İSTANBUL 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Şirketlerine Genişletilmiş Kasko Sigorta poliçesi ile sigortalı ... A.Ş. ne ait ... plaka sayılı araca 04.01.2024 tarihinde davalı ... A.Ş. nin işleteni ve diğer davalı şirketin ZMSS sigorta poliçesi ile sigortalısı ... plaka sayılı aracın çarpması sonucu hasarlandığını, kazaya ... VE ... plaka sayılı araçlarında karıştığı, ... plaka sayılı aracın hasar bedeli olarak 78.469,22.- TL. hasar tespit edilerek sigortalısına ödendiğini, davalılar aleyhine .. 19. İcra Müd. ... E. Sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalının sigortalısının kazanın meydana gelişinde tam kusurlu olduğunu, davalının zarardan sorumlu olduğunu, bu nedenle ... 19. İcra Müd. ... E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatılmış ise de davalıların haksız itirazları ile takibin durduğunu, takibe yapılan itirazın haksız olması nedeniyle itirazın iptaline, icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; Davacının kusur iddiasını kabul etmediklerini, şirketlerinin iş bu kaza sebebiyle ...plaka sayılı aracın kasko sigortacısı ... Sigorta A.Ş. ne 60.571,30 TL, ... plaka sayılı aracın maliki ... vekiline 27.033,00 TL ödeme yaptığını, iş bu kaza sebebiyle sorumluluklarının tespitinde kalan bakiye poliçe limiti ile sorumlu olacaklarını, davacının iddialarının haksız ve yerinde olmadığını, bu nedenlerle icra inkar tazminatınin ve davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Şirketi vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın müvekkili şirketçe ana faaliyet konusu olan araç kiralama işi kapsamında dava dışı ... A.Ş.ye 36 süre ile kiralandığını ve teslim edildiğini, dava konusu kaza sonrasında da kira süresinin devam ettiğini, aracın işleteni sıfatının dava dışı kiracı ...A.Ş.ye geçtiğinin kabul edilmesi gerektiğini, aracın ruhsat sahibi müvekkili şirket olmakla birlikte müvekkili şirketin işleten sıfatı bulunmadığından esas bakımından da davanın müvekkili şirket yönünden reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
...19. İcra Müdürlüğünün ... E Sayılı dosyası, Genişletilmiş Kasko Sigorta poliçesi, kaza fotoğrafları, fatura örnekleri, servis kayıtları, hasar dosyası, taraf beyanları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.
Davacı tarafından açılan dava, İİK 67.maddesine dayalı itirazın iptali davasıdır.
Taraflar arasındaki ihtilaf, Davacı sigorta şirketince ödendiği ileri sürülen miktarın rücuen davalılardan talep edilip edilemeyeceği, ... 19. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında alacaklı olup olmadığı hususlarındadır.
...19. İcra Müdürlüğünün ... E Sayılı dosyasının incelenmesinde, davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine trafik kazasından oluşan rücuen tazminat alacağından kaynaklanan 78.469,22 TL asıl alacak, 9.725,88 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 88.195,10 TL alacağın tahsili amacı ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı borçlunun yasal süresi içerisinde sunduğu itiraz dilekçesi ile takibin durduğu, davacı alacaklının iş bu davayı açmakta hukuki yararı bulunduğu, takibin yetkili icra dairesinde yapıldığı, geçerli haciz yolu ile ilamsız genel takip bulunduğu, borçlu tarafından yasal süresi içerisinde yapılmış ve takibi durdurmuş geçerli bir itiraz olduğu, davanın bir yıllık yasal süresi içerisinde açıldığı, itirazın iptali davasının koşullarının oluştuğu anlaşılmıştır.
Deliller toplandıktan sonra, Dava konusu trafik kazasında araç sürücülerinin kusur durumunun tespiti ile aracın olay tarihindeki yaşı ve kilometresi, önceki kaza kayıtları, kaza nedeniyle araçta değişen parçalar ve işçilik göz önünde bulundurulmak suretiyle kaza nedeniyle sigorta şirketi tarafından ödenen bedelin uygun olup olmadığı ile varsa davalıya rücu edebileceği alacağın (asıl alacak, faizin ayrı ayrı hesaplanarak) miktarın tespiti için dosya Makine Mühendisi Bilirkişi ... ve Sigorta Hukuku Alanında Uzman Bilirkişi ...'na tevdi edilmiş, bilirkişiler mahkememize sunmuş oldukları raporlarında özetle; "...Davacı sigorta şirketi tarafından kasko sigortalı ... plaka sayılı otonun sürücüsü ...'in %40 (yüzde kırk) oranında kusurlu olduğu, Davalıya sigortalı ... plaka sayılı aracın sürücüsü ...'ın %30 (yüzde otuz) oranında kusurlu olduğu, Davalıya sigortalı ... plaka sayılı aracın sürücüsü ...'ın % 30 (yüzde otuz) oranında kusurlu olduğu, Davacı şirketin kasko sigorta poliçesi kapsamında meydana gelen zararı sigortalısına ödeyerek T.T.K. 1472. Maddesi kapsamında dava ve talep hakkının bulunduğu, Davalı ... Sigorta A.Ş. nin azami bakiye poliçe limiti 200.000,00.- TL. ile sorumlu olacağı, Davalı ... A.Ş. nin aracı uzun süre kiralama ile kiraladığını ispat etmesi sebebiyle zarar sorumluluğunun bulunmayacağı, Davalının 23.540,76 TL. zarardan ve 4.064,70 TL. işlemiş faiz sorumluluğu bulunacağı..." görüş ve kanaate varıldığını bildirmiştir. Bilirkişi Raporu dosya kapsamına uygun, ayrıntılı, açıklayıcı ve hüküm kurmaya elverişlidir.
Tüm dosya kapsamı değerlendirilmekle; İşleten tanımı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinde “Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır” şeklinde yapılmıştır.
2918 sayılı KTK'nın 85. maddesi ise “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar” hükmünü içermektedir.
Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahibinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de; bu araçların sahipleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılmasının bir başka kimseye devredilmesi halinde, artık üzerinde fiili hakimiyetin kalmadığı ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının da kalktığı durumlarda o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekecektir. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi ... esas, ... karar sayılı kararı)
Somut olayda; Davalı ... ile dava dışı kiralayan arasındaki ... Plakalı aracın 30.09.2021 ve 29.09.2024 tarihleri arasında kira sözleşmesinin uzun süreli kiralamaya ilişkin olduğu, uzun süreli araç kiralama sözleşmesi kapsamında aracın kiralanmış olması sebebi ile davalı ... şirketinin işleten sıfatına sahip olmayacağı ve uzun süre ile kiralanan araçtan davalının sorumluluğuna gidilemeyeceği anlaşıldığından bu davalı yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
Davalı ... Sigorta yönünden yapılan incelemede;
2918 sayılı K.T.K. 85 maddesinde “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.“ şeklinde düzenlenmiştir.
6102 sayılı TTK'nın 1472 maddesinde halefiyet düzenlenmiştir. Maddede, sigortacının sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçeceği, sigortalının gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hakkın tazmin ettiği bedel kadar sigortacıya intikal edeceği ifade edilmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından ... plaka sayılı aracın ... no.lu ve 23.09.2023/23.09.2024 vade tarihli zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı olduğu,Davalı sigorta şirketi sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında araç başına azami teminat tutarı olan 200.000,00.TL, kaza başına 400.000,00 TL kadar zarardan sorumlu olduğu, Davacı sigorta şirketi tarafından kasko sigortalı ... plaka sayılı otonun sürücüsü ...’in % 40 (yüzde kırk) oranında kusurlu olduğu, ... plaka sayılı aracın sürücüsü ...’ın % 30 (yüzde otuz) oranında kusurlu olduğu, Davalıya sigortalı ... plaka sayılı aracın sürücüsü ...’ın % 30 (yüzde otuz) oranında kusurlu olduğu, ... plakalı aracın hasar bedelinin 83.489,26 TL olarak hesaplandığı, davacı tarafından 78.469,22 TL ödeme yapıldığı, ... plakalı aracın %30 kusuru oranında 23.540,76 TL'lik kısmından sorumlu olacağı anlaşıldığından açıklanan nedenlerle, Davanın kısmen kabulüne, davalı ... Sigortanın ... 19. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın 23.540,76 TL asıl alacak ve 4.064,70 TL işlemiş faiz üzerinden iptali ile takibin kaldığı yerden devamına, fazlaya ilişkin istemlerin reddine, 2-Dava konusu alacağın varlığı ve miktarı yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
1-Davanın kısmen kabulüne, davalı ... Sigortanın ... 19. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın 23.540,76 TL asıl alacak ve 4.064,70 TL işlemiş faiz üzerinden iptali ile takibin kaldığı yerden devamına, fazlaya ilişkin istemlerin reddine,
2-Dava konusu alacağın varlığı ve miktarı yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebinin reddine
3-Davalı ... yönünden açılan davanın reddine,
4-Harçlar Kanununca alınması gerekli 1.885,72 TL ilam harcından peşin yatırılan 1.065,18 TL harcın mahsubu ile bakiye 820,54 TL harcın davalı ... Sigorta A.Ş'den alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
5-Davacı tarafından yatırılan 1.065,18 TL peşin harcın davalı ... Sigorta A.Ş'den alınarak davacıya verilmesine,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13,14. Maddeleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26.maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 4.800,00 TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul / ret oranına göre 1.488,00 TL'sinin davalı ... Sigorta A.Ş'den, bakiye 3.312,00 TL'sinin davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 27.605,46 TL avukatlık ücretinin davalı ... Sigorta A.Ş'den alınarak davacıya verilmesine,
8-Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 45.000,00 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Yönetim Hizmetleri A.Ş'ye verilmesine,
9-Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 45.000,00 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Sigorta A.Ş'ye verilmesine,
10-Davacı tarafından yapılan 615,40 TL başvuru harcı, 16.000,00 TL bilirkişi ücreti, 360,00 TL tebligat ve müzekkere giderlerinden oluşan toplam 16.975,40 TL yargılama giderlerinden davanın kabulü oranında 5.262,37 TL'sinin davalı ... Sigorta A.Ş'den alınarak davacıya verilmesine, kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 08/04/2026