İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
Mahkememizde görülen İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı sigorta şirketinin ---- numaralı Genişletilmiş Elektrikli Araç Kasko Sigortası poliçesiyle sigorta teminatı altında bulunan, ----- sürücüsü ve sahibi olduğu-- plakalı otomobil ile davalıların sürücüsü, sahibi ve KZMS Sigortacısı olduklar- plakalı otomobilin 07.07.2024 tarihinde kazaya karıştığı; sürücü ----kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğu; Sigortalı ---- plakalı otomobilin 118.927,57 TL hasar tutarının 04.10.2024 tarihinde ödendiği ve davalılardan tahsili için başlatılan icra takibinin haksız itirazları ile durdurulduğu açıklanarak; ---- İcra Dairesinin ---- dosyası ile ----- plakalı otomobilin 118.927,57 TL hasar tutarı ile ödenme tarihi 04.10.2024 itibariyle 10.322,26 TL işlenmiş yasal faizin toplamı 129.249,83 TL tazminatın tahsili için 07.07.2024 tarihinde başlatılan icra takibine itirazın iptali ve %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatı talep ve dava etmiştir.
---plakalı otomobil sürücüsü ---- ile sahibi ----- tarafından davaya cevap verilmemiştir. Davalı ----. Cevap dilekçesinde; araç kamera kaydından kazanın 07.07.2024 tarihinde 23: 02’de meydana geldiğinin anlaşıldığı; KZMSS poliçesinin ise 07.07.2024 tarihinde kazadan hemen sonra saat 23: 41’de düzenlendiğinin tespit edildiği; kaza anında ---- plakalı otomobilin KZMSS teminatları altında olmadığı açıklanarak husumet yokluğu nedeniyle davanın reddini talep etmiştir.
Dava, hukuki niteliği itibariyle davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan icra takibine itirazın İİK 67. maddesi uyarınca iptali ile icra inkar tazminatına hükmedilmesi talebinden ibarettir.
Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi sonucunda;uyuşmazlığın davacının genişletilmiş elektrikli araç kasko sigortası poliçesi ile sigortalı ---- plaka sayılı araç ile davalı sigorta şirketine ZMMS poliçesi ile sigortalı diğer davalıların işleten/sürücüsü olduğu ----- plaka sayılı aracın kusuru ile meydana geldiği iddia olunan kaza nedeniyle hasara uğraması sebebiyle ödenen bedelin rücuan tahsili amacıyla davalılar aleyhine başlatılan icra takibine itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talebine yönelik olduğu tespit edilmiştir.
Dosyanın makine mühendis bilirkişiye verilerek ön inceleme duruşmasında zapta geçen uyuşmazlık konusunda rapor aldırılmasına karar verilmiştir.
Bilirkişi 13/02/2026 Tarihli raporunda; Davalı sürücü ---- idaresindeki ---- plakalı otomobili ile seyrederken şerit izleme kuralını ihlal ettiği; ---- plakalı otomobile yandan ve---- plakalı otomobile arkadan çarptığı için KTK 56/a/1 – 84/d KTY 94/A/g – 157/a/4 maddelerinde açıklanan kusurları işlediği; kazanın meydana gelmesinde asli ve %100 kusurlu olduğu; Davalı - sahibi olduğu ---- plakalı otomobilin sürücüsü ----- kusurundan KTK 85/1-5 gereğince kendi kusuru gibi ve kusuru nedeniyle oluşan zarardan müştereken ve müteselsilsen sorumlu olduğu; Kazaya karışan, Sürücü ---- idaresindeki ---- plakalı otomobili ile, Sürücü -----idaresindeki ----- plakalı otomobil ile, normal seyrederlerken kontrolsüz seyreden ---- plakalı otomobilin çarpması sonucu kazaya karıştıkları için kazanın meydana gelmesinde kusurlarının olmadığı; Davacı --- numaralı kasko sigorta poliçesiyle --- adına tescilli ----- plakalı otomobilin 27.05.2024 -27.05.2025 tarihleri arasında, kazanın