BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket uhdesinde bulunan ...... A.Ş. ..... Şubesine ait .... seri no'lu çek ve .... Bankası ..... Anonim Ortaklığı ..... Şubesine ait .... seri no'lu çeklerin kaybolmuş olup kayıp nedeniyle çeklerin iptaline karar verilmesi hususunda Mahkemeye başvuru zorunluluğu hasıl olduğunu, anılan çeklerin, müvekkili şirket uhdesinde iken kaybolduğunu ve telafisi güç zararların doğmaması için müvekkilinin ticari alacağına karşılık olarak aldığı ve hamili bulunduğu çekler bakımından, kıymetli evrak iptaline ilişkin karar verilmesi gerektiğini, keşide edilen çeklerin ticari alacaklara karşılık ..... Petrol Elektronik İnşaat Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve ... Otomotiv Makina Yedek Parça Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi tarafından ödeme aracı olarak düzenlendiğini, ilgili çeklerin üçüncü şahıslar tarafından kullanılması ihtimalinin bulunduğunu ve talep halinde muhatap banka tarafından karşılığının ödenmesi durumunda müvekkili şirketin mağduriyetine neden olacağını, çeklerin üçüncü şahısların eline geçmesi müvekkili açısından telafisi imkansız zararlar doğurabileceğini, çek bedellerinin bankadan alınmaması için öncelikle ödeme yasağı konulmasını, devamında da adı geçen çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etme zarureti hasıl olduğunu, neticeten .... ve .... seri numaralı çeklerin kötü niyetli üçüncü şahıslar tarafından kullanılması müvekkili şirketin mağduriyetine sebep olacağını, müvekkili'nin ileride telafisi imkansız zararlara uğramasının önlenmesi bakımından teminatsız olarak Mahkeme aksi kanaatte ise teminat mukabilinde çek bedelinin üçüncü kişilere ödenmemesinin önüne geçmek amacıyla söz konusu çekler için ödeme yasağı kararı verilmesini ve ödeme yasağına ilişkin olarak ilgili bankaya müzekkere yazılmasını, tensiple Ticaret Sicil Gazetesinde ilanını, akabinde söz konusu çeklerin zayi olması nedeniyle iptalini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE YARGILAMANIN ÖZETİ:
TTK'nın 818/1-s maddesi atfıyla aynı yasanın 757 ve takip eden maddelerine göre açılan zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin çekişmesiz yargı işidir.
Anılan yasa hükmü gereğince zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkı lehtar veya hamile tanınmış bir haktır. Keşidecinin bu hakkı yoktur.
İlanı yaptırılan çeklerde davacının hamil/lehtar sıfatında olması nedeniyle aktif husumet ehliyetinin varlığı kabul edilmiştir.
TTK 760 maddesine uygun olarak aynı yasanın 762 maddesi hükmünde öngörülen Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nde zayii olduğu iddia edilen çekle ile ilgili 3 defa ilan yapılmış, TTK 761 maddesi uyarınca 3 aylık yasal süre içinde dava konusu olan çek 3. şahıslarca dosyaya sunulmamıştır.
Muhatap bankadan gelen yazı cevabına göre dava konusu çeklerin ibraz edilmediği anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde: Mahkememizin yetkisinde bulunan ve ilanları yaptırılan dava konusu çeklerin belirlenip ilan olunan süresi içinde muhatap banka şubesine veya mahkememize sunulmaması nedeniyle iptaline karar verilmesi gerekmiştir.
Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davacının davasının KABULÜ İLE,
...... Bankası T.A.O. ...... .... Şubesine ait, Keşidecisinin ...... Otomotiv Makina Yedek Parça Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi olduğu ...... no’lu 73.000,00 TL bedelli 31/12/2025 keşide tarihli çek ile ......... A.Ş. ........ Şubesine ait, Keşidecesinin ..... Petrol Elektronik İnşaat Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olduğu ..... no'lu 109.000,00 TL bedelli 31/12/2025 keşide tarihli çeklerin zayi nedeniyle İPTALİNE,
2-Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 732,00 TL harçtan peşin alınan 615,40 TL peşin harcın mahsubu ile noksan kalan 116,60 TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Ödeme yasağının karar kesinleşinceye kadar DEVAMINA,
5-HMK 392/2 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren bir ay içinde tazminat davası açılmadığı takdirde ve talep halinde teminatın DAVACIYA İADESİNE,
6-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra DAVACIYA İADESİNE,
7-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince davacının talebi halinde gerekçeli kararın TEBLİĞİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekilinin huzurda yüzüne karşı açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/04/2026