ANTALYA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ...”a ait ... plakalı araç ile ... tarihinde meydana gelen trafik kazasında, davalılar ... ve ...'ın işleteni olduğu ... plakalı araç %100 kusurlu olduğunu, bu araç, ... A.Ş. tarafından zorunlu trafik sigortası kapsamında sigortalandığını, kazaya ilişkin tutanaklar, eksper raporu ve ... tarihli "Değer Kaybı Tespit Raporu" ile müvekkilinin aracında ... TL değer kaybı oluştuğu ve ... TL rapor bedeli olmak üzere toplam ... TL'lik zarar tespit edildiğini, davalı ... A.Ş.'ye başvurulmasına ve yazılı ihtarname gönderilmesine rağmen herhangi bir ödeme yapılmadığını, bu sebeple, Antalya Genel İcra Dairesi .../... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatılmış, ancak borçlular haksız ve kötüniyetli olarak itiraz etmişlerdi, dava şartı olarak .../...-.../... numaralı "Arabuluculuk Bürosu"' dosyası ile ... tarihinde son tutanak düzenlenmiş, ancak taraflar arasında anlaşmaya varılamadığını, bu nedenlerle ve fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile Antalya Genel İcra Dairesi .../... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, davalıların kötüniyeti nedeniyle %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı tarafa usulüne uygun davetiye tebliğ edilmiş davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Başvuranın araç hasarı kasko firması ... ... tarafından karşılanmış olmakla hasar evrakları müvekkili şirkette mevcut olmayıp ilgili evrakların kasko firmasından talep edilmesi gerektiğini, ilgili şirketin rücu başvurusu sonrasında ... tarihinde ... TL ödeme yapılmış olup teminat limitleri ... TL olmakla bakiye teminat ... TL ile sınırlı olduğunu, öncellikle kusur oranlarının tespit edilmesi gerektiğini, araç değer kaybının sigorta genel şartlarına uygun olarak tespit edilmesi gerekmekle yine aracın cinsi modeli kilometre bilgileri ile aracın daha önce aynı bölgeden hasar alıp almadığının tespite edilmesi gerektiğini, alacak likit olmadığı gibi davacı tarafından yapılan başvuru da herhangi bir evrak ibraz edilmeyerek müvekkili şirketin ödeme yapılması engellenmek sureti ile icra takibi başlatılmış olup davacının icra inkar tazminatı talebinin reddi gerektiğini, müvekkili şirketin sorumluluğu temerrüt tarihinden başlamakta olup yukarıda açıklandığı üzere temerrüt oluşmamış olup davacı tarafından aldırılan ekpsertiz raporunun davayı aydınlatıcı yönü bulunmamakla ve müvekkili şirketin tarafından ekspertiz incelemesi yapılmasının önüne geçilmiş olmakla ekspertiz ücreti talebinin reddi gerektiğini bu nedenlerle; davanın öncelikle başvuru şartı eksikliğinden usulden reddini, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddi ile davacı aleyhine %20den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce Antalya İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı icra dosyası, tarafların bağlı bulunduğu vergi dairesinden 2024-2025 yılına ait BA/BS formları, ... plakalı aracın tüm malik bilgileri celbedimiş incelenmiştir.
Toplanan deliller ve taraf beyanları dikkate alınarak HMK'nın 266. ve devamı maddeleri uyarınca dava dosyasının 1 adet adli trafik bilirkişisi ve 1 adet sigorta eksperi bilirkişiden oluşturulacak bilirkişi heyetine tevdii ile tarafların iddia ve savunmaları, hasar dosyası ve dosyada mevcut tüm deliller incelenmek suretiyle dava konusu kazadaki kusur oranları rakamsal olarak belirlenerek, ... plakalı araçta meydana gelen DEĞER KAYBI BEDELİNİN tespiti ile davacı tarafça yapılan aldırılan eksper raporu ile uyumlu olup olmadığı, rapordaki meblağın gerçek zararı aşıp aşmadığı ve yerindeliği, davacı tarafın teminat limitinin dolup dolmadığı, teminat limiti dolmuş ise aşan kısım yönünden davalının sorumluluğu bulunup bulunmadığı ile alakalı davaya konu uyuşmazlık hakkında ayrıntılı rapor tanzim edilmesinin istenilmiş bilirkişi ... tarihli raporunu dosyaya sunmuştur.