meydana geldiği 07.07.2024 tarihini de kapsayacak şekilde, rayiç değeri ile sigorta teminatı altında olduğu; Genel Şartların A.1/a maddesi gereğince ---- plakalı otomobildeki hasarların kasko sigortası teminatı altında olduğu; Davalı ---- numaralı KZMSS poliçesiyle --- adına tescilli ----- plakalı otomobilin 07.07.2024-23: 41 ile 07.07.2024 - 12: 00 tarih ve saatleri arasında sigorta teminatı altına alındığı; maddi teminat limitinin araç başına 200.000 TL ve kaza başına 400.000 TL olduğu; KZMSS Genel Şartların A.3 maddesi gereğince mağdur aracın hasar tutarının sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve teminat limitine kadar sigorta teminatı altında olduğu; Mevcut deliller ışığında, 07.07.2024 tarihinde, saat 23: 02’de dava konusu kazanın meydana geldiğinin ve ---- numaralı KZMSS poliçesinin kazadan hemen sonra saat 23: 41’de düzenlendiğinin anlaşıldığı; ---- plakalı otomobilin kaza anında KZMSS teminatı altında olmadığı ve KZMSS Genel Şartlarının A.7 maddesi gereğince ---- hukuki sorumluluğunun olmadığı; Tazminata konu---- plakalı, --- marka tipi,----- model, 1.095 km’de, 07.07.2024 tarihinde kazaya karışmış, --- adına tescilli otomobilin onarım bedelinin KDV dahil 118.927,57 TL olduğu ve davacı ----- tarafından 04.10.2024 tarihinde ödendiği; ----. İcra Dairesinin ---dosyası ile------plakalı otomobilin hasar tutarının işlenmiş yasal faizi ile tahsili için 18.02.2025 tarihinde icra takibi yapıldığı; Davalı ---- ve Davalı ----- 118.927,57 TL hasar tutarı ile 10.322,26 TL işlenmiş yasal faizin toplamı 129.249,83 TL tazminatın takip tarihi 18.02.2025 itibariyle talep edilebileceği; Davalı ------ tazminat talep edilemeyeceği; rapor edilmiştir.
Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip ihtilaflı ve ihtilafsız konular ön inceleme duruşmasında resen belirlenerek uyuşmazlığın çözümü doğrultusunda tarafların tüm delilleri tahkikat duruşmalarında toplanıp bilirkişi incelemesi yapılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; dava hukuki niteliği itibariyle icra müdürlüğünce yapılan icra takibine İİK 67. maddesi uyarınca itirazın iptali ile icra inkar tazminatına hükmedilmesine ilişkin olup, tarafların delilleri toplanmış, dosya uzman mühendis bilirkişiye tevdii edilerek düzenlenen denetime uygun olan ve mahkememizce de benimsenerek hükme esas alınan rapor da dikkate alınarak; Davalı sürücü --- idaresindeki---- plakalı otomobili ile seyrederken şerit izleme kuralını ihlal ettiği; --- plakalı otomobile yandan ve ---- plakalı otomobile arkadan çarptığı için KTK 56/a/1 – 84/d KTY 94/A/g – 157/a/4 maddelerinde açıklanan kusurları işlediği; kazanın meydana gelmesinde asli ve %100 kusurlu olduğu; Davalı --- sahibi olduğu ---- plakalı otomobilin sürücüsü ---- kusurundan KTK 85/1-5 gereğince kendi kusuru gibi ve kusuru nedeniyle oluşan zarardan müştereken ve müteselsilsen sorumlu olduğu; Kazaya karışan, Sürücü --- idaresindeki ---- plakalı otomobili ile, Sürücü --- idaresindeki --- plakalı otomobil ile, normal seyrederlerken kontrolsüz seyreden ------ plakalı otomobilin çarpması sonucu kazaya karıştıkları için kazanın meydana gelmesinde kusurlarının olmadığı; Davacı ---numaralı kasko sigorta poliçesiyle ----- adına tescilli ----- plakalı otomobilin 27.05.2024 -27.05.2025 tarihleri arasında, kazanın meydana geldiği 07.07.2024 tarihini de kapsayacak şekilde, rayiç değeri ile sigorta teminatı altında olduğu; Genel Şartların