ANTALYA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)
Mahkememizde görülmekte bulunan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde, davalı sigorta şirketi nezdinde sigortalı olan ... plakalı iş makinesinin sürücüsü olan davalı ... ... KTK kurallarını ihlal etmesi nedeniyle müvekkilinin ... plakalı aracına çarptığını ve maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, meydana gelen kazada davalı araç sürücüsünün tam ve asli kusurlu olduğunun tespit edildiğini, müvekkilinin aracının herhangi bir kusurunun bulunmadığını, kaza nedeniyle müvekkilinin aracında değer kaybı oluştuğunu ve müvekkilinin ticari aracını 90 gün işletememesi nedeniyle kazanç kaybı ortaya çıktığını belirterek tüm bu nedenlerle davanın kabulü ile öncelikle kazaya karışan iş makinesi üzerine ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz şerhi konulmasına, müvekkilinin aracında meydana gelen şimdilik ... TL değer kaybının tüm davalılardan; ... TL kazanç kaybının araç işleteni ve sürücüsünden olay tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte müvekkiline ödenmesine, yargılama yargılama giderleri ve vekalet alacağının davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... ... şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle zaman aşımı itirazında bulunduklarını beyanla; davacı tarafından her ne kadar müvekkili şirkete ait araç sürücüsünün somut olayda kusurlu olduğu iddia edilmişse de somut olayda davacı tarafın ağır kusurunun varlığı ve müvekkil şirkete ait araç sürücüsünün meydana gelen kazada kusurunun bulunmadığının açık olduğunu, ayrıca müvekkilinin sorumluluğundan bahsetmek için gerekli şartların sağlanmadığını, davacı araç sürücüsü tarafından anılan kaza mahalline gelindiğinde yol çalışmasının varlığı bilinmesine rağmen yüksek hızlarda seyre devam edilmiş, öncü elemanların uyarıcı fiilleri dikkate alınmamış, kazaya karışan iş makinesine yaklaşmamak adına tedbirler alınmamış ve yol durumuna göre gerekli mesafeler korunmadan iş makinesine çarpmak suretiyle kazanın meydana geldiğini, kazaya davacıya ait aracın sebebiyet verdiğini ve müvekkili şirkete ait araç sürücüsünün KTK'de düzenlenmiş kurallara uygun hareket ettiğini, asıl tam ve asli kusurlu olan davacıya ait araç olduğunu belirterek haksız ve yasal dayanaktan yoksun davanın reddini savunmuştur.
Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle müvekkili sigorta şirketine herhangi bir başvuru yapılmaması nedeniyle davanın usulden reddini talep ile husumet itirazında da bulunduklarını beyanla; kazaya karışan iş makinesinin müvekkili sigorta şirketi nezdinde sigortalı olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı tutulduğunu, bu nedenle kusurun tespitinin gerektiğini, kaza tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Genel Şartlar uyarınca yapılacak olan bilirkişi incelemesinde tazminat hesabında Genel Şartlarda yer alan unsurların dikkate alınması gerektiğini, öte yandan hiçbir kabul anlamına gelmemek kaydıyla birlikte, yapılacak değer kaybı hesabında, aracın kullanılmışlık düzeyi, aracın başvuru konusu kazadan önce aldığı hasarlar dikkate alınarak rayiç bedel çalışması yapılması gerektiğini, bu nedenle, aracın, 0 KM ve hasarsız rayiç bedelleriyle değil, mevcut hasarları ve kullanılmışlık düzeyi dikkate alınarak kazanın meydana geldiği kaza tarihindeki ilanlara göre rayiç bedelin belirlenmesi gerektiğini, aksi halde, başvuru sahibinin sebepsiz zenginleşmesine neden olunacağını, hiçbir şekilde yine kabul anlamına gelmemek kaydıyla müvekkili şirketten tahsili talep edilen faiz türünün hatalı olduğunu belirterek haksız ve mesnetsiz davanın usulden ve esastan reddine, faiz talebinin reddine, yargılama giderleri ve vekalet alacağının davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı sigorta şirketine yazılan müzekkere cevap verilmiştir.Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine yazılan müzekkereye cevap verilmiştir.İlgili trafik tescil şube müdürlüğüne yazılan müzekkereye cevap verilmiştir.... Sigorta A.Ş.ye yazılan müzekkereye cevap verilmiştir.
İlgili vergi dairesine yazılan müzekkereye cevap verilmiştir. Mahkememizce konusunda uzman bilirkişilerden rapor aldırılmış ve raporlar mahkememizce serbestçe değerlendirilmiştir.
Dava trafik kazasından kaynaklanan değer kaybı ve ticari kazanç kaybı istemine ilişkindir.
Davanın niteliği gereği Tramer'e müzekkere yazılarak dava konusu aracın daha önce kazaya karışıp karışmadığına ilişkin tüm bilgi ve belgeler getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır.
Davalı sigorta şirketine, müzekkere yazılarak sigorta poliçesi ve hasar dosyası getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır.
İlgili vergi dairesine müzekkere yazılarak davacının kazaya karışan aracına ilişkin kaza tarihinden önce bildirilen yıllık geliri ve gelire esas ödenen verginin bildirilmesi istenmiş ve müzekkere cevabı ile ilgili belgeler getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır.
Trafik kazalarından kaynaklı araç değer kayıplarına ilişkin tazminat kapsamının ne olduğu konusunda TBK'daki genel hükümlerde bir açıklık yoktur. Bu konuda, Yargıtay'ın müstakar hale gelmiş içtihatları bulunmakta olup, yüksek yargı kararlarında değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki fark olarak tanımlanmakta ve araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra 2. el satış değerinin tespiti ve arasındaki farkın göz önüne alınması gerektiği yerleşik hale gelmiştir. Nitekim, Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 25.03.2022 tarih ve 21252/5913 sayılı kanun yararına bozma ilamında da, değer kaybının, işaret edilen bu esaslar dahilinde yapılacak inceleme ile belirlenmesi gerektiği yönünde içtihatta bulunulmuştur.
