İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında vinç kiralama işinden kaynaklı olarak düzenlenen fatura bedelinin davalı tarafından ödenmemesi üzerine, müvekkilinin alacağını tahsil için ---.İcra Müdürlüğünün -----. Sayılı dosya ile icra takibi başlattıklarını, davalının takibe itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, davalının itirazının haksız ve yersiz olduğunu iddia ile itirazın iptaline, takibin devamına ve %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya dava dilekçesi henüz tebliğ edilmemiştir.
Dava, hukuki niteliği itibariyle; kira ilişkisinden kaynaklı alacağın tahsili için yapılan takibe itirazın iptali isteminden ibarettir.HMK 138. maddesine göre mahkeme, öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ----- kararında görevsizlik nedeniyle davanın dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde ve tensip ile birlikte dava şartı noksanlığından usulden reddedilmesinde HMK 30. maddesi de gözetildiğinde bir isabetsizlik olmadığına karar verilmiştir. Anılan karara göre, dava şartlan yargılamanın her aşamasında denetlenip, dava şartının bulunmaması halinde HMK.nun 115/2.maddesi uyarınca dosya üzerinden karar verilmesi mümkündür. Bu kapsamda dosya öncelikle mahkememizin görevli olup olmadığı yönünden incelenmiştir.
Bir davanın Ticaret Mahkemelerinde görülebilmesi için açılan davanın mutlak veya nispi ticari davalardan olması gerekmektedir. Mutlak ticari davalar 6102 sayılı TTK'nın 4. maddesi uyarınca TTK'da düzenlenmiş olan bütün hususlardan doğan davalar ile TTK'nın 4. maddesinde belirtilen özel kanunlardaki davalardır. Nispi ticari davalar ise her iki tarafın tacir olduğu ve dava konusu uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olduğu davalardır. 6335 Sayılı Yasanın 2. maddesi ile 6102 Sayılı TTK'nın 5. maddesinin 3 ve 4 nolu fıkraları değiştirilerek Ticaret Mahkemeleri ile Asliye Hukuk Mahkemeleri arasındaki iş bölümü ilişkisi görev ilişkisine dönüştürülmüştür ve görev hususu HMK'nın 114/c maddesi uyarınca dava şartlarından olup yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınır.6100 Sayılı HMK'nun 4. maddesinde sulh hukuk mahkemesinin bakacağı davalar açıkça belirlenmiştir. Görev kamu düzenine ilişkin olup, dava şartı olduğundan mahkemece resen ele alınır. 6100 Sayılı HMK'nun 4/1-a bendi gereğince; kira ilişkisinden doğan tüm uyuşmazlıklara bakma görevi sulh hukuk mahkemelerine aittir. Dava dilekçesinde belirtilen iddialar ve sunulan fatura içeriği incelendiğinde, taraflar arasında vinç kiralamasına ilişkin ilişki kurulduğu görülmüştür. Kira sözleşmesinden doğan uyuşmazlıkların çözüm yeri Sulh Hukuk Mahkemesi olduğundan HMK m.138 hükmü kapsamında bu husus öncelikli olarak incelenmiştir.Yargıtay ----Hukuk Dairesi'nin ---- somut olay ile birebir örtüşen kararı; '' Asliye Ticaret Mahkemesi, taraflar arasındaki uyuşmazlığın kira ilişkisine dayandığı, HMK'nın 4/1-a maddesi gereğince kira ilişkisinden doğan alacak davalarında sulh hukuk mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir. Sulh hukuk mahkemesince, taraflar arasındaki ilişkinin ticari olduğu gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurulmuştur. Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6100 sayılı HMK'nın 4/1. maddesi gereğince sulh hukuk mahkemeleri, dava konusunun değer veya tutarına bakılmaksızın; kiralanan taşınmazların, 09/06/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilâmsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalara bakmakla görevlidir. Somut olayda, davacının vinç işiyle uğraştığı, davalı şirkete vinç kiralama işi yaptığı, davanın, yapılan işler karşılığında davalı tarafından ödeme yapılmadığı belirtilerek takip başlatıldığı, uyuşmazlığın kira sözleşmesinden kaynaklanan icra takibine vaki itirazın iptaline ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda, kira sözleşmesi hükümlerine göre çözümlenecek olan uyuşmazlığın sulh hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir. '' şeklindedir.Yargıtay ---- Hukuk Dairesi -----. Sayılı güncel içtihadında; '' Somut olayda, davacı vekili, müvekkilinin, davalı şirkete sahibi olduğu kule vinçleri kiraladığını ve kiralama bedellerinin yaklaşık 1 yıldır tahsil edilememiş olduğunu ----İcra Müdürlüğünün ----- Esas sayılı dosyası ile icra takibine konulduğunu,... yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Dava dilekçesinde davanın asıl kaynağının kira sözleşmesi olduğunun iddia edilmesi karşısında taraflar arasında yazılı veya sözlü kira sözleşmesi bulunup bulunmadığını, uyuşmazlığın anılan sözleşme kapsamında olup olmadığını araştırıp değerlendirme görevi kira uyuşmazlıklarında münhasır yetkili sulh hukuk mahkemelerine ait bulunduğundan uyuşmazlığın sulh hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir. '' şeklindedir. Davacı vekilince ibraz edilen ve Vinç Çalışma Sözleşmesinde kiralayan- kiracı olarak belirtilen kısımların kira sözleşmesi olup olmadığının tespiti görevi sulh hukuk mahkemesine aittir.
Yargıtay ---- Hukuk Dairesi ----Sayılı Güncel İlamı, Yargıtay ---- Hukuk Dairesi -----. Sayılı ilamında ve Yerleşik Yargıtay Kararlarında belirtildiği üzere ''Dava dilekçesinde davanın asıl kaynağının kira sözleşmesi olduğunun iddia edilmesi karşısında taraflar arasında yazılı veya sözlü kira sözleşmesi bulunup bulunmadığını, uyuşmazlığın anılan sözleşme kapsamında olup olmadığını araştırıp değerlendirme görevi kira uyuşmazlıklarında münhasır yetkili sulh hukuk mahkemelerine ait bulunduğundan uyuşmazlığın sulh hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.''Tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında vinç kiralamasına ilişkin sözleşme kapsamında ilişki kurulduğu, davacının kiraya veren, davalının kiracı olduğu, kira bedelinin ödenmemesine ilişkin uyuşmazlıkların çözüm yerinin HMK m.4/1-a hükmünce sulh hukuk mahkemesi olduğu, vinç tesliminin yapılıp yapılmadığı vs. hususların anılan mahkemece değerlendirilmesi gerektiği, tarafların tacir olmasının bu hususu değiştirmeyeceği kanaatine varılarak mahkememizin görevsizliği sebebiyle davanın usulden reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
1-HMK m.114/1.c hükmü yollaması ile HMK m. 115/II hükmü uyarınca davanın göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine, görevli mahkemenin Sulh Hukuk mahkemeleri olduğunun tespitine,
2-Karar kesinleştiği tarihten itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize başvuru halinde dava dosyasının görevli ------ Sulh Hukuk Mahkemelerine tevzi edilmesi için Tevzi Bürosuna gönderilmesine,
3-Görevsizlik kararından sonra davaya görevli Sulh Hukuk Mahkemesinde devam edilmesi halinde yargılama giderlerine Sulh Hukuk Mahkemesince hükmedileceğinden, bu konuda HMK'nun 331/2. maddesi uyarınca şu aşamada bir karar verilmesine yer olmadığına,İlişkin olarak tarafların yokluğunda dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda verilen kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde ---- Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.