Dava, ... tarihinde davacıya ait ... plakalı araç ile davalı sigorta şirketinin ZMMS i olduğu ... plakalı aracın karıştıkları trafik kazası nedeniyle, davacının eksper raporu uyarınca aracında belirlenen değer kaybı bedelinin tahsili amacıyla başlattığı Antalya İcra Müdürlüğünün .../... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali talebine yöneliktir.
Dava açılmadan önce davacı tarafça davalılar aleyhine arabuluculuk başvurusunda bulunulduğu ve arabuluculuk son tutanağının dosyaya sunulduğu anlaşılmıştır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.”; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.” şeklinde ifade edilmiştir.
... günü saat ... sıralarında sürücü ... beyanına göre işyerinde yangın çıkması nedeniyle yaralanan ... isimli şahsı hastaneye yetiştirmek için aracının dörtlüsü açık vaziyette sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracı ile ... Caddesi üzerinden gelip ... bulvarı yönüne seyir halinde iken ... Caddesi kavşağına geldiğinde kendisine kırmızı ışık yandığı sırada kavşak içerisinde aracının ön kısımları ile sağından gelen sürücü ... ‘ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracı ile kavşağa önceden giriş yapan ve kavşağı geçmek üzere iken aracının sol arka tampon ve arka sol teker kısımlarına çarpması sonucu çift taraflı yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği anlaşılmıştır.
Meydana gelen trafik kazasında, davalılar ... ve ...'ın işleteni olduğu ... plakalı aracın davalılardan ... A.Ş. tarafından zorunlu trafik sigortası kapsamında sigortalandığı, kazaya ilişkin tutanaklar, eksper raporu ve ... tarihli "Değer Kaybı Tespit Raporu" ile davacının aracında ...-TL değer kaybı oluştuğu ve ...-TL rapor bedeli olmak üzere toplam ...-TL'lik zarar tespit edildiği, davalı ... A.Ş.'ye başvurulmasına ve yazılı ihtarname gönderilmesine rağmen herhangi bir ödeme yapılmadığı, bu sebeple, Antalya Genel İcra Dairesi .../... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı, ancak borçluların haksız şekildi itiraz ettikleri iddiasıyla mahkememizde itirazın iptali davası açılmıştır.
Borçlar Kanunu ve 2918 sayılı KTK. uyarınca; trafik kazalarından kaynaklanan hasarlara sebebiyet veren kusurları oranında söz konusu hasar bedelinden sorumludur.
BK.49 maddesinde “Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.” hükmü yer almaktadır. Bu sebeple, davalı tam kusuru ile sebebiyet verdiği kazadan kaynaklanan zararı tazmin etmekle yükümlüdür. Aynı zamanda, 2918 sayılı KTK’nin 85/1 maddesinde, "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, … motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.” hükmünün yer aldığı tehlike esasına ilişkin kusursuz sorumluluk hali de düzenlenmiştir. Keza KTK’nin 84/5. maddesinde, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükmü yer almaktadır.
İtirazın iptali davası, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK)’nun 67.maddesinde düzenlenmiş olup, “Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın (Değişik ibare: 02/07/2012- 6352 S.K./11. md.) yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir" hükmü öngörülmüştür. Bu hüküm uyarınca, alacaklının kötüniyet tazminatına mahkûm edilebilmesi için takibin haksız ve kötü niyetle yapılmış olması gerekir.
