İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi - E. 2025/897 - K. 2026/275

Finansal Kiralamaya Konu Malın İadesi

Mahkememizde görülmekte olan finansal kiralamaya konu malın iadesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili banka ile davalı şirket arasında ...tarihli, ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi akdedildiğini, sözleşmeye istinaden ... GTIP numaralı ... yatay işleme merkezinin müvekkili banka tarafından teslim alınarak davalı firmaya kiralanarak teslim edildiğini, ilgili sözleşmenin ek protokoller ile revize edildiğini ve ek ödeme planları yapıldığını, ancak davalı tarafın ödemesi gereken kira bedellerini ödemeyerek temerrüde düştüğünü, müvekkili şirket tarafından ise davalı şirkete ... 2. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesinin gönderilerek, ihtarnamenin tebliğini müteakip 60 gün içerisinde borçların ödenmesi, aksi takdirde sözleşmenin feshedileceği ve kiralanan malların iadesi için yasal yollara başvurulacağının ihtar edildiğini, ancak ödeme yapılmadığını ve malın da teslim edilmediğini, söz konusu ekipmanın davalı uhdesinde kalmasının, müvekkili banka yönünden ileride telafisi mümkün olmayan zararlara sebebiyet verebileceğini, tüm bu nedenlerle sözleşmeden doğan alacak hakları, munzam zararlarına ilişkin talep ve dava hakları ile açtıkları icra takiplerine dair talep hakları saklı kalmak kaydıyla, öncelikle ...GTIP numaralı.... yatay işleme merkezinin taraflarına teslimi yönünde teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesini, uygun görülecek teminat mukabilinde taraflarına tasarruf yetkisi verilmesini, yapılacak yargılama sonunda ise taraflar arasında akdedilen finansal kiralama sözleşmesinin fesholduğunun tespiti ile sözleşme konusu malın taraflarına teslimini talep etmiştir.
Davalı taraf, kendisine usulüne uygun davetiye tebliğ edilmiş olmasına rağmen davaya cevap vermemiştir.
Dava, finansal kiralamaya konu malın iadesi istemine ilişkin bulunmaktadır.
Mahkememizce taraflar arasında akdedilen ... tarihli ve ...sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi ile ekleri, ödeme planı, fatura, teslim-tesellüm belgesi, ... 2. Noterliğinin...tarihli ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile tebliğ şerhi vs. dosyamız arasına alınarak hep birlikte incelenmiştir.
Somut olayda hukuki ihtilaf, 6361 sayılı yasanın 31. maddesi koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmıştır.
Dosyada mübrez bulunan davacı tarafından davalı şirkete gönderilen ... 2. Noterliğinin... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile borç bakiyesinin 1 gün içinde ödenmesi; aksi takdirde icra takibi başlatılacağı hususunun borçluya ihtar edildiği anlaşılmıştır.
Finansal kiralama sözleşmesi sözleşme taraflarına tam borç yükleyen bir sözleşmedir. Bu kapsamda TBK'nın 123 ve FFFK'nın 31. maddeleri birlikte değerlendirilerek, kiralayanın finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya ihtarname çekerek ifa için otuz günlük süre vermesi gerekir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Aynı zamanda bir yıl içinde kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödemeyen kiracılarla yapılan finansal kiralama sözleşmesi kiralayan tarafından derhal feshedilebilir.
Finansal kiralama konusu mal, 6361 sayılı kanunun 12. ve 23. maddeleri (3226 sayılı kanunun 17. maddesi) gereğince kiralayan şirketin mülkiyetindedir. 6361 sayılı Kanun 24/1. maddesi (mülga 3226 sayılı Kanun 13. maddesi) hükmü gereğince de kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır. 6361 sayılı kanun 30. maddesi sözleşmenin sona ermesi, 31. maddesi sözleşmenin ihlali (finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşme), 32. maddesinde de sözleşmenin feshinin sonuçları düzenlenmiş; (mülga 3226 sayılı yasanın 21. maddesine göre, sözleşme süresinin dolması, 22. maddesine göre sözleşmenin diğer sebeplerle sona ermesi ve 23. maddesi hükmüne göre de sözleşmenin ihlali hallerinde aynı yasanın 24. ve 25. maddesi gereğince) ve 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesinde de sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde (ve yine 30/2. maddede öngörülen “kiracının tasfiye sürecine girmesi gibi” hallere ilişkin olarak sözleşmenin kiracı tarafından feshi halinde de), kiracı finansal kiralama konusu mal yahut malları kiralayana geri vermek ve teslim etmekle yükümlüdür.
Mahkememizce tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre; davacı şirket ile davalı şirket arasında akdedilen finansal kiralama sözleşmesi nedeniyle davalı şirkete kiralanan malın kira bedellerinin davalı şirket tarafından tam ve zamanında ödenmemesi nedeniyle kiralanan malın aynen iadesi talebine ilişkin bulunmaktadır. Davacı tarafça, davalı tarafın finansal kiralama borçlarını ödemediği gerekçesiyle, davalı tarafa gönderilen ... 2. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile borç bakiyesinin 1 gün içinde ödenmesi; aksi takdirde aksi takdirde icra takibi başlatılacağı hususunun borçluya ihtar edildiği anlaşılmıştır. Oysa ki, yukarıda da değinildiği üzere haklı fesihten bahsedilebilmesi için, 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman Ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu'nun 31. maddesinin 1. fıkrası gereğince kiralayan, finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya verdiği otuz günlük süre içinde de bu bedelin ödenmemesi hâlinde, sözleşmeyi feshedebilir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Bu anlamda söz konusu ihtarnamenin yukarıda bahsedilen kanun maddelerine uygun olmadığı anlaşılmaktadır. Bu kapsamda taraflar arasında akdedilen finansal kiralama sözleşmesinin haklı feshinden bahsedilemeyeceğinden, 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesi hükmüne nazaran kiracının malı iade yükümlülüğünün doğmamış olduğu anlaşılmıştır. Bu haliyle yapılan değerlendirmede de davacının, finansal kiralama bedelinin istenebilir olduğunu, Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi ve HMK'nın 200. ve devamı maddeleri hükümleri uyarınca yasal delillerle kanıtlayamadığı anlaşıldığından, davalının sözleşme hükümlerine göre malın aynen iadesi ile yükümlü olduğuna dair bir bulguya rastlanmadığından, davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

1-Davacı tarafça açılan davanın REDDİNE,

2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 732,00 TL karar ve ilam harcının, davacı tarafça peşin olarak yatırılan 175.518,40 TL'den mahsubu ile, fazladan yatan 174.786,40 TL harcın kararın kesinleşmesi ve talep edilmesi halinde davacı tarafa iadesine,

3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-6100 sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının, kararın kesinleşmesi sonrası yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı tarafın yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/04/2026