konusu Preseli Pamuk ürünün zarar-ziyan Toplam Bedeli: 1.778.160,00 TL olarak hesaplandığını, dava konusu .....tarihinde vuku bulan yangında, toplamda; 28.680.-Kg. Preseli Pamuk ürünü yukarıdaki fotoğraflarda da görüleceği gibi tamamen yandığı görülmüş olup, toplam zararın Diyarbakır Ticaret Borsasının 2024 Yılı verilerine göre; Toplam tazminat tutarının, Preseli Pamuk ürünün tamamı Zayi olduğu dava dosyasındaki bilgi ve belgelerden anlaşıldığını, dava konusu Preseli Pamuk ürünün Toplam Zarar-Ziyan Bedeli. 1.663.440,00 TL olarak hesaplandığını, dava konusu .....Sevk ve idaresindeki .....plakalı çekici, .....plakalı Pamuk Yüklü Tır'n Preseli Pamuk ürünün Nakliyesini yaptığından dolayı Bismil İlçesinden teslim alı ürününü, Kahramanmaraş İli'ne Preseli Pamuk ürününü teslim eden kadar sorumluğu olduğu, dava konusu .....Esas Sayılı dava dosyası ve yürürlükteki yasal mevzuatlar dikkatte
alınarak yapılan inceleme ve araştırmalar sonucunda; yukarıda ayrıntılı bir şekilde gerekçeli,
denetime elverişli raporum tanzim edildiği" raporda mütalaa edilmiştir.
.....tarihli makine mühendisi bilirkişi raporunda özetle; " Dosya kapsamında yer alan jandarma görgü tespit tutanağı, Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi
İtfaiye Dairesi Başkanlığı yangın raporu, sigorta ekspertiz raporu ile olay yeri fotoğrafları
birlikte değerlendirildiğinde; .....tarihinde, .....plakalı TIR’a bağlı ....plakalı dorsede taşınan preseli pamuk balyalarının bulunduğu alanda, taşıma faaliyeti
devam ederken yangının meydana geldiği anlaşılmıştır. Yangının, taşıma süreci içerisinde ve
taşıma faaliyetine tahsisli aracın dorse bölümünde, başka bir ifadeyle taşıma faaliyetini yürüten
tarafların fiilî gözetim ve kontrolü altında bulunan alan içerisinde gerçekleştiği teknik olarak
tespit edildiğini, olayın meydana geldiği yer ve zaman itibarıyla yangının, taşıma faaliyetiyle
doğrudan bağlantılı olduğu değerlendirildiğini, taşınan yükün preseli pamuk olması nedeniyle, söz konusu emtianın yüksek derecede yanıcı
özellik taşıdığı, taşıma sırasında yangın riski barındırdığı ve bu nitelikteki yüklerin
taşınmasında yangın riskine karşı artırılmış dikkat ve özen yükümlülüğü bulunduğu yangın
bilimi açısından bilinmediğini, dosya kapsamındaki incelemede; preseli pamuk gibi yanıcılığı
yüksek bir emtianın taşınmasına rağmen, taşıma sürecinde yangın riskini önlemeye veya
azaltmaya yönelik olarak yükün niteliğine uygun herhangi bir yangın önleyici veya risk azaltıcı
tedbir alınmadığı kanaatine varılmıştır. Yangının, taşıma faaliyeti sırasında ve taşıyıcıların fiilî
gözetim ve kontrol alanı içerisinde meydana gelmiş olması hususu birlikte değerlendirildiğinde,
olayın taşıma faaliyeti kapsamında gerçekleştiği teknik olarak kabul edilmiştir.
Karayolu Taşıma Yönetmeliği uyarınca; taşıyıcının, taşımaya konu yükün cinsine ve
özelliklerine uygun taşıma şartlarını sağlamak, taşıma süresince can ve mal güvenliğini
gözetmek ve öngörülebilir risklere karşı gerekli tedbirleri almakla yükümlü olduğu
belirtilmektedir. Ayrıca yangın güvenliğine ilişkin genel mevzuat ve teknik ilkeler
çerçevesinde; yanıcı maddelerin bulunduğu alanlarda ateş ve kıvılcım kaynaklarının kontrol
altına alınması ve yangın riskinin önlenmesine yönelik tedbirlerin alınması esastır.
Bu itibarla; yangının çıkış nedeninin teknik olarak kesin şekilde belirlenememiş olması,
yangının taşıma faaliyeti kapsamında ve taşıyıcıların sorumluluk alanı içerisinde meydana
geldiği gerçeğini ortadan kaldırmamaktadır. Taşınan yükün niteliği gereği yangın çıkma
riskini ortadan kaldırmaya veya azaltmaya yönelik gerekli dikkat ve özenin
gösterilmediği, yangın önleyici tedbirlerin alınmadığı teknik olarak değerlendirilmiştir. Bu
hususlar birlikte dikkate alındığında; meydana gelen yangın ve oluşan zarar bakımından, taşıma
faaliyetini üstlenen davalı .....Alım Satım Tarım San.
ve Tic. Ltd. Şti. ile taşıma aracının ruhsat sahibi davalı .....’ın, taşımanın
yürütülmesinde gerekli dikkat ve özeni göstermemeleri nedeniyle kusurlu oldukları teknik
kanaatine varıldığı" raporda mütalaa edilmiştir.