A.1/a maddesi gereğince ----plakalı otomobildeki hasarların kasko sigortası teminatı altında olduğu; Davalı---- numaralı KZMSS poliçesiyle --- adına tescill-----plakalı otomobilin 07.07.2024-23: 41 ile 07.07.2024 - 12: 00 tarih ve saatleri arasında sigorta teminatı altına alındığı; maddi teminat limitinin araç başına 200.000 TL ve kaza başına 400.000 TL olduğu; KZMSS Genel Şartların A.3 maddesi gereğince mağdur aracın hasar tutarının sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve teminat limitine kadar sigorta teminatı altında olduğu; Mevcut deliller ışığında, 07.07.2024 tarihinde, saat 23: 02’de dava konusu kazanın meydana geldiğinin ve ---- numaralı KZMSS poliçesinin kazadan hemen sonra saat 23: 41’de düzenlendiğinin anlaşıldığı;-----plakalı otomobilin kaza anında KZMSS teminatı altında olmadığı ve KZMSS Genel Şartlarının A.7 maddesi gereğince ---- hukuki sorumluluğunun olmadığı; Tazminata konu -- plakalı, ---- marka tipi, ---- model, 1.095 km’de, 07.07.2024 tarihinde kazaya karışmış, ---- adına tescilli otomobilin onarım bedelinin KDV dahil 118.927,57 TL olduğu ve davacı ----. tarafından 04.10.2024 tarihinde ödendiği; ---İcra Dairesinin ---- dosyası ile ------ plakalı otomobilin hasar tutarının işlenmiş yasal faizi ile tahsili için 18.02.2025 tarihinde icra takibi yapıldığı; Davalı ---- ve Davalı ------ 118.927,57 TL hasar tutarı ile 10.322,26 TL işlenmiş yasal faizin toplamı 129.249,83 TL tazminatın takip tarihi 18.02.2025 itibariyle talep edilebileceği; Davalı------ tazminat talep edilemeyeceği; tespit ve kabul edilmiştir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. 85/1. ve 85/son maddeleri ile Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.(Yargıtay HGK'nun 15.6.2011 tarih ve-----sayılı ilamları) Dolayısıyla, trafik kazası nedeniyle davacının zararından davalı sigorta şirketinin, sigortalı sürücücünün kusuru oranında sorumlu olduğunu amirdir. Zararın poliçe kapsamı dışında kaldığı hususunda ispat külfeti davalı sigorta şirketi üzerinde olup, sigorta şirketinin zararın poliçe kapsamı dışında kaldığını somut deliller ile ispat etmesi gerekir.
Anayasa Mahkemesinin 17.07.2020 tarihli -----. sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiş olması nedeniyle davacının zararının ve zararın kapsamının 2918 sayılı KTK.nın ve 6098 sayılı TBK.nın haksız fiile ilişkin hükümlerine ve Yargıtay uygulamalarına göre belirlenmesi gerekir. (Yargıtay -----). Anayasa Mahkemesi’nin somut norm denetimi neticesinde verdiği iptal kararlarının ------ Gazete’de yayımlanması ile sonuç doğuracağı ve eldeki tüm uyuşmazlıklara uygulanması gerektiği uyulması zorunlu yargısal içtihatlar ile kabul edilmiştir. Dava tarihinden sonra 19.06.2021 tarihinde yürürlüğe giren 7327 sayılı Kanunun 18. maddesiyle KTK'nın 90. maddesinde yapılan değişiklikle bu maddenin birinci fıkrasının birinci cümlesinden sonra gelmek üzere "Bu tazminatlardan; a) Değer kaybı tazminatı, aracın; piyasa değeri, kullanılmışlık düzeyi, hasara uğrayan parçaları ile hasar tutarı olarak dikkate alınarak.... hesaplanır" ibareleri eklenmek suretiyle Anayasa Mahkemesinin iptal kararına uygun şekilde bir düzenleme yapılmıştır. Böylelikle poliçe tarihi itibariyle ister eski genel şartlar ister yeni genel şartlar yürürlükte olsun Anayasa Mahkemesinin anılan iptal kararından sonra değer kaybı tazminatının yeni genel şartlara göre hesaplanması mümkün değildir. Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınarak belirlenmelidir. (Yargıtay-----sayılı ilamı) Sigorta şirketi poliçeden kaynaklanan tazmin borcunu yerine getirirken gerçek zararı ödemekle yükümlü olduğundan, aracın onarımı yapılsın ya da yapılmasın onarıma ilişkin fatura olsun ya da olmasın hasar bedeli üzerinden hesaplanan KDV'yide zarar görene ödemek zorundadır. (Yargıtay ----- HDB'nın 05.06.2014 tarih ve ----- sayılı ilamı) Yine, hasar bedeli, araç rayicinin %50'sini aştığı durumlarda aracın tamirinin ekonomik olmadığı açıktır. Bu durumda, araç pert total kabul edilerek aracın sovtaj bedeli de belirlenmek sureti ile hasarsız piyasa rayici ile sovtaj bedeli arasındaki farkın hasar miktarı olarak belirlenmesi gerekir.(Yargıtay ---- HDB'nın 18.05.2016 tarih ve ----- sayılı ilamı)
Bilirkişi raporundaki tespitler, kaza tespit tutanağı ve davalı sigorta şirketinin cevap dilekçesindeki beyanları ve belgeleri dikkate alındığında, kazaya karışan bir aracın kazaya karışmadan hemen önce aracı sigortalatıp sonra kazaya karışması durumu hayatın olağan akışı içinde uyumlu olmadığından poliçenin kaza sonrası düzenlendiğine kanaat getirilmiştir.
Davalı ---aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğundan usulden reddine, davalılar ---- ve ------ aleyhine açılan davanın kabulüne, davalılar ----. İcra Dairesi ----. Sayılı İcra dosyasında yapmış oldukları itirazların ayrı ayrı iptali ile takibin bu davalılar yönünden kaldığı yerden devamına, Davacının icra inkar tazminatı isteminin reddine hükmedilmek suretiyle aşağıdaki karar tesis olunmuştur.
1-Davalı ------aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğundan usulden reddine,
2-Davalılar ---- aleyhine açılan davanın kabulüne;
Davalılar --- İcra Dairesi ------. Sayılı İcra dosyasında yapmış oldukları itirazların ayrı ayrı iptali ile takibin bu davalılar yönünden kaldığı yerden devamına,
3-Davacının icra inkar tazminatı isteminin reddine,
4-Harçlar kanunu uyarınca alınması gereken 8.829,06 TL harçtan, peşin alınan 2.112,27 TL harcın mahsubu ile bakiye 6.716,79 TL harcın davalılar ----- alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Davacı taraf yararına AAÜT uyarınca taktir olunan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalılar --- ve ---- alınarak davacı tarafa ödenmesine,
6-Davalı ---- Şirketi yönünden davanın husumetten reddine karar verildiğinden davalı ---- Şirketi yararına AAÜT uyarınca taktir olunan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ------ Şirketi'ne ödenmesine,
7-Davacı tarafça dava açılırken yatırılan 615,40 TL başvurma harcı, 2.112,27 TL peşin harcın ve davacı tarafça yapılan 9.297,50 TL bilirkişi ücreti ve posta gideri olmak üzere toplam 12.025,17 TL yargılama giderinin davalılar ---- ve ---- alınarak davacı tarafa ödenmesine,
8-Davalı ----- Şirketi tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
9-Davadan önce gidilen ara buluculukta devletçe karşılanan 4.700,00 TL ara buluculuk ücretinin davalılar ---- ve ------ tahsili ile hazineye irat kaydına, bu nedenle bu miktar yönünden de harç gibi tahsil müzekkeresi hazırlanmasına,
10-Taraflarca yatırılmış gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgi tarafa iadesine,Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ---- Bölge Adliye Mahkemesi' ne istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekilinin ve davalılar ---- ve ------ yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.