Değer kaybı ve kusur yönünden; Sigorta bilgi ve gözetim merkezinden kazaya dair belgelerin ve davacıya ait aracın kaza tarihinden önce başka kazaya karışıp karışmadığına dair belgelerin celbedildiği, araçların malik sorgulamalarının dosya içine alındığı, sigorta şirketine başvuru ve sonrasında sigorta şirketi tarafından oluşturulan hasar dosyasının dosya içine alındığı, tüm dosya kapsamında; davacıya ait araç ile davalı tarafından sigortalanan ait araçlar arasında gerçekleşen... tarihli trafik kazası bulunduğu, tarafların kusur oranlarının tespiti ve alacak bulunup bulunmadığı noktasında hesaplama yapılması için dosyanın bilirkişi heyetine tevdi edildiği, alınan bilirkişi raporunda davacıya ait aracın sürücüsünün kusurunun bulunmadığı, davalının sigortacısı olduğu aracın sürücüsünün kusurlu olduğunun bildirildiği, alınan raporun kaza tespit tutanağının tespiti ile uyum içinde olduğunun görüldüğü, değer kaybına yönelik bilirkişi tarafından kaza öncesi aracın değeri ile kaza sonrası tamir edilmiş değeri arasında azalma olacağının ve kaza nedeniyle davacının aracında ... TL değer kaybı meydana geleceğinin belirtildiği, sigorta şirketi tarafından değer kaybına ilişkin ödeme yapılmadığının anlaşıldığı, bilirkişi raporunun hukuka ve denetime elverişli ve dosya mündericatına uyumlu olması nedeniyle hükme esas alındığı, davanın kabulüne dair aşağıdaki gibi hüküm kurmak gerekmiştir.
Kazanç kaybı istemi yönünden; Davacının kaza tarihinden tamir edildiği tarihe kadar aracı kullanamaması nedeniyle uğradığı kazanç kaybına ilişkin tazminat istemi hususunda, hükme esas alınan bilirkişi raporunda aracın tamiri için gerekli olan 7 günlük makul süre mahkememizce uygun görülmüş ve esas alınmıştır. ... ... Dairesi Müdürlüğü'nce gönderilen davacıya ait 2023-2024 takvim yılına ilişkin gelir gider dökümleri mahkememize gönderilmiş ve bilirkişi tarafından bu cevaba göre hesaplama yapılmış, aynı zamanda ticari hayatın olağan akışına uygun ayrıca bir hesaplama yapılmıştır. Mahkememizce resmi nitelikteki vergi dairesi kayıtlarının aksinin ispatlanamadığı hususu gözetilerek, davacının beyan ettiği vergi dairesi kayıtları esas alınarak yapılan hesaplamaya göre tespit edilen ... TL ticari kazanç kaybı bulunduğu kabul edilmiş ve fazlaya dair talebin reddine karar verilmiştir. (İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi, 2019/425 Esas, 2021/1595 Karar)
Davalı sigorta şirketinin araçta meydana gelen değer kaybıyla sorumlu olduğu, diğer davalıların da araçta meydana gelen değer kaybı ile davacının kaza nedeniyle uğramış olduğu kazanç kaybından müteselsilen sorumlu oldukları sonucuna varılmış, aşağıdaki şekilde karar tesis edilmiştir.
Faiz başlangıcı ve türü yönünden; sigorta şirketi açısından, 2918 sayılı KTK.nun 99/1. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları`nın B 2/a maddesi uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Sigorta şirketi yönünden bu tarihten itibaren faiz uygulanmasına karar vermek gerekmiştir. Davalıya ait aracın iş makinesi ve ticari nitelikte olması dikkate alınarak alacağa avans faiz uygulanması gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere; DAVANIN KISMEN KABULÜNE;
1-... TL değer kaybı bedelinin; davalı ... Sigorta Anonim Şirketi yönünden (davalı sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydı ile) temerrüt tarihi ... tarihinden itibaren, diğer davalılar ... ... ve ... ... ... ... Şirketi yönünden kaza tarihi ... tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
2-.. TL kazanç kaybı bedelinin davalılar ... ... ... Şirketi'nden kaza tarihi ... tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE, fazlaya dair talebin reddine,
3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken .. TL harçtan peşin olarak yatırılan ... TL ve sonradan tamamlanan ... TL olmak üzere toplam ... TL harcın mahsubu ile eksik kalan ... TL harcın davalılardan müteselsilen alınarak (davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun ... TL ile sınırlı tutulmasına) HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
4-Davacı tarafça dava açılışta yatırılan ve sonradan tamamlanan toplam ... TL'nin davalılardan müteselsilen (davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun ... TL ile sınırlı tutulmasına) tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça yapılan davetiye, posta masrafı, bilirkişi ücreti gideri vb. yargılama gideri toplamı .. TL'nin; davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan ... TL'nin davalılardan müteselsilen (davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun ... TL ile sınırlı tutulmasına) alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan ... TL vekalet ücretinin; davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı ... ... ... ... şirketi kendisini vekille temsil ettirdiklerinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre reddedilen miktar üzerinden hesaplanan .. TL vekalet ücretinin; davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
8-Arabuluculuk faaliyeti nedeniyle sarf edilen ... TL'nin; davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan ... TL'sinin davalılardan müteselsilen (davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun ... TL ile sınırlı tutulmasına) alınarak; ... TL'sinin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
9-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan bakiye kısmın HMK 333. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra taraflara iadesine,
Dair verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede Antalya Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/04/2026