İlgili rapordaki tespitlerin dosya kapsamına uygun olarak belirlendiği, sunulan deliller kapsamında raporlardaki tespit ve değerlendirilmelerin yerinde olduğu kanaatine varılmakla ilgili raporlar hükme esas alınmıştır.
Tüm dosya kapsamı, sunulan ve yukarıda belirtilen deliller ile bilirkiş raporlarının birlikte değerlendirilmesi neticesinde; davacı şirket ile davalı .....Ltd. Şti. şirketi arasında 28.680 kg pamuk ürününün taşınması hususunda taşıma sözleşmesinin akdedildiği hususunun sunulan teslim ve taşıma senedi kapsamında davacı tarafından ispatlandığı, ilgili taşıma sözleşmesi akabinde .....Ltd. Şti. ile .....plakalı çekicinin sürücüsü davalı .....arasında alt taşıma sözleşmesinin akdolunduğunun dosya kapsamında sunulan deliller kapsamında sabit olduğu ve davalı .....TTK 888. Maddesi kapsamında fiili taşıyıcı konumunda olması hasebiyle ilgili madde kapsamında asıl taşıyıcı ile birlikte taşıma sözleşmesi kapsamında müteselsilen sorumluluğunun bulunduğu, araç maliki olan .....ise ifa yardımcısı olarak ilgili alt taşıma sözleşmesi kapsamında doğacak zararlardan sorumlu olduğu, davalı sigorta şirketince asıl taşıyıcı olan .....Loj. Ltd. Şti. yönünden olay tarihini kapsar şekilde nakliyat abonman poliçesini düzenlediği ve ilgili poliçede teminat altına alınan ürünün pamuk ürünü olduğu, ilgili poliçede bulunan kamyon klozunun incelenmesinden taşıma esnasında çıkan yangının araçtan kaynaklı çıkmaması halinde zararın teminat dışı olacağına dair bir ibarenin bulunmadığı ve ateş neticesinde oluşacak zararların teminat kapsamına alındığı, dava konusu yangının taşımanın gerçekleştirildiği araçta sigara izmaritinden kaynaklı çıktığına yönelik kabul karşısında davalı sigorta şirketinin 3.000.000,00 TL teminat bedeli kapsamında 26.680 kg pamuk ürününün taşıma esnasında ziyaından kaynaklı sorumluluğunun bulunduğunun kabulü gerektiği, asıl taşıyıcı, fiili taşıyıcı ve ifa yardımcısı sıfatları yukarıda belirtilen davalıların ise fiili taşıyıcının taşıma esnasındaki kusurundan kaynaklı meydana gelen yangın nedeniyle 28.680 kg pamuk ürününün ziyaının tamamından müteselsilen sorumlu olduklarının kabulünün gerektiği, mahkememizce alınan bilirkişi raporunda ilgili pamuk ürünü yönünden oluşan zararın 1.663.440,00 TL olarak hesaplandığı ve ilgili zarar miktarından yukarıda belirtilen açıklamalar ışığında tüm davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu kanaatine varılmakla, davacı vekilince talep edilen zarar miktarının 1.481.207,28 TL olduğu dikkate alındığında taleple bağlı kalınarak davanın kabulüne karar verilmesi gerekmiş, kabul edilen tazminat alacağına davalı sigorta şirketi yönünden davacı tarafından yapılan başvuru sonrası temerrüt tarihi olarak belirlenen .....tarihinden, diğer davalılar yönünden ise zararın gerçekleştiği tarih olan .....tarihinden itibaren avans faiz uygulanmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
Gerekçesi gerekçeli kararda açıklandığı üzere
1-Davanın KABULÜNE; 1.481.207,28 TL maddi tazminatın, davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan .....tarihinden, davalı .....İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti., davalı .....ve .....yönünden haksız fiil tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2- Kabul edilen bedel 1.481.207,28 üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 101.181,26 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 25.295,32 TL harcın düşümü ile eksik kalan 75.885,94 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad KAYDINA,
3-Davacı tarafından yatırılan 25.295,32 TL peşin harç ve 615,40 başvuru harcı olmak üzere toplam 25.910,72 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından tebligat ve posta masrafı ve bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplamda 13.721,00 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 225.369,02 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.700,00 TL arabuluculuk ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irad kaydına,
Dair, davacı vekilinin ve davalı gerçek kişiler vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.