İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Ticari Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan Davalar (İtirazın İptali)
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan Davalar (İtirazın İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davalı bankanın muhatabı olduğu ve dava dışı ...A.Ş tarafından keşide edilen... tarih, ... seri numaralı çek 26.07.2024 tarihinde bankaya ibraz edilmiş fakat çekin ibraz tarihi itibarı ile 1.315.530 TL'sinin karşılıksız olduğu tespit edildiğini, Dolayısıyla mezkur çek hakkında karşılıksızdır işlemi yapılmış ve çekin arkası yazdırıldığını, Karşılıksızdır işlemi yapılan çeke ilişkin çek yaprak bedelinden sorumluluğu olan davalı bankaya 19.01.2026 tarihinde başvurulmuş fakat davalı banka, "İşbu çek 19.01.2026 tarihinde ibraz edilmiş olup ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin... E. Sayılı dosyasından 11.12.2025 tarihinde verilen konkordato geçici mühlet kararı nedeniyle işlem yapılmamıştır" diyerek keşideci hakkında konkordato mühleti kararı olduğundan bahisle çek yaprak bedelini ödemediğini, Bunun üzerine tarafımızca işbu karşılıksızdır işlemi gören çeke ilişkin banka sorumluluk bedelinin tahsili amacıyla ... 7. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosya ile takip başlatıldığını, Açılan takibe davalı tarafça haksız ve hukuka aykırı bir şekilde itiraz edilmiş ve takip durduğunu, ... 7. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı icra dosyasına yapılan haksız ve kötüniyetli itirazın iptaline ve takibin kaldığı yerden devamına, Davalı borçlunun dava konusu değerin asgari %20'sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatı ödemeye mahkûm edilmesine, Tüm yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Dava dışı ... A.Ş. Tarafından keşide edilen 26.07.2024 tarihli, 1.324.800.-TL bedelli, ... numaralı 1 adet çek, belgelendirilmek üzere ibraz edildiğini, Adı geçen borçlu firma tarafından ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasından konkordato davası açılmış olup, davadan feragat edilmiş ve feragat nedeniyle karara çıktığını, Akabinde tüm tedbirler kaldırıldığını, Dava dışı ...firması tarafından bu kez ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasından tekrar konkordato davası açılmış olup, 11.12.2025 tarihinden başlamak üzere 3 ay süre ile geçici mühlet kararı verildiğini, ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ilk olarak ... Esas ve son olarak ...Esas sayılı dosyasından verilen tedbirler kapsamında çekin karşılıksız şeklinde belgelendirilmesi mümkün olmadığından, tedbire aykırı yapılan işlem sonrasında düşülen açıklama gereği ödeme yapılması mümkün olmadığını, İş bu nedenle haklı gerekçeleri dikkate alınarak davanın müvekkili Banka lehine reddini ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... ve ...Esas sayılı dosyasından konkordato talebi karşısında verilen tedbirleri karşısında mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini, vekalet ücreti ve yargılama giderinin davacı yana yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER /
Taraf vekillerinin belirttiği, Çek, ... 7. İcra Müdürlüğünün... E. Sayılı dosyası, ... Arabuluculuk Bürosu ... büro başvuru numarası,...dosya numaralı arabuluculuk dosyası, Ticaret Sicil Kayıtları, Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinin 17.12.2025 tarih 11481 sayılı ilanı, tanık, bilirkişi incelemesi Çek Kanunu, İ.İ.K., T.T.K. delil olarak değerlendirilmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davalının davaya konu olan çekin yaprak bedelini davacının talebi anında ödemek zorunda olup olmadığı, davalının ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Esas Sayılı dosyasında 11.12.2025 günlü ara verdiği ''...5941 Sayılı Çek Kanunu 5. Maddesi gereğince üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihine göre kanuni ibraz süresi içerisinde ibrazında (çekin) ''karşılıksızdır'' şerhi yazılmasının ihtiyati tedbiren önlenmesine...'' tedbir kararı gereğince karşılıksızdır şerhi yazılamayacağından bahisle çek garanti bedelinin ödenemeyeceği yönündeki savunmasının yerinde olup olmadığı, davacının İİK'nun 67/2. Maddesi uyarınca icra inkar tazminatı talep edip edemeyeceği, davalının kötüniyet tazminatı talep edemeyeceği hususlarına ilişkin olduğu anlaşıldı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE /
Dava itirazın iptali olup uyuşmazlığın, davalının ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E.Sayılı dosyasında 11.12.2025 günlü ara verdiği ''...5941 Sayılı Çek Kanunu 5. Maddesi gereğince üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihine göre kanuni ibraz süresi içerisinde ibrazında (çekin) ''karşılıksızdır'' şerhi yazılmasının ihtiyati tedbiren önlenmesine...'' tedbir kararı gereğince karşılıksızdır şerhi yazılamayacağından bahisle çek garanti bedelinin ödenemeyeceği yönündeki savunmasının yerinde olup olmadığı, davacının İİK'nun 67/2. Maddesi uyarınca icra inkar tazminatı talep edip edemeyeceği, davalının kötüniyet tazminatı talep edemeyeceği hususlarına ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
... 7. İcra Müdürlüğü'nün... E sayılı dosyasının incelenmesi ile alacaklısının dosyamız davacısı ... Şirketi,borçlusunun dosyamız davalısı ...Bankası Anonim Şirketi olduğu, alacak tutarının 9.270,00 TL olduğu, 28.01.2026 tarihli takibin davalı bankanın ... şubesine ait, keşidecisinin ... A.Ş. Lehtarının davacı... Şirketi, 26.07.2024 keşide tarihli, ... keşide yerli, ... Seri Numaralı, 1.324,800 TL bedelli çekin Çek Kanunu md. 3 gereğince bankanın ödemekle yükümlü olduğu tutara ilişkin olduğu, 29.01.2026 tarihli ödeme emrinin 04.02.2026 tarihinde davalıya tebliğ edildiği, davalı vekilinin 04.02.2026 tarihli dilekçe ile borca, ferilerine itiraz ettiği, 04.02.2026 tarihli tensip zaptı ile icra takibinin durdurulmasına karar verildiği görülmüştür.
...1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E sayılı konkordato talepli dosyasında, 11.12.2025 tarihli ara karar ile dava dışı ...A.Ş ve dava dışı şirket ve kişiler hakkında, 11.12.2025 tarihli ara kararın 4 nolu bendinde; "Davacı ve davalılara geçici mühlet talebinden önce keşide ettiği çeklerin, geçici mühletin ilanından sonra 5941 sayılı çek kanununun 5.maddesi gereğince, üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihine göre kanuni ibraz süresi içinde ibrazında " karşılıksızdır" şerhi yazılmasının ihtiyati tedbiren önlenmesine, ibraz edilen ve karşılığı bulunmayan çeklere konkordato tedbir şerhinin yazılmasına", karar verildiği görülmüştür.
5941 sayılı Çek Kanunun 1. maddesinde, amaç ve kapsam, çek defterlerinin içeriklerine, çek düzenlenmesine, kullanımına, çek hamillerinin korunmalarına ve kayıt dışı ekonominin denetim altına alınması önlemlerine katkıda bulunmaya ilişkin esaslar ile çekin karşılıksız çıkması ve belirlenen diğer yükümlülüklere aykırılık hallerinde ilgililer hakkında uygulanacak yaptırımları belirlemek, bu kanunda hüküm bulunmayan hallerde genel hükümlerin uygulanması olarak ifade edilmiştir. Bilindiği üzere çek, bir bankaya hitaben yazılmış ve TTK‘da belirtilen hükümlere göre düzenlenmiş ödeme emri niteliğinde olan kıymetli bir evraktır. Çek Kanunun “3”. maddesinde, "ibraz, ödeme, çekin karşılıksız olduğunun tespiti ve gecikme cezası" üst başlığı ile, ikinci fıkrasında, çeklerde karşılıksızdır işleminin, kanuni ibraz süresi içinde ödenmek üzere muhatap bankaya ibraz edilen ve bankanın çek hamiline kısmen ödemekle yükümlü olduğu miktarın dışında, çek bedelinin karşılanmayan kısmıyla sınırlı olarak yapılacağı düzenlenmiştir. Çeklerde karşılıksızdır işlemi, kanuni unsurları taşıyan bir çekin süresinde ibraz edilmesi ve karşılığının kısmen veya tamamen bulunmaması halinde hamilin talebi üzerine verilir.
Davaya konu somut olayda, davacı vekilince konkordato talep eden şirketin geçici mühlet talebinden sonra ibraz edilen çekin geçici mühlet kararının ilanından sonra ibraz edilen çeklerine; 5941 sayılı Çek Kanunun 5. maddesi gereğince, üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihine göre kanuni ibraz süresi içinde ibrazında "Karşılıksızdır" şerhi yazılmasının ihtiyati tedbiren önlenmesine, ibraz edilen ve karşılığı bulunmayan çeklere "Konkordato tedbiri" şerhinin yazılmasına, şeklinde karar verildiği, kararın tedbir mahiyetinde olduğu ve ibraz edilen bankayı bağladığı, buradan görüldüğü üzere mahkemece "karşılıksızdır" şerhinin yazılmasının tedbiren önlenmesine karar verildiği, "karşılıksızdır" şerhi yerine "konkordato tedbiri" şerhinin yazılmasına karar verildiği, çek tazminatının ise yukarıda anılı yasa maddesi gereğince sadece "karşılıksızdır" şerhi basılan durumlarda talep edilebileceği, somut olayda ise davacı tarafın davalı bankaya başvurduğunda bankaca "karşılıksızdır" şerhinin basılmadığı, "konkordato tedbiri" şerhinin yazıldığı dolayısıyla davacının kendi başvurusunda "karşılıksızdır "şerhi basılmadığından çek tazminatını talep edemeyeceği, davaya konu çekte ciranta ... Ltd Şti tarafından 26.07.2024 tarihinde davalı bankaya başvurulmuş ve "karşılıksızdır" şerhi basılmış olmasına karşın ... Tic Ltd Şti tarafından çek tazminatının talep edilmediği, davacının çeki "karşılıksızdır" şerhi basıldıktan sonra edindiği, davacının kendisinden önceki cirantanın başvurusuna istinaden hak talep edemeyeceği, neticeten çekin karşılıksız kaldığına ilişkin şerhin bulunmaması ve davalı bankanın ...1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E sayılı dosyasında verilen tedbir kararına uymakla yükümlü olduğundan davacının davasının reddine karar verilmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde kötü niyet tazminatı talebinde bulunmuş iseler de, davacının icra takibini haksız ve kötü niyetli olarak başlattığının dosya kapsamı itibariyle ispatlanamamış olması ve bu yönde herhangi bir delil bulunmaması nedenleriyle davalının kötü niyet tazminatı taleplerinin reddine dair karar vermek verilmiştir.
HÜKÜM / Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;
1-Davanın reddine,
2-Davalının kötüniyet tazminatı talebinin reddine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 732,00 TL maktu karar ve ilam harcının başlangıçta peşin alınan 732,00 TL harçtan mahsubu ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri ve yatırılan delil avansı bulunmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,
5-HMK 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiye avansın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,
6-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. 6. madde uyarınca belirlenen taktiren 9.270,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
7-... Arabuluculuk Bürosu tarafından ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere suçüstü ödeneğinden karşılanan 6.000,00 TL arabuluculuk tarife bedelinin, davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
-Dair, taraf vekillerinin huzurunda HMK 341/2 uyarınca miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.08.05.2026
Katip
Hakim