Yargıtay uygulamasına ve öğretiye göre, alacağının bulunmadığını bildiği veya bilmesi gereken bir durumda olduğu halde, icra takibine girişen alacaklı, kötü niyetli kabul edilir. Örneğin, alacağı kendisine tamamen ödenmesine rağmen icra takibine girişen, kefil hakkında kefalet limitinin üzerindeki bir miktar için takip yapan, vadeden önce icra takibine girişen veya kredi sözleşmesinde imzasının bulunmadığı kendisine bildirilen bankanın gerekli incelemeyi yapmaksızın icra takibi başlatması durumlarında alacaklı, İİK’nun 67.maddesi anlamında kötüniyetli sayılmalıdır. (Baki Kuru, İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, 2. baskı, Ankara 2013, s. 258)
İş bu davaya konu somut olay kapsamında aldırılan ... tarihli bilirkişi heyeti raporunda, ... plakalı otomobil sürücüsü ... ‘ın bu kazanın oluşumunda tüm nedenler ve unsurlar bütün olarak ele alınıp değerlendirildiğinde; Trafik sinyalizasyon sisteminde kendisine kırmızı ışık yanması nedeniyle durması gerekirken bunu yapmadığı, Kırmızı ışıklı trafik işaretinde geçtiğinden dolayı % 100 oranında ASLİ/TAM KUSURLU olduğu, ... plakalı otomobil sürücüsü ... ‘ın bu kazanın oluşumunda tüm nedenler ve unsurlar bütün olarak ele alınıp değerlendirildiğinde herhangi bir KABAHATİNİN OLMADIĞI, aracın hasarlı hali ile hasarsız hali arasında oluşan farkın ... TL olabileceği hususları tespit edilmiştir.
Yazılan müzekkerelere verilen cevaplar, icra takip dosyası, alınan bilirkişi heyeti raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte göz önünde bulundurulduğunda;
... günü saat ... sıralarında sürücü ... beyanına göre işyerinde yangın çıkması nedeniyle yaralanan ... isimli şahsı hastaneye yetiştirmek için aracının dörtlüsü açık vaziyette sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracı ile ... Caddesi üzerinden gelip ... bulvarı yönüne seyir halinde iken ... Caddesi kavşağına geldiğinde kendisine kırmızı ışık yandığı sırada kavşak içerisinde aracının ön kısımları ile sağından gelen sürücü ... ‘ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracı ile kavşağa önceden giriş yapan ve kavşağı geçmek üzere iken aracının sol arka tampon ve arka sol teker kısımlarına çarpması sonucu çift taraflı yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, ... tarihli bilirkişi heyeti raporunda, ... plakalı otomobil sürücüsü ... ‘ın bu kazanın oluşumunda tüm nedenler ve unsurlar bütün olarak ele alınıp değerlendirildiğinde, trafik sinyalizasyon sisteminde kendisine kırmızı ışık yanması nedeniyle durması gerekirken bunu yapmadığı, Kırmızı ışıklı trafik işaretinde geçtiğinden dolayı % 100 oranında ASLİ/TAM KUSURLU olduğu, ... plakalı otomobil sürücüsü ...'ın bu kazanın oluşumunda tüm nedenler ve unsurlar bütün olarak ele alınıp değerlendirildiğinde herhangi bir KABAHATİNİN OLMADIĞI, aracın hasarlı hali ile hasarsız hali arasında oluşan farkın ...-TL olabileceği hususlarının tespit edildiği, tüm bu nedenlerle, davanın kabulü ile, taleple bağlı kalınarak, davalının Antalya Genel İcra Dairesi .../... sayılı takip dosyasındaki itirazının iptaline, takibin aynen devamına, fazlaya dair istemin reddine, alacağın varlığının yargılamayı gerektirmesi nedeniyle davacının icra inkar tazminat talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile ;
-Taleple bağlı kalınarak, davalının Antalya Genel İcra Dairesi .../... sayılı takip dosyasındaki itirazının iptaline, takibin aynen devamına,
-Fazlaya dair istemin reddine,
-Alacağın varlığının yargılamayı gerektirmesi nedeniyle davacının icra inkar tazminat talebinin reddine,
2-Alınması gerekli ... TL harçtan peşin alınan ... TL harç mahsup edilerek bakiye ... TL harcın davalıdan alınarak Hazineye İrad Kaydına,
3-Davacı tarafından iş bu dava dosyasında peşin yatırılan harç toplamı ... TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı taraf kendini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre ... TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan ... TL arabuculuk giderinin, davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
6-Yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde HMK Gider Avansı Tarifesinin 5/1. maddesi gereğince hesap numarası bildirilmiş ise elektronik ortamda hesaba aktarılması, hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilmek suretiyle yatıran tarafa iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafların yokluğunda verilen kararın gerekçesinin tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/04/2026