İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
Davacı vekili mahkememize sunduğu 07/04/2026 tevzi tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava ve ıslah dilekçesinde özetle; Dava konusu keşidecisi ---------- ŞİRKETİ olan -------- ŞUBESİ ait 07.04.2026 Ödeme tarihli 30.000 bedelli ---------- çek numaralı çekin ve keşidecisi --------- ŞİRKETİ olan ---------- ŞUBESİ ait 28.03.2026 Ödeme tarihli 28.000 bedelli -------- çek numaralı çeklerin kayıp olması nedeniyle çeklerin 3. Kişilere ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilerek çekin zayi olması nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
- -------- Şirketi'nin müzekkere cevabı,
- --------- Şirketi'nin müzekkere cevabı,
- --------- Şirketi'nin müzekkere cevabı,
Dava; TTK'nın 818/s atfıyla uygulanması gereken 757- 764. madde hükümlerine göre açılmış zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.TTK'nın 758. maddesine göre poliçeyi eline geçiren kişi bilindiği takdirde, mahkeme, dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi verilen süre içinde davayı açmazsa, mahkeme, muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır.TTK'nın 763. maddesine göre elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır.
Çek iptali isteminde, yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, 6102 sayılı TTK'nın 818/s bendinin atfıyla aynı Yasa'nın 758. maddesi gereğince iptali istenen çeki elinde bulundurana karşı davacı tarafa istirdat davası açmak üzere süre verilmesi, bu süre içerisinde istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığı düşünülerek esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddine dair hüküm kurulması gerekir.
Somut davada; davacı dava konusu çekin kaybolması sebebiyle zayi olduğunu ve çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir. Mahkememizce bankaya yazılan müzekkerelere verilen cevapta dava konusu --------- Şirketi'nin ---------- Şubesine ait olan Keşidecisi ---------- Şirketi olan 28/03/2026 keşide tarihli ---------- seri numaralı çekin bedelinin2.580.000,00 TL olduğunun anlaşılması nedeniyle davacıya Mahkememizce verilen ödeme yasağı için alınan teminatın arttırılmasına, toplam çek bedeli olan 2.580.000,00 TL üzerinden %15 oranında hesaplanan 387.000,00 TL'nin davacı tarafından dosyaya yatırılan 8.700,00 TL'den mahsubu ile eksik kalan bakiye 378.300,00 TL teminatın işbu ara kararın tebliğinden itibaren 3 günlük kesin süre verilmiş yine iptal istemine konu edilen ---------- Şirketi'nin 28/03/2026 keşide tarihli ---------- seri numaralı 2.580.000,00 TL bedelli çeki bankaya ibraz eden kişiye karşı dosyada ibraz eden kimlik bilgileri bildirilmiş olan ---------- karşı karşı hasımlı çekin istirdatı davası veya menfi tespit davası açmak ve dava açtığına dair belgenin dosyaya sunulması için ara kararın tebliğinden itibaren 1 haftalık kesin süre verilmesine, verilen kesin süre içerisinde davanın açıldığına dair belgenin dosyaya sunulmaması halinde davanın reddine karar verileceğinin iş bu ara kararın tebliği ile ihtarına karar verilmiş ara karar 29/04/2026 tarihinde davacıya tebliğ edilmiş olmasına karşı davacı tarafça çeki ibraz eden kişiye karşı verilen kesin süre içerisinde çek istirdatı davası açıldığına ilişkin tevzi formu ibraz edilmemiş olup ve beyanda bulunulmamıştır.Mahkememizce bankaya yazılan müzekkerelere verilen cevapta dava konusu --------- Şirketi ---------- Şubesi'ne ait hesaptan keşide edilen keşideci ---------- Şirketi olan 07/04/2026 keşide tarihli ---------- seri nolu çekin ---------Bankası'na ibraz edildiği, --------- Bankası yazı cevabı çekin -----------Ş tarafından ibraz edildiğinin belirtildiği ve çek görselinin sunulduğu, davacı tarafa, iptal istemine konu edilen -------- Şirketi ------- Şubesi'ne ait hesaptan keşide edilen keşideci --------- Şirketi olan 07/04/2026 keşide tarihli ---------- seri nolu 557.770,20 TL bedelli çeki bankaya ibraz eden --------.Ş'ye karşı hasımlı çekin istirdatı davası veya menfi tespit davası açmak için ara kararın tebliğinden itibaren 1 haftalık kesin süre verilmesine,verilen kesin süre içerisinde davanın açıldığına dair belgenin dosyaya sunulmaması halinde davanın reddine karar verileceğinin iş bu ara kararın tebliği ile ihtarına karar verilmiş ara karar 29/04/2026 tarihinde davacıya tebliğ edilmiş olmasına karşı davacı tarafça çeki ibraz eden kişiye karşı verilen kesin süre içerisinde çek istirdatı davası açıldığına ilişkin tevzi formu ibraz edilmemiş olup ve beyanda bulunulmamıştır. Bu nedenle dava konusu iki çek yönünden de davacının verilen kesin süre içerisinde çek istirdatı davasını açması nedeniyle çek iptali davasının reddine dair karar verilmiştir Öte yandan dava konusu çeklerin lehtarlar tarafından ibraz edilmiş olması nedeniyle talep edenin bu aşamada zayi olmadığını bildiği çeklere yönelik açılan davanın üçüncü kişilerin kambiyo hukukundan doğan hak ve yetkilerini engellemeye yönelik olduğu, böylece ticari hayatın olağan işleyişinin ve kambiyo rejiminin yargı makamları da aracı kılınmak suretiyle bozulmasının amaçlandığı, yine dava konusu çek görsellerine göre çek bedellerinin kasıtlı olarak düşük gösterildiği sabit görüldüğünden davacının 6100 sayılı HMK'nin 329/2 maddesi gereğince takdiren ve teşdiden 5.000,00 TL disiplin para cezası ile cezalandırılmasına da karar verilmek suretiyle 6100 Sayılı HMK'nin 297/2 maddesi gereğince aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
1.Davanın REDDİNE,
2.Mahkememizce -------- Şirketi ----------- Şubesi'ne ait hesaptan keşide edilen keşideci --------- Şirketi olan 07/04/2026 keşide tarihli ---------- seri nolu 557.770,20 TL bedelli çek yönünden verilen ihtiyati tedbir (ödeme yasağı) kararının kaldırılmasına, bu hususta ilgili bankaya müzekkere yazılmasına,
3- Mahkememizce dava konusu --------- Şirketi'nin 28/03/2026 keşide tarihli ---------- seri numaralı 2.580.000,00 TL bedelli çeki yönünden verilen ihtiyati tedbir (ödeme yasağı) kararı kaldırıldığından yeniden karar verilmesine yer olmadığına,
4-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL karar ve ilam harcı peşin olarak alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
5-6100 Sayılı HMK'nin 392/2 maddesi gereğince talep eden kişinin çek bedelli kasıtlı düşük göstermesi nedeniyle 5.000,00 TL disiplin para cezası ile cezalandırılmasına,
6-6100 sayılı HMK'nin 329/2 maddesi gereğince talep eden hakkında hükmolunan 5.000,00 TL disiplin para cezasının 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsili için talep edenin adresinin bulunduğu Vergi Dairesi Müdürlüğüne müzekkere yazılmasına,
7-Davacı tarafından yapılan yargılama masraflarının kendi üzerinde bırakılmasına,
8-Davacı tarafından yatırlan teminatın HMK 392/2 maddesinde belirtilen yasal süre sonunda ve talep halinde iadesine,
9-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi uyarınca talep edene iadesine,
Dair, davacının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile --------- Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde kararın istinaf edilmemesi halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle dosya üzerinden karar verildi.08/05/2026