BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
Davacı tarafından mahkememize açılan dava dosyasının incelenmesi sonunda;
İSTEM:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; ...bank A.Ş. .... şubesi'ne ait, keşidecisi .... Kuyumculuk İnşaat İletişim Ve Aracılık Hizmetleri Telekom Dayanıklı Tüketim Malları Gıda Sanayi Ve Ticaret Limtited Şirketi Olan; .... çek seri numaralı, 1.000,00 TL bedelli; ... çek seri numaralı, 1.000,00 TL bedelli; .... çek seri numaralı, 1.000,00 TL bedelli; .... çek seri numaralı, 1.000,00 TL bedelli çeklerin müvekkili şirketin uhdesinde iken kaybolduğunu, kötü niyetli kişiler tarafından kullanılma veya piyasaya sürülme tehlikesi bulunduğunu beyan ederek ilgili çeklerin iptaline karar verilmesini, ödeme yasağı konulmasını talep ve dava ettiği görülmüştür.
KANITLAR VE GEREKÇE:
-Dava, 6102 sayılı TTK.nın 757 vd. maddeleri uyarınca açılmış zayi nedeniyle çek iptali davasıdır.
-6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 818/1-s. maddesi gereğince; iptal hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrasının poliçeye ait hükümler çek hakkında da uygulanacaktır.
-6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 757. maddesine göre; iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. Aynı kanunun devam eden maddelerinde neler yapılacağı hüküm altına alınmıştır.
-6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 651/2. maddesine göre; "Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir."
-Türk Ticaret Kanunu'nun 757 vd. Maddelerinde yer alan kambiyo senedinin zayi nedeni ile iptali davalarının, iradesi dışında kambiyo senedi elinden çıkan kişiye kambiyo senedi yerine mahkemeden alacağı zayi kararını ibraz sureti ile TTK'nun 739. Maddesinde düzenlenen hamilin ibraz yükümlülüğünü ortadan kaldırma amacı taşıyan bir başka deyişle zayi ettiği kambiyo senedini ibraz edemeyen hamile, keşideciye karşı senet yerine geçecek olan zayi kararını ibraz sureti ile keşidecinin ödeme yapmasını sağlayan hukuki bir olanaktır. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin .... Esas .... Karar sayılı ilamı)
-Davadilekçesinin incelenmesinde, dava konusu edilen çeklerin düzenleme / vade tarihlerinin belirtilmediği ve dava konusu çekler yönünden davacı tarafın meşru ve son hamil olduğunu ispata elverişli bir bilgi ya da belge ibraz edilmediği anlaşılmakla, davacı vekiline, davacı tarafın ... bank A.Ş. .... şubesi'ne ait, keşidecisi ... Kuyumculuk İnşaat İletişim Ve Aracılık Hizmetleri Telekom Dayanıklı Tüketim Malları Gıda Sanayi Ve Ticaret Limtited Şirketi Olan;-... çek seri numaralı, 1.000,00 TL bedelli; -.... çek seri numaralı, 1.000,00 TL bedelli; -... çek seri numaralı, 1.000,00 TL bedelli; ... çek seri numaralı, 1.000,00 TL bedelli çeklerin meşru ve son hamili olduğunu ispata elverişli bilgi, belge ve delillerini ibraz etmek ve yine ilgili çeklerin düzenleme / vade tarihlerini bildirmek üzere kesin süre verilmiştir.
-Kesin süre içerisinde sunulan beyan dilekçesinde; ...BANK A.Ş. .... Şubesi'ne ait keşidecisi ... vergi numaralı .... KUYUMCULUK İNŞAAT İLETİŞİM VE ARACILIK HİZMETLERİ TELEKOM DAYANIKLI TÜKETİM MALLARI GIDA SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ olan; .... çek seri numaralı 1.000,00 TL bedelli çek keşide tarihi 01/01/2012, ... çek seri numaralı 1.000,00 TL bedelli çek,keşide tarihi 01/02/2012,... çek seri numaralı 1.000,00 TL bedelli çek,keşide tarihi 01/03/2012, .... çek seri numaralı 1.000,00 TL bedelli çek,keşide tarihi 01/04/2012, ... çek seri numaralı 1.000,00 TL bedelli çek keşide tarihi 01/05/2012 olduğunun bildirildiği görülmüştür.
-İlgili çekler yönünden banka kayıtlarının celp edilerek incelenmesinde; bir kısım çeklerin seri numarası ve çek bilgilerinin uyuşmadığı, bir kısım çeklerin ise yapılan başvurular akabinde ödendiğinin bildirildiği görülmüştür.
-Bu haliyle her ne kadar davacı tarafça zayi nedeniyle çek iptali isteminde bulunulmuş ise de senetlerin keşide edildiği bildirilen tarihin üzerinden 13 yıllık bir zaman diliminin geçmesi, bir kısım çek bilgilerinin banka kayıtları ile uyumlu olmaması, bir kısım çeklerin ise ödendiğinin bildirilmesi nazara alındığında ödenen çekler yönünden dava ile ulaşılmak istenilen hukuki sonucun gerçekleşmiş bulunduğu, dolayısı ile zayi olan çek yerine geçecek mahkemece verilecek iptal kararını ibraz yükümlülüğünün ortadan kalktığı, keşide tarihleri nazara alındığında yetkili hamil olduğunu iddia eden davacının dava açmakta hukuki yararı bulunmadığı sabit olduğundan davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmesi gerekmiştir.
Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİ ile
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 732,00 TL karar ve ilam harcından davacı tarafından peşin olarak yatırılan 615,40 TL harcın mahsubu ile 116,60 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Yapılan masrafların davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafça yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya derhal iadesine,
5-Mahkememizin 31/12/2025 tarihli tensip tutanağının 11 nolu ara kararı doğrultusunda verilen ihtiyati tedbir kararının hükümle birlikte derhal kaldırılmasına, bu hususta ilgili bankalara derhal müzekkere yazılmasına,
6-Dosyada mevcut teminatın Hukuk Muhakemeleri 392/2. Maddesi uyarınca kararın kesinleşme tarihinden itibaren 1 aylık sürede tazminat davası açılmaması halinde davacı tarafa iadesine,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi tarafından incelenecek İstinaf yolu açık olmak üzere, tarafların yokluğunda karar verildi.08/04/2026