İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
Davacı Vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ticari alışverişte bulunduğu ... San. ve Dış Tic. Ltd. Şti tarafından müvekkile verilen ‘’Keşidecisi ... San. ve Dış Tic. Ltd. Şti lehdarı ... olan .... ... Bankası A.Ş. ... / İstanbul şubesine ait ... İBAN NOLU hesaptan keşide edilmiş ... çek seri no’lu 30.10.2025 keşide tarihli 600.000,00 TL’’ bedelli çek çalındığını, müvekkili mezkur çeki bankaya ibraz ederek tahsil etmek için işyerinde ki kasasına baktığında çekin yerinde olmadığını fark etmiş ve hemen 30.10.2025 tarihinde ... Cumhuriyet Başsavcılığı’na giderek çekin kaybolduğuna ve çalınmış olabileceğine dair suç duyurusunda bulunduğunu, müvekkilinin suç duyurusuna ilişkin ifade suretini .... ... Bankası ... Şubesine teslim ettiğini ancak banka görevlileri çekin ibraz edilmesi halinde işlem görebileceğini, bu nedenle ödeme yasağı kararı alması gerektiğini müvekkile telkin etmişler ve bunun üzerine iş bu davayı ikame etme zorunluluğu hasıl olduğunu, Müvekkili suç duyurusu ile birlikte hırsızlığa konu çeke ilişkin olarak önleyici tedbir kararı verilmesi ve el koyma kararı verilmesi hususu talep edilmişse de Cumhuriyet Savcılığı tarafından bu hususta henüz karar tesis edilmediği ve dava konusu çekin hırsızlık sureti ile kötüniyetli kişilerin eline geçmiş olduğu ve haksız şekilde yararlanmalarının söz konusu olacağı açıktır. Çalınan çekin tahsili yoluna gidilmesi veya tedavüle sokulmaya çalışılması halinde telafisi güç ve imkânsız zararların doğacağını beyanla, çeke ilişkin bedelin üçüncü şahıslar tarafından tahsili halinde müvekkil şirket telafisi güç zararlara uğrayacak olup, çekin bankaya ibrazı halinde, hesapta karşılığının bulunması halinde tahsilinin, karşılığının bulunmaması halinde de karşılıksız kaşesinin vurulmasının önlenmesi için öncelikle ve ivedilikle ödeme yasağı kararı verilmesini, müvekkili şirketin telafisi güç zararlara uğramaması amacı ile yukarıda bilgileri yazılı çekin bankaya ibrazı halinde, hesapta karşılığının bulunması halinde tahsilini, karşılığının bulunmaması halinde de karşılıksız kaşesinin vurulmasının önlenmesi yönünde ödeme yasağı kararı verilmesini, yargılama neticesinde dava konusu mezkûr çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, TTK'nın 757-765.madde hükümlerine göre zayi nedeniyle çek iptali isteğine ilişkindir.
"Keşidecisi ... San. ve Dış Tic. Ltd. Şti lehdarı ... olan .... ... Bankası A.Ş. ... / İstanbul şubesine ait ... İBAN NOLU hesaptan keşide edilmiş ... çek seri no’lu 30.10.2025 keşide tarihli 600.000,00 TL bedelli çeke % 15 teminat karşılığında ödeme yasağı konulmasına" karar verildiği, teminat mahkememiz dosyasına yatırıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce 1., 2. ve 3. ilan işlemlerinin tamamlandığı, ilan suretlerinin dosya içerisine alınmıştır.
... bankasına yazılan müzekkereye yanıt verildiği, verilen yanıtta ilgili çekin ... ... ... A.Ş.'ye ... nolu çek 04-11-2025 tarihinde .... ... ... (VKN:... ...) tarafından ibraz edildiği bilgisinin verildiği, 97 kodla (mahkemece ödeme yasağı) işlem gördüğü bilgisi verilmiştir.
TTK.757-765 maddelerinde yer alan yasal düzenlemeye, yerleşik uygulamaya ve ilmi açıklamalara göre zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı nedeniyle, çekin zayi olması halinde hak sahibine iptal kararı alarak, hakkını çeksiz olarak ileri sürme ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istemiştir. (TTK.652 m.)
Mahkememizce TTK.762.maddesi gereğince Ticaret Sicili Gazetesinde birer hafta arayla 3 (üç) kez ilan yaptırılmış ve çek üzerinde ilk ilandan itibaren 3 aylık bekleme süresi içinde herhangi bir hak ileri süren ya da itiraz eden olmadığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucu; dava konusu ibraz sonrası alacağın temliki sözleşmesi ile talep edenin zilyetliğine geçtiği akabinde çekin davacı zilyetliğindeyken zayi olduğu anlaşıldığından Türk Ticaret Kanununun 757,760,762 ve 764 maddeleri gereğince davacı tarafından zayi edilen dava konusu çekin iptaline dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Keşidecisi ... San. ve Dış Tic. Ltd. Şti lehdarı ... olan .... ... Bankası A.Ş. ... / İstanbul şubesine ait ... İBAN NOLU hesaptan keşide edilmiş ... çek seri no’lu 30.10.2025 keşide tarihli 600.000,00 TL bedelli çekin ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE,
2-Davacı tarafça yatırılan teminatın HMK'nun 392/2. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden yahut ihtiyati tedbirin kaldırılmasından itibaren 1 ay içerisinde tazminat davası açılmaması ve talep halinde davacı tarafa iadesine,
3-Karar tarihi itibariyle alınması gerekli 732,00 TL karar ve ilam harcının davacı tarafça yatırılan 615,40 TL peşin harcın düşümü sonucu kalan 116,60 TL'nin davacıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 08/